۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۳:۵۳

در آرزوی «ستاره» شدن

الهام نامجو: «ستاره می‌شود» جلد اول از سه گانه فریدون جیرانی با نام‌های «ستاره است» و «ستاره بود» محسوب می‌شود که البته کمی دیرتر از بقیه به اکران عمومی درآمده است. این فیلم پشت صحنه سینما و رویاهای دختری به نام پونه را در سینما مطرح می‌کند و اینکه او حاضر است هر کاری را در این راه انجام دهد. «ستاره می‌شود» فرصت مناسبی است تا با گوشه‌ای از زندگی هنروران و پیشکسوتان تئاتر بیشتر آشنا شویم. «ستاره‌»ها دارای مولفه‌های مشترک در مضمون، ساختار و پرداخت تصویری‌اند. پشت صحنه سینمای ایران موضوعی مشترک است که با محوریت شخصیت اصلی در هر یک از این سه‌گانه‌ها ـ ستاره‌های سینما در سه موقعیت مختلف ـ آمیزه‌ای از دنیای واقعی و نمایشی را به تصویر می‌کشد. «ستاره می‌شود» به دو نکته مهم در سینما می‌پردازد؛ یکی درباره برخی مناسبت‌ها و روابط انسانی که باعث ورود و ماندگاری در سینما می‌شود و دیگری سرنوشت غم‌انگیز هنرمندانی که در زمان پیری و بازنشستگی شرایط سختی را تجربه می‌کنند. پونه «ستاره می‌شود» پونه دختری است که برای ستاره شدن و گرفتن نقش اول، نه تنها زندگی، آینده و کار، بلکه عشق را از سرنوشت خود پاک کرده و در این راه متوسل به مسعود (امین حیایی) می‌شود که کارش جور کردن سیاهی لشکر برای فیلم‌های سینمایی است. البته پدرش هم جزو علاقه‌مندان و بازمانده‌های تئاتر است که سینما او را پس زده است و دیگراحتیاجی به او ندارد. بخش عمده فیلم به فضاسازی موقعیت پشت صحنه یک فیلم می‌پردازد که فضایی غریب از روابط انسانی و زیر سوال رفتن فردیت و شخصیت آدم‌ها را نشان می‌دهد. فیلم به دو نیمه تقسیم شده؛ نیمه اول با مزه‌پرانی‌های امین حیایی همراه شده و نیمه دوم تلخ و تکان دهنده است. «ستاره می‌شود» قصه پیچیده و پرتعلیقی ندارد و تاکید آن بیشتر بر فضای حرفه‌ای سینماست که با قصه پیری رفیع گلکار و ملوک و عشق ناکام آنها آمیخته ‌شده و در حقیقت هر قطعه این فیلم با توجه به اتفاقی که در آن رخ می‌دهد، بخشی از واقعیت حرفه‌ای سینما را به تصویر می‌کشد. بازی ستاره‌ها بازی برخی از بازیگران در «ستاره می‌شود» قابل تامل است. عزت‌الله انتظامی به خوبی توانسته از عهده نقش خود برآید. او در نقشی ظاهر شده که مدعی است سال‌ها بازیگر تئاتر است، اما در جلوی دوربین نمی‌تواند حق مطلب را ادا کند. دیالوگ‌های خود را فراموش می‌کند، دچار استرس می‌شود و در آخر هم ناکام می‌ماند و باید ساعت‌ها برای پایان کار دخترش در اتوبوس منتظر بماند. بازی انتظامی در خدمت فیلم است و صحنه‌های تنهایی و حسرت و سرخوردگی این شخصیت به خوبی نشان داده شده است بویژه نگاه‌های پدرانه او به دخترش. به خوبی تصویر آدمی که در پایان راه است را نمایش می‌دهد. اما بازی امین حیایی مانند همیشه است و بیشتر تکیه او روی دیالوگ‌هایی است که جنبه کمدی دارد. اندیشه فولادوند هم نتوانسته درد و رنج‌های پونه را به خوبی نشان دهد. خنده‌های مصنوعی و عکس‌العمل‌های نامناسب از پونه دختری غیرقابل باور به تماشاگر عرضه می‌کند؛ دختری که برای اینکه به سینما راه پیدا کند، بلند می‌خندد، به قول خودش زشت است و می‌خواهد بینی‌اش را جراحی کند. ستاره‌هایی که می‌سوزند «ستاره می‌شود» فیلمی است که نشان می‌دهد سینما برخلاف آن چیزی که مردم تصور می‌کنند، برای دست‌اندرکاران خود بویژه بازیگران دلسوز نیست و ستاره‌ها بازیگرانی هستند که دیر یا زود حکم مهره‌ای سوخته را پیدا می‌کنند و دلخوش بودن و دل بستن به ستاره بودن چیزی جز حسرت، سرخوردگی، تنهایی و بدبختی ندارد. فیلم به دلیل جرح و تعدیل‌هایی که در آن صورت گرفته است، سوالات زیادی را در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند، حتی موضوع اینکه چرا پونه اصرار دارد تا بازیگر شود هم برای تماشاگر گنگ و مبهم می‌ماند و انگیزه سایر شخصیت‌ها از جمله ملوک هم در این میان نادیده گرفته می‌شود. پایان فیلم قرار بوده با خودکشی پدر پونه همراه باشد که ظاهراً حذف شده است، در حالی که می‌توانست پایان‌بندی مناسب و منطقی‌ای باشد. توجه به نسل گذشته جیرانی در این فیلم بیشتر به نسل گذشته تئاتر و سینما پرداخته و به نوعی می‌خواسته مقایسه‌ای بین نسل جدید و قدیم سینما داشته باشد، اما توفیق چندانی به دست نیاورده است. زیرا برخلاف شخصیت‌پردازی خوبی که درباره گلکار و ملوک صورت گرفته، جوان‌ترهای قصه به خوبی تجزیه و تحلیل نشده‌اند و ما تصویر روشنی از آنها در «ستاره می‌شود» نمی‌یابیم. موضوع متوسل شدن جوان‌ها به راه‌های خلاف عرف خانوادگی برای ستاره شدن و ورود به دنیای سینما می‌توانست بخش پررنگ‌تری را در این فیلم به خود اختصاص دهد، اما جیرانی از کنار آنها گذشته بود و تنها به بیان چند نکته کوچک اکتفا کرده است. «ستاره می‌شود» در مجموع فیلم بدی نیست و نکات قابل تاملی دارد، اما سطحی‌نگری در برخی شخصیت‌پردازی‌ها و ناتمام ماندن سرنوشت قهرمانان اصلی شاید به دلیل جرح و تعدیل‌ها، این فیلم را به اثر درخور توجهی در کارنامه فریدون جیرانی تبدیل نکرده است.
ارسال نظر
captcha
پربیننده