«يكه‌تازى دولت‌های فاسد در خاورميانه... بشار بايد برود... معترضان سوري فقط در حال دفاع از خود هستند... مخالفان «بشار»: «اسد» را محاکمه نمی‌کنیم... بشار اسد بايد به كشتار مردم سوريه پايان دهد... بهتر است به سمت يك انتقال قدرت آرام و آهسته برويم.... نقشه‌راه اپوزيسيون سوريه براي دوران انتقالي». اشتباه تصور نکنید. این تیترهای روزنامه‌های غربی نیست بلکه به روزنامه‌های بلاد شرق و اتفاقا مطبوعات یک جناح خاص در ایران تعلق دارد؛ همان‌هایی که اصرار دارند خودشان را به روشنفکری بزنند، مورد اعتماد جامعه باشند، آرمانی فکر کنند، هر روز به آفتاب و خورشیدی که از «آن‌جهت» طلوع می‌کند، نظاره کنند، اصلاحاتی باشند و رخدادهای تمام دنیا از جمله سوریه را نیز با همین سبک‌های اصلاحاتی و روشنفکری تحلیل کنند. با آغاز درگیری‌‌های سوریه و در شرایطی که جمهوری اسلامی ایران نسبت به نفوذ فتنه و تروریسم در سوریه هشدار می‌داد، رسانه‌های طیف مرسوم به اصلاحات با اتخاذ مواضع قابل تامل، نه‌تنها در انعکاس این هشدارها کوتاهی کردند بلکه اصرار بر این داشتند که «طرف‌های مقابل بشار اسد، تروریست نیستند بلکه فقط اپوزیسیون و مخالفند.» هرچند این رسانه‌ها اکنون با علنی شدن چهره واقعی گروه‌های تروریستی، دست از حمایت قاطع از آنها برداشته‌اند اما بد نیست آنها را به تحلیل‌های روشنفکرانه‌شان در دو، سه سال اخیر ارجاع دهیم تا بیشتر با قدرت و استعداد خلاقانه خود در تفسیر و تحلیل رخدادهای ایران و جهان آشنا شوند؛ شاید دیگر هر «فتنه»ای را «اعتراض مسالمت‌آمیز» تفسیر نکنند.
بشار محکوم به شکست است!
17 مرداد 90 بود که یک روزنامه اصلاح‌طلب در مطلبی با عنوان «آدونیس: بشار باید برود» ضمن تمجید و تعریف از شخصیت این شاعر سوری نوشت: «در قوانين سوريه بشدت نژادپرستي حاكم است. براي نمونه چرا يك كرد يا يك مسيحي آشوري حق ندارد در سوریه رئيس‌جمهور شود؟... در داخل حكومت سوريه عناصري تندرو هستند كه حاضر به هيچ گذشتي نيستند. آنها محكوم به شكست هستند». البته این روزنامه نمی‌تواند ادعا کند که هدفش از این مطلب فقط نقل قول از آدونیس بوده چرا که در ادامه نوشته است: «آدونيس يكي از مهم‌ترين شاعران جهان عرب است كه از چند سال پيش نامزد جايزه ادبي نوبل به شمار مي‌رود. آخرين جايزه مهم او، جايزه ادبي گوته بود». رسانه‌های طیف اصلاح‌طلب که نتوانستند آینده‌نگری و تحلیل درستی از رخدادهای سوریه داشته باشند همواره از عبارات و توصیف‌های «اپوزیسیون، مخالف و معترض» درباره تروریست‌ها استفاده می‌کردند: «عبدو حسام‌الدين، روز پنجشنبه در يك پيام ويدئويي 4 دقيقه‌اي اعلام کرد ديگر نمي‌خواهد در خدمت يك «رژيم جنايتكار» باشد و به انقلاب مردمي مي‌پيوندد كه به مقابله با «بي‌عدالتي و كارزار بي‌رحمانه حكومت» سوريه برخاسته‌اند. حسام‌الدين ۵۷ساله كه ۳۳سال عهده‌دار مشاغل دولتي بوده و سال ۲۰۰۹ نيز به سمت معاونت وزير نفت منصوب شده بود، بلندپايه ترين مقام سوري است كه تا اين لحظه به اپوزيسيون اين كشور پيوسته است. او دولت اسد را يك «كشتي در حال غرق شدن» خواند و از همكاران خود نيز خواست از همكاري با دولت دست بكشند...» (20 اسفند 1390)؛ «معترضان سوري در حال دفاع از خود هستند....» (21 اسفند 1390)؛ «بهتر است به سمت يك انتقال قدرت آرام و آهسته برويم....» (20 بهمن 1390).
