گروه سیاسی: بان کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل دعوت خود از محمدجواد ظریف برای حضور در ژنو را پس گرفت! 24 ساعت قبل از آن، انتشار خبر دعوت «بان» از ایران برای حضور در ژنو 2 یک موج خبری وسیع را ایجاد کرد اما این عقب‌نشینی دبیرکل سازمان ملل همه آن موج را از بین برد. مارتین نسیرکی، سخنگوی سازمان ملل متحد صبح دیروز سه‌شنبه بیانیه بان‌کی‌مون، دبیرکل این سازمان را درباره حضور ایران در ژنو 2 خواند و گفت: بان‌کی‌مون به دلیل اظهارات علنی اخیر مقامات ایرانی ناامید شده و دعوت از این کشور برای شرکت در ژنو 2 را پس می‌گیرد. وی گفت: اظهارات عمومی ایران با گفت‌وگوهای دوجانبه با دبیرکل سازگار نیست و ژنو2 بدون حضور ایران برگزار خواهد شد. دبیرکل سازمان ملل متحد قبل از این بیانیه با جان کری، وزیر خارجه آمریکا درباره دعوت از ایران به ژنو 2 گفت‌وگو کرده بود. وزیر خارجه آمریکا یکی از کسانی بود که تحرک وسیعی را برای ممانعت از حضور ایران در ژنو 2 آغاز کرد. نقش آمریکا در ممانعت از حضور ایران در ژنو 2 کاملا برجسته بود. کری چندی قبل گفته بود پیش شرط حضور ایران در ژنو 2 پذیرش بیانیه ژنو 1 است. آنگونه که آمریکایی‌ها تفسیر می‌کنند ژنو 1 تاکید می‌کند بشار اسد باید از قدرت کناره‌گیری کند. وزیرخارجه آمریکا همچنین موضوع حضور حاشیه‌ای ایران در این نشست را مطرح کرده بود. تحرکات جان کری برای ممانعت از حضور ایران حتی مورد توجه رسانه‌های آمریکایی نیز قرار گرفت. روزنامه واشنگتن‌پست معتقد است بان کی‌مون تحت فشار شدید آمریکا دعوت خود از ایران را پس گرفته است. واشنگتن‌پست نوشت: «سازمان ملل دعوت از ایران برای حضور در کنفرانس بین‌المللی موسوم به «ژنو2» را لغو کرد و یک روز دیپلماسی بین‌المللی پرهرج و مرج شامل مخالفت پرسروصدای آمریکا با حضور ایران در این نشست و همچنین تهدید معارضان سوری برای تحریم این گفت‌وگوها را به اوج خود رساند. بان‌کی‌مون، دبیرکل سازمان ملل تحت فشار شدید آمریکا دعوت خود از ایران را درست 24 ساعت بعد از صدور، لغو کرد و بعد از آن گروه ائتلاف معارضان سوری خیلی سریع اعلام کرد در گفت‌وگوهای ژنو که قرار است چهارشنبه آغاز شود، شرکت می‌کند». به گزارش واشنگتن‌پست، آمریکایی‌ها دبیرکل سازمان ملل را تهدید کرده بودند در صورت حضور ایران در ژنو 2، آنها در مذاکرات حاضر نخواهند شد. این روزنامه نوشت: «جان کری» وزیر خارجه آمریکا شخصاً با بان‌کی‌مون لابی کرده بود تا دعوت از ایران را بازپس گیرد و مقامات آمریکایی تصریح کرده بودند اگر ایران در ژنو 2 حضور داشته باشد، آنها در این کنفرانس شرکت نخواهند کرد و این مساله می‌توانست رخدادی که به ثمر نشستن 8 ماه مذاکرات را به همراه داشته باشد، با خطر همراه کند. دبیرکل سازمان ملل در بازپس‌گیری دعوت از ایران همان مواضع آمریکا را تکرار کرد که ایران شروطی را که کنفرانس ژنو 2 براساس آن در حال برگزاری است، تایید نکرده است، این در حالی است که پیش‌تر بان و دیگر مقامات سازمان ملل تصریح کرده بودند ایران باید در این کنفرانس حضور داشته باشد و حضورش در این کنفرانس حائز اهمیت است و حتی دفتر بان‌کی‌مون روز دوشنبه اعلام کرد ایران ظاهراً از اهداف کنفرانس حین مکالمات اخیری که با سازمان ملل داشته، حمایت کرده است.
