سمیه‌سادات خانعلی‌زاده: «چرا باید کتاب‌هایی که هزار سال پیش نوشته شده را بخوانم؟» این سوال مرسومی است که نوجوانان و حتی جوانان از والدین خود که اصرار بر مطالعه ادبیات کهن ایران دارند، می‌پرسند. حتی ممکن است در ذهن‌مان با این سوال مواجه شویم که خواندن ادبیات کلاسیک چه ارتباطی با زندگی و کار انسان‌های مدرن دارد یا چه ارتباطی بین خواندن ادبیات بویژه ادبیات کهن و کلاسیک با عصر ما وجود دارد؟ پاسخ به این سوال را باید در ریشه اصلی ادبیات جست‌وجو کرد. ادبیات از نهاد مردم بیرون آمده و در قالب‌های گوناگون حرف آحاد مردم را می‌زند چرا که ادبیات نیامده تا تنها یک محدوده واحد از تجربیات انسانی را بررسی کند. ادبیات کلاسیک از طریق متونی که به دست ما رسیده ما را به گذشته می‌برد و با کسانی که در روزگاران سپری شده سوداها به سر ریخته‌اند، لذت‌ها برده‌اند و رویاها پرورده‌اند، پیوند می‌دهد و همین متون امروز به ما امکان می‌دهد که لذت ببریم و رویاهای خودمان را بپرورانیم. این احساس اشتراک در تجربه جمعی انسانی در درازای زمان و مکان والاترین دستاورد ادبیات است.
ادبیات به تک‌تک افراد با تمام ویژگی‌های فردی‌شان امکان داده از تاریخ فراتر بروند. ما می‌توانیم در مقام خوانندگان تاریخ بیهقی، گلستان و قابوس‌نامه و... یکدیگر را در پهنه گسترده مکان و زمان درک کنیم؛ زیرا در آثار این نویسندگان چیزهایی می‌خوانیم که سایر انسان‌های اطراف‌مان نیز خوانده‌اند و به آن فکر کرده‌اند و این همان وجه اشتراک همه ما ایرانی‌هاست. در واقع همه ما به تجربه مشترک تاریخی آثار ماندگاری که فرهنگ ما را تولید کرده‌اند، می‌رسیم. با توجه به تفاوت‌های وسیعی که ما را از هم جدا می‌کند برای ایمن ماندن از حماقت، تعصب، نژادپرستی، تفرقه مذهبی، سیاسی و ناسیونالیسم انحصارطلبانه، هیچ چیز مؤثرتر از خواندن آثار ماندگار ادبی نیست. در واقع راز ماندگاری این متون کلاسیک در همین اشتراکات و خرد جمعی مشترکی است که برای ما به ارمغان می‌آورد. خردی که آن را در سایه حکایت‌ها و افسانه و ضرب‌المثل‌ها آموخته‌ایم و همانگونه فکر و عمل می‌کنیم. یکی از اثرات سودمند ادبیات در سطح زبان تحقق می‌یابد. جامعهای که ادبیات مکتوب ندارد در قیاس با جامعهای که مهم‌ترین ابزار ارتباطی آن یعنی واژه‌ها در متون ادبی پرورده شده و تکامل یافته، حرف‌هایش را با دقت، غنا و وضوح کمتر بیان می‌کند و انسانی که نمی‌خواند یا کم می‌خواند، نمی‌تواند بیان خوبی داشته باشد و به‌خوبی با دیگران ارتباط برقرار کند.خواندن آثار ادبی کلاسیک، داستان‌ها و اسطور‌ه‌ها و هرچه در زمره ادبیات می‌گنجد، در هر جامعهای به غنای واژگان و کلمات زبان افراد آن جامعه و نیز به عمق اندیشه‌ها می‌انجامد. ادبیات، آنگونه که بسیاری می‌پندارند، نه موضوعی در حاشیه و دست‌چندم و بی‌اهمیت که عاملی مهم در رشد انسان‌ها در تمام دوره‌های تاریخی است. ادبیات بدون در نظرگیری موقعیت جغرافیایی و فرهنگی و شخصی، به آدم‌ها این امکان را می‌دهد که بر فراز تاریخ حرکت کنند. از این رو می‌توان گفت مرزی برای ادبیات نمی‌توان در نظر گرفت. ادبیات با پیوند خوردن خیال و واقعیت، با توانایی گذر از ذهن تمام انسان‌ها، با متاثر شدن از تاریخ هر دوره، جغرافیا، سیاست و احوالات شخصی نویسنده و خالق آن، تا بی‌نهایت می‌تواند امتداد یابد. اگر اهل نوشتن هستید و فکر می‌کنید استعداد و ذوقی در این زمینه دارید، خواندن آثار کلاسیک فارسی شما را به پیش می‌برد، حتی اگر اهل سرودن شعر باشید آشنایی با واژگان اصیل، پرکاربرد و خوش‌آهنگ می‌تواند به شما کمک کند. هرچه بیشتر بخوانید و تمرین کنید، نویسنده بهتری خواهید شد. آثار ماندگار همیشه رازهایی دارند که باعث ماندگاری‌شان شده و این رمز و راز جز با خواندن آن درک نمی‌شود. کسی که می‌خواهد خوب بنویسد و نویسنده و شاعر خوبی شود باید راز ماندگار شدن را بداند. اگر می‌نویسید یا دوست دارید بنویسید اما موضوع و بن‌مایه‌ای برای نوشتن ندارید، مطمئن باشید از بین حکایت‌های گلستان و داستان‌های کلیله و دمنه و اندرزهای قابوس‌نامه می‌توانید موضوعات و سوژه‌های خوبی برای نوشتن بیابید.می‌توانیم هرکدام از این موضوعات را حداقل تبدیل به یک داستان کوتاه کنیم. داستانی که حرفی نو برای گفتن داشته باشد. می‌توانیم حسنک، وزیر بیهقی را تبدیل به یک انسان مدرن امروزی کنیم و درباره‌اش بنویسیم.