اپوزیسیون سوریه برای «آینده» برنامه دارد!
رسانه‌های طیف اصلاح‌طلب یا وابسته به برخی آقازاده‌ها در طول 3 سال اخیر تلاش کردند مخالفان بشار اسد را (که به اعتقاد جمهوری اسلامی ایران، تروریست بودند) دارای برنامه و استراتژی برای آینده بهتر سوریه جلوه دهند و از آنها چهره‌ای اصلاح‌طلب، تغییرخواه و متمدن به جامعه ایران ارائه کنند. در همین‌باره یکی از این رسانه‌ها در 12 دی 1390 در مطلبی با تیتر «نقشه‌راه اپوزيسيون سوريه براي دوران انتقالي» و بدون تحلیل صحیح از آینده خطرناک این کشور به انعکاس برنامه‌های گروه‌های تروریستی برای آینده سوریه پرداخت: «دو گروه بزرگ اپوزيسيون سوريه، سندي را در شهر قاهره براي دوران انتقالي پس از سقوط بشار اسد امضا كرده‌اند. نمايندگان شوراي ملي سوريه و گروه هماهنگي ملي براي تغييرات دموكراتيك در سوريه پس از يك ماه مذاكره توافقنامه‌اي را درباره وظايف و نوع كار دولت انتقالي اين كشور امضا كردند. آنها با رد هرگونه ماموريت نظامي خارجي در سوريه، پشتيباني بين‌المللي از حقوق مردم اين كشور را جايز شمرده‌اند». همچنین هدف این رسانه‌ها، وخیم جلوه دادن شرایط جبهه بشار اسد در برابر تروریست‌ها بود و این همان سیاستی است که رسانه‌های انگلیسی و آمریکایی همچون بی‌بی‌سی و صدای آمریکا از ابتدای حوادث سوریه در پیش گرفته‌اند.
به این تیترها و عبارات در رسانه‌های طیف اصلاح‌طلب دقت کنید: «70 کشور، اپوزیسیون سوریه را به رسمیت شناختند (14 فروردین 91)؛ رهبر بزرگ‌ترین قبیله سوریه به مخالفان پیوست (28 دی 1390)؛ دولت اسد «كشتي در حال غرق شدن» است (20 اسفند 1390)؛ «مخالفان بشار: «اسد» را محاکمه نمی‌کنیم» (12 دی 1391).
انتقاد از آمریکا به خاطر بی‌توجهی به اپوزیسیون
نکته قابل توجه در مطالب رسانه‌های اصلاح‌طلب و نوع چیدمان عبارات در این رسانه‌ها، توجه همه‌جانبه به مشکلات تروریست‌های سوریه است: «رسانه‌های آمریکایی، دولت اوباما را به دلیل ندادن سلاح به مخالفان تقبیح کرده‌اند. همچنین مخالفان از سوی غرب و کشورهای منطقه‌ای فراموش شده‌اند...» (25 بهمن 91).
جالب‌تر اینکه در ادامه این مطلب ضمن اشاره ملیح(!) به یک عملیات تروریستی توسط گروه‌های مخالف، تلاش شده است ضمن علت‌تراشی برای آن، این اقدام را حق طبیعی تروریست‌ها جلوه دهند تا مخاطبان این روزنامه‌ها تصور نکنند که این گروه‌ها خشونت‌طلب و غیرمتمدن هستند: «این انفجار به دست معارضان صورت گرفته تا تحرکات ترکیه را افزایش دهند. رخوت و سستی‌ای که ظرف یک‌ماه گذشته از طرف ترکیه، قطر و عربستان در کمک‌رسانی به اپوزیسیون به وجود آمده مخالفان را وادار به چنین اقداماتی کرده است...».