استقبال آمریکا از لغو دعوت
مخالفت جدی آمریکا با حضور بدون پیش شرط ایران در ژنو 2 به اندازه‌ای آشکار بود که آنان بلافاصله پس از لغو دعوتنامه برای حضور ایران، از این اقدام سازمان ملل استقبال کردند. به گزارش فارس، جن ساکی، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا ضمن استقبال از لغو دعوت از ایران برای حضور در کنفرانس «ژنو2» در بیانیه‌ای اعلام کرد: ما امیدواریم که در پی این بیانیه، تمام احزاب هم‌اکنون بتوانند بازگردند و بر وظیفه‌ای که برعهده دارند و آن پایان دادن به رنج مردم سوریه و آغاز فرآیندی در جهت گذار سیاسی از موعد گذشته است، متمرکز شوند. در کنار آمریکا جریان معارض سوری نیز بشدت نسبت به حضور ایران در ژنو 2 واکنش نشان داده بود. آنها تهدید کرده بودند در صورتی که ایران در ژنو 2 حاضر شود، آنها این نشست را تحریم می‌کنند. این موضع معارضان سوری با حمایت علنی سعود الفیصل، وزیر خارجه عربستان همراه شد. آنها دقایقی پس از قرائت بیانیه بان‌کی‌مون در لغو دعوت از ایران، اعلام کردند که در کنفرانس ژنو 2 شرکت خواهند کرد.
ظریف: برای بان‌کی‌مون متأسفم!
پس از اقدام بان کی‌مون در لغو دعوت از ایران برای حضور در ژنو 2، ناظران در انتظار واکنش دستگاه سیاست خارجی بودند. چه اینکه سخنگوی بان‌کی‌مون آنها را متهم به دوگانگی در موضع‌گیری‌های آشکار و غیر آشکار کرده بود. محمدجواد ظریف در واکنش به این اقدام گفت از این اقدام دبیرکل سازمان ملل متاسف است. ظریف که برای مذاکره با همتای ترکمنستانی خود در عشق‌آباد سخن می‌گفت، اظهار داشت: ما از ابتدا اعلام کردیم که هیچ پیش‌شرطی را برای حضور ایران در نشست ژنو 2 نمی‌پذیریم. ظریف در ادامه با بیان اینکه بان‌کی‌مون در هفته گذشته چندین‌بار با من تماس گرفت، اظهار داشت: در همه این تماس‌ها صریحا به ایشان گفته‌ام که هیچگونه پیش‌شرطی را نمی‌پذیریم و هرگونه اظهارنظری از طرف ایشان که متضمن این باشد که ایران شرطی را برای حضور پذیرفته خلاف واقع می‌دانیم و ایشان کاملا از این موضوع مطلع بود و از دیدگاه ما اطلاع داشت. ظریف با بیان این نکته که بان‌کی‌مون در روز دوشنبه 3-2 بار با وی تماس تلفنی گرفته، خاطرنشان کرد: آقای بان‌کی‌مون سفیر ما را دعوت کرد و علاوه بر این آقای اخضر ابراهیمی نیز تماس گرفت که در همه تماس‌ها صریحا گفتیم که ما همواره نقش سازنده و مثبتی ایفا خواهیم کرد و اجازه نخواهیم داد برای جمهوری اسلامی پیش‌شرطی قرار دهند. وزیر امور خارجه اضافه کرد: متاسفانه آقای بان‌کی‌مون بعد از اعلام دعوت از ایران تحت فشار قرار گرفت. وی با بیان اینکه ما از دو چیز متاسف هستیم، عنوان کرد: اول از این متاسفیم که بان‌کی‌مون بر اثر فشاری که به وی وارد شد پیشنهاد خود را پس گرفت و ما از ابتدا مشتاق به این موضوع نبودیم و فقط به خاطر اینکه از ما دعوت شده بود می‌خواستیم شرکت کنیم، آن هم نه در سطح وزیر بلکه در سطح معاون وزیر زیرا اعتقاد داشتیم زمان دعوت برای حضور وزیر امور خارجه ایران خیلی دیر شده بود و قرار بود اگر دعوت جدی باشد معاون وزیر شرکت کند و ما متاسفیم که آقای بان‌کی‌مون تحت فشار پذیرفت دعوت را پس بگیرد. رئیس دستگاه دیپلماسی اضافه کرد: آنچه بیشتر باعث تاسف است نداشتن شهامت برای اعلام دلیل پس گرفتن دعوت بود. وزیر امور خارجه در ادامه به ادعای بان‌کی‌مون درباره دوگانگی اظهارات ظریف پاسخ داد. وی گفت: اینکه پس گرفتن دعوت را به اظهارنظرها در ایران نسبت دادند اقدام درستی نبود و به صورت مشخص آمریکا و برخی گروه‌هایی که بعضا دستشان به خون مردم سوریه آغشته است به ایشان فشار آورده و آقای بان‌کی‌مون ناگزیر شده که این کار را انجام دهد و به دنبال توجیه است. من این رفتار را در شأن دبیرکل سازمان ملل نمی‌دانم و باعث تاسف است که این رفتار را از خود بروز داده است.
مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در اظهارنظری تصریح کرد: وزارت امور خارجه هیچگاه متقاضی حضور در ژنو 2 نبوده است. به هر حال با لغو دعوت از ایران برای حضور در ژنو 2، این کنفرانس امروز بدون حضور ایران رسما آغاز خواهد شد.