پس از مرگ انور سادات، مهندس بازرگان در نطق پیش از دستور مجلس شورای اسلامی سخنرانی کرد که این سخنرانی واکنش محمد خاتمی را در پی داشت. خاتمی در واکنش به نطق مهندس بازرگان یادداشتی را در سه قسمت در روزنامه کیهان نوشت. به گزارش تسنیم، بخشی از یادداشت خاتمی که در تاریخ 18 مهر 1360 درباره مهندس بازرگان و با عنوان «چه کسی آمریکایی است؟» به چاپ رسیده است، در زیر میخوانید: وقتی که دولت موقت در اثر بینش ناسازگارش با محتوای انقلاب اسلامی و با سوءاستفاده از نام و اعتباری که به برکت اسلام و عنوانی که از رهبر انقلاب گرفته بود، راه آشتی دادن انقلاب سازشناپذیر اسلامی با آمریکا را برگزید، وقتی طعنهها و لعنها به جای اینکه متوجه آمریکا شود، نهادهای انقلاب و جوانان پرشور و دلسوزان به حال مستضعفان را هدف قرار داد، وقتی که فریاد برآمد که انقلاب به پایان رسیده است و امروز باید با آرامش و متانت!! و منطق و دوراندیشی! به سازندگی بپردازیم و ملاقات با برژینسکی نشان داد که کدام سازندگی و نظمی موردنظر است، بسیار بودند جوانان پرشور ولی کمتجربه و اطلاعی که این مواضع را با مواضع اصلی انقلاب و رهبری عوضی گرفتند و گروهکهای مفسد انحصارطلب ملحد یا التقاطی، با هیاهو چنین وانمود کردند که جمهوری اسلامی و دولت موقت عین یکدیگرند و بدینوسیله توانستند بسیاری از این جوانان سادهدل را به سوی خود جلب و با کار مداوم آنان را برای چنین روز تلخی آماده سازند. این یادداشت میافزاید: تِز آقای بازرگان آنجا که انساب آشوبگران به آمریکا برمیآشوبند، خود حکایتگر نوعی نگرش آمریکایی به مسائل است، میگویند: «این جوانان جانباز! در خانوادههای آمریکایی زاده نشده و برنگشتهاند که بتوان مزدورانشان خواند» و بدینترتیب، تشخیص درست امام و امت را که دشمنان داخلی بزرگترین انقلاب ضدامپریالیستی - ضدصهیونیستی معاصر یعنی انقلابی که کاریترین ضربهها را به منافعآمریکا زده است و بیش از هر نهضت و انقلابی سیاستهای تجاوزکارانه آمریکا را رسوا نموده است و موجی انفجاری در دنیای اسلام علیه وابستگی و شوری شگرف برای بازگشت به هویت آزادساز اسلامی ایجاد نموده است آمریکایی میخوانند و اعمال و مواضع آنان را به نفع آمریکا میدانند به تمسخر میگیرند.».... «این سوالها جا دارد که: آیا سادات خائن که سخنرانی آقای بازرگان موضوعی را به ذهنم آورد تا به بهانه مرگ او مطلبی را درباره آن موضوع بنویسم و در پایان به آن اشارهای خواهم کرد دست در دست بگین بهقیمت خیانت به همه آرمانهای استقلالطلبانه و ضدامپریالیستی و ضدصهیونیستی بر آستان کاخ سفید و پنتاگون زبونانه بوسه زد از خانواده آمریکایی بود یا برگشته از آمریکا؟ یا اینکه سادات آمریکایی نبود. آیا آقای رجوی که روز و روزگاری آقای بازرگان را نماینده بوروژوایی که طبق تحلیلهای ماتریالیستی حضرات ماهیتاً، آمریکا است میدانست و امروز که به منظور رهبری مقاومت ضدامپریالیستی در ایران به دامن فرانسه آویخته است! و برای تکمیل مبارزات ضدآمریکایی این اواخر سفری به آمریکا کرده است با کمال شهامت! به تمجید از بورژوازی ملی برخاسته و برای سرنگونی جمهوری اسلامی پیشنهاد اتحاد با بورژوها را نمیدهد و از صمیم دل آرزو میکند که تونس به بلای ایران مبتلا نشود و حکومت مترقی «بورقییه!» به سرنوشت رژیم شاه که ایران را به سوی دروازه تمدن بزرگ میبرد دچار نشود. و «جرج بال»، به سیاستمداران آمریکا اکیدا توصیه میکند که مجاهدین خلق! را به عنوان جناح نیرومند مخالف با رژیم ارتجاعی! ایران مورد حمایت و تقویت قرار دهند و بالاخره مورد تمجید و ستایش فراوان رادیوها و سخنپراکنیهای آمریکا و اسرائیل و بیبیسی و... است آیا آقای مسعود رجوی از خانواده آمریکایی است؟ گرچه اخیرا از آمریکا به فرانسه برگشته است.»... «مراد از آمریکایی بودن نحوهای از دید و بینش است که بهسادگی ابزار دست سیاستهای توسعهطلبانه آمریکا میشود و به خاطر برخورداری از همین دید و بینش، جریانی که شما در راس آن قرار دارید همواره از مواضع ضدآمریکایی جمهوری اسلامی البته با توجیهات گوناگون اظهارنارضایتی و حتی مخالفت قولی و عملی کرده است و چه نقصی در کار شما است که فردی چون امیر انتظام جاسوس و مزدور آمریکا تا سطح معاونت نخستوزیر و سخنگوی دولت موقت بالا میآید؛ لابد امیر انتظام هم آمریکایی نیست والا کسی نمیگوید که شخص شما با آمریکا سروکار دارند». و نیز مراد از آمریکایی بودن انحصارطلبی دیوانهوار گروهکهایی است که چون هیچ پایگاهی در میان خلق ندارند برای رسیدن به قدرت به دامن بیگانگان میآویزند.