ثمانه اكوان: نظرسنجي جديد بلومبرگ نشان می‌دهد حسن روحاني در حالي براي ترسيم چشم‌انداز آينده اقتصاد ايران براي كشورهاي دنيا به اجلاس داووس می‌رود كه شانس زيادي براي جلب نظر آنها نخواهد داشت. در اين نظرسنجي كه در ميان اقتصاددانان و بازرگانان بزرگ دنيا انجام شده، سوال شده است: ايران تا حدود 5 سال آينده آيا فرصتي براي جلب سرمايه‌گذاري دارد؟ حدود 29 درصد از شركت‌كنندگان در اين نظرسنجي اعلام كرده‌اند بله اما در مقابل حدود 57 درصد اعلام كرده‌اند خير. حدود 14 درصد از شركت‌كنندگان نيز بيان كرده‌اند نظري در اين باره ندارند. در اين ميان بازرگانان غيرآمريكايي توجه بيشتري به ايران نشان داده‌اند اما آمريكايي‌ها بشدت به رونق گرفتن سرمايه‌گذاري‌های خارجي در ايران بدبين بوده‌اند. بلومبرگ در گزارش خود از اين نظرسنجي نوشته است: انتظار می‌رفت بعد از اجرايي شدن توافقنامه ژنو و كم شدن برخي تحريم‌ها عليه ايران، چشم‌انداز روشن‌تري در قبال سرمايه‌گذاري در ايران در پيش روي سرمايه‌گذاران خارجي بویژه آمريكايي قرار بگيرد اما دولت اوباما از چند هفته پيش از اجرايي شدن اين توافق به بازرگاناني كه قصد تجارت با ايران داشتند اعلام كرد بايد بشدت محتاط باشند كه به هيچ‌وجه تحريم‌ها عليه ايران را دور نزده و اقدامي خلاف مقررات تحريم انجام ندهند. همين مساله به نظر می‌رسد تا 5 سال آينده و رسيدن ايران به توافق‌هايي درباره موضوع هسته‌اي‌اش اين كشور را با مشكلاتي در زمينه جلب سرمايه‌گذاري‌هاي خارجي روبه‌رو کند و می‌توان گفت توافق ژنو نمي‌تواند چشم‌انداز روشني در اين باره پيش پاي ايران بگذارد. اين نظرسنجي در روزهای16 و 17 ژانويه يعني چند روز قبل از اعلام شدن اجراي توافق ژنو انجام شده است؛ روزي كه ايران رسما بسياري از فعاليت‌های هسته‌اي خود را به حالت تعليق درآورد. روحاني اولين رئیس‌جمهور ايران است كه در مجتمع تفريحي و پيست اسكي سوييس كه قرار است مجمع جهاني اقتصاد در آن محل برگزار شود حضور می‌يابد. هدف او از شركت در اين اجلاس رسيدن به معاهده‌های اقتصادي است كه بتواند رشد اقتصادي اين كشور را كه تحت قوانين سختگيرانه تحريم‌های اقتصادي 5 درصد كاهش داشته است، دوباره سرپا كند. او به همين دليل در اين اجلاس در جلسه‌اي با عنوان «ايران در جهان» شركت می‌كند و اميد دارد بتواند در اين جلسه سرمايه‌گذاراني براي كشورش بيابد. رويترز نيز در همين زمينه نوشت: روحاني در شرايطي با اميد به برقراري ارتباطات اقتصادي با ساير كشورهاي دنيا به سوييس می‌رود كه اما و اگر‌های زيادي بر سر اجرايي شدن دائمي توافق ايران و قدرت‌های جهاني درباره برنامه هسته‌اي‌اش وجود دارد.
ايران در اجلاس داووس به دنبال چيست؟
يكي از تجاري كه با بسياري از شركت‌های بزرگ اقتصادي دنيا رابطه مالي دارد و قصد دارد در اين اجلاس شركت كند، به رويترز گفت: جاي شگفتي است اگر ايران بتواند به اين زودي‌ها خود را به صدر فهرست كشورهايي برساند كه سرمايه‌گذاران را به خود جذب می‌كنند. اين مساله كه ايران سعي دارد توجه جهاني را به خود جلب كند، مساله جالب توجه و مهمي است اما معتقدم بسياري از سرمايه‌گذاران در شرايط فعلي ترجيح می‌دهند گوشه‌اي نشسته و انتظار بكشند ببينند نتيجه توافق نهايي ايران با غرب چه می‌شود و به همين دليل نمي‌توان پيشرفتي در وضعيت اقتصادي ايران طي چند ماه آينده يا حتي چند سال آينده مشاهده كرد. توافق ژنو به تنهايي در اين زمينه نمي‌تواند كاري انجام دهد. رويترز در ادامه نوشته است: با توجه به اينكه در توافق ژنو تنها حدود 2/4 ميليارد دلار از درآمدهاي بلوكه شده ايران آزاد می‌شود، مي‌توان انتظار داشت كه تجار با وسعت كار كوچك‌تر آن هم در زمينه صنايع غذايي، دارويي و قطعات ماشين يا مواد پتروشيمي وارد ايران شوند.
ايرانيان قصد دارند با تبليغات سياسي و جذب افكار عمومي به نوعي بين شركت‌های اروپايي و حتي آمريكايي براي سرمايه‌گذاري در اين كشور رقابت ايجاد كنند. با اين حال روسيه و چين تاكنون قراردادهاي محكم‌تر و بهتري در زمينه مبادله نفت با كالا به ايران ارائه داده‌اند و به نظر نمي‌رسد با توجه به مشكلات بانكي و ترانزيتي كه ايران با آن مواجه است، شركت‌های اروپايي و آمريكايي بخواهند جاي كالاهاي ارزان‌قيمت چيني را در ايران بگيرند. شركت‌های هواپيمايي و همچنين شركت‌های اتومبيل‌سازي آمريكايي هم علاقه زيادي براي حضور در ايران دارند اما نه تا زماني كه كل تحريم‌ها به صورت كامل برداشته شده باشد و البته اين مساله بسيار بعيد به نظر می‌رسد. بنابر گزارش رويترز، با تمام اقداماتي كه ايران انجام داده است از نظر آمريكايي‌ها ايران هنوز هم جزو كشورهايي است كه نبايد با آن معامله‌اي انجام داد. ديويد كوهن، معاون وزارت خزانه‌داري آمريكا هفته گذشته سفري به كشورهاي اروپايي داشت تا درباره قاطعيت آمريكا در اجراي باقي تحريم‌ها عليه ايران با شركاي اقتصادي آمريكا در اروپا بحث كند. يكي از مقام‌های كاخ سفيد در اين باره به رويترز گفت: ديويد كوهن يك پيام قاطع در اين زمينه براي كشورهاي اروپايي داشته است؛ درهاي ايران هنوز هم براي معاملات تجاري باز نيست. درهاي خاصي رو به سرمايه‌گذاران باز شده اما اين ورودي‌ها بسيار محدود و موقت است. او در اين باره اضافه كرد: پيام كوهن به اروپايي‌ها اين بوده است كه «اگر فكر می‌كنيد برداشته شدن برخی تحريم‌ها به معناي باز شدن دروازه‌های اقتصادي ايران است اشتباه می‌كنيد، رژيم تحريم‌ها همچنان عليه ايران پابرجاست».