رسانه اصلاح‌طلب حتی در این وضعیت نیز حاضر نشده مخالفان بشار را تروریست و آشوبگر معرفی کند و همچنان بر استفاده از عبارت «مخالف» و «اپوزیسیون» تاکید دارد.
تغییر نرم و مخملی!
موضوع عجیب در بررسی سابقه رسانه‌های طیف اصلاح‌طلب در مواجهه آنها با حوادث سوریه این است که در طول دو سال (تابستان 1390 تا تابستان 1392) هرگز از عبارت «تروریست» در توصیف مخالفان مسلح در سوریه استفاده نکرده‌اند. این رسانه‌ها تا آخرین لحظه، وفاداری خود را به گروهی که از نظر آنها «اپوزیسیون، معترض، مخالف و تغییرخواه» بود، حفظ کردند و حتی درعمل نشان دادند.
اما با انتشار وسیع تصاویر و فیلم‌های مرتبط با جنایات تروریست‌ها در سوریه، این رسانه‌ها مدتی سکوت کردند تا بتوانند از نظر خود فاصله‌ای منطقی بین مواضعشان برقرار کنند. آنها برای این تغییر موضع نیز «حرکت نرم و مخملی» را برگزیدند!
از آبان‌ماه 1392 رسانه‌های وابسته به اصلاح‌طلبان، هم بشار اسد و هم گروه‌های تروریستی را محکوم کردند: «رئيس جمهورى سوريه بايد در گام اول به كشتار مردم سوريه پايان دهد... نيروهاى ارتش سوريه در درگيرى با گروه‌هاى تروريستى... 41 نفر از تروريست‌ها را كشتند.» (4 آبان 1392)؛ «به دنبال ادامه درگیری‌ها میان گروه تروریستی دولت اسلامی عراق و شام موسوم به داعش و دیگر گروه‌های تروریستی، ارتش سوریه به دنبال پیشروی‌های خود در شمال این کشور توانست...» (25 دی 1392).
با این حال رسانه‌های اصلاح‌طلب همچنان نسبت به تضعیف موضع بشار اسد امیدوار هستند و از هر فرصت رسانه‌ای برای این کار استفاده می‌کنند و البته تا جایی که بتوانند واژه «تروریست‌ها» را به کار نمی‌برند: اگر مخالفان دولت سوریه از اعزام هیاتی به کنفرانس ژنو2 خودداری کنند، حمایت آمریکا و انگلیس را از دست خواهند داد. این آخرین هشدار واشنگتن و لندن به مخالفان دولت سوریه است (دی‌ماه 92)؛ «يكه‌تازى دولت‌هاى فاسد در خاورميانه» (13 آذر 92).
بررسی‌ها نشان می‌دهد این طیف از رسانه‌های ایران تا چه حد خود را برای سوریه بدون اسد آماده کرده بودند؛ سوریه‌ای که از نظر آنها قرار بود به دست مخالفان متمدن و اصلاح‌طلب در سوریه بیفتد و آنها آنقدر بشردوست و متمدن هستند که حتی نمی‌خواهند اسد را محاکمه کنند؛ چه رسد به کشتار و سرکوب مردم! اما اتفاقات ناگوار این روزهای سوریه و مشخص شدن چهره واقعی تروریست‌ها فقط این افسوس را به همراه دارد که چرا برخی رسانه‌های ایران، سال‌ها به حمایت از گروه‌هایی پرداختند که نقاب اعتراض و تغییر بر چهره داشتند و با این حمایت‌ها نقشی هرچند ناچیز در پیشبرد اهداف شوم تروریست‌ها داشتند. آیا فقط باید منتظر انتشار تصاویر و فیلم‌هایی از سربریدن کودکان و زنان و اعدام و کشتار مردم سوریه توسط تروریست‌ها می‌بودند تا دست از حمایت آنها بردارند؟ آیا منظور از «اپوزیسیون، مخالف و معترض» همین تروریست‌ها بودند؟ آیا منظور از «نقشه‌راه اپوزیسیون» همین صحنه‌های خشن و ضدبشری بود؟