۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۵:۱۸

سیاست دوگانه غرب در لیبی قبل و بعد از حذف قذافی

عبدالباری عطوان: پس از سه هفته قرار است مردم لیبی به خیابان‌ها و میدان‌های عمومی بیایند و به مناسبت سومین سالگرد انقلاب‌شان که منجر به سرنگونی حکومت فاسد دیکتاتور شد، جشن بگیرند اما اوضاع کنونی لیبی از شادی ارمغانی نمی‌دهد، شرایط وحشتناک کنونی و آینده‌ای نامطمئن مایه نگرانی شده است. دستاوردهای اندکی که حاصل شده است نیز در حال از بین رفتن است. کشور در حالتی از هرج و مرج و فقدان دولت مرکزی بسر می‌برد. نبود امنیت، تلاش‌ها برای تجزیه کشور و تداوم دشمنی‌های قبیله‌ای و منطقه‌ای دامنه بحران در این کشور را گسترده‌تر کرده است. معمر القذافی به شکل وحشیانه‌ای کشته شد. گردان قذافی نیز توسط ناتو نابود و نیروهای وفادار به وی یا در زندان‌ها بسر می‌برند یا در گوشه‌ای آواره شده‌اند اما کسانی که قدرت در این کشور را بعد از او به دست گرفته‌اند در ارائه الگویی جایگزین شکست خورده و بدترین الگو را جایگزین کردند. دولت لیبی وجود ندارد و اگر هم باشد به‌طور کلی از رویارویی با شبه‌نظامیان عاجز است. عناصر مسلح در واکنش به اقدام مصر در دستگیری شعبان هدیه (ابو عبیده) سرکرده شبه‌نظامیان غرفه انقلابیون طرابلس، سفارت مصر را به اشغال درآوردند، این شبه‌نظامیان که خود از حمایت مالی و معنوی دولت لیبی برخوردار هستند و بخشی از نیروهای مسلح این کشور محسوب می‌شوند، حتی نخست‌وزیر را از هتل محل اقامتش با لباس خواب ربودند. اگر این دولت نتواند از نخست‌وزیرش و سفارت کشورهای عربی و خارجی در مرکز پایتخت محافظت کند، پس چگونه می‌تواند از ملت لیبی حمایت و دولت قانون و عدالت را برقرار کند؟ و از مرزهای کشورش و منابع آن محافظت کند؟ کسانی که از لیبی می‌آیند می‌گویند شهرهای این کشور به معنای کلمه به زباله‌دانی تبدیل شده است؛ خدمات شهری به‌طور کامل دیده نمی‌شود، «کوه زباله» در هر جایی به چشم می‌خورد بیمارستان‌های دولتی در بدترین شرایط هستند، چاه‌های نفت به اشغال شبه‌نظامیان درآمده است که سهام آن را در بازار سیاه به فروش می‌رسانند. این در حالی است که دولت برای پرداخت حقوق کارمندانش مجبور به دریافت وام شده است زیرا تولید نفت از 6/1 میلیون بشکه به کمتر از 200 هزار بشکه رسیده و خزانه دولت خالی شده است. جنوب لیبی بویژه ولایت فزان از سلطه دولت کاملا خارج شده و پرچم‌های سبز نظام سابق بر فراز ساختمان‌های این مناطق و خودروهای شبه‌نظامیان افراشته شده است. در این میان هواپیماهای دولتی اهالی آنجا و شورشیان را همزمان بمباران می‌کنند و ده‌ها نفر را به قتل می‌رسانند. رسانه‌های «انقلابی» عربی نیز اخبار این مناطق را بازتاب نمی‌دهند بلکه خبرنگاران لیبیایی در حالی که مجهز به لباس نظامی و سپر ضدموشکی هستند رویدادهای آن را پوشش می‌دهند، درست مانند زمانی که هواپیماهای ناتو آسمان لیبی را غبارآلود کرده بودند. غیرنظامیانی که هدف بمباران قرار می‌گیرند اجسادشان تکه‌تکه می‌شود و هیچ گریه‌کننده‌ای برای آنها نیست، چرا سازمان ناتو برای حمایت از آنها وارد عمل نمی‌شود؟ چرا برنارد هنری لیوی، اندیشمند یهودی فرانسوی از کاخ الیزه درخواست اعزام جنگنده برای حمایت از این افراد نمی‌کند؟ بله، فرانسوا اولاند (رئیس‌جمهور فرانسه) مشغول رسوایی اخلاقی اخیر خود است و دیگر اینکه هدف اصلی از دخالت نظامی محقق شده و این افراد، انسان و لیبیایی نیستند بلکه «حشراتی» هستند که باید نابود و خانه‌هایشان بر سرشان ویران شوند، همچنان‌که در شهرهای سرت، بنی ولید و تاورگا مشاهده کردیم. تاورگا بارزترین و وحشتناک‌ترین عملیات پاکسازی قومی‌ نژادی در تاریخ معاصر بود؛ زیرا ساکنان آن آفریقایی‌های سیاه‌پوست هستند. انتظار نداشتیم تاریخ در لیبی اینگونه به سرعت و در کمتر از سه سال تکرار شود، جلاد به قربانی‌ای تبدیل شده و قربانی به جلادی که جنایاتی بزرگ مرتکب می‌شود، بدل شده است. فساد و فحشا گسترش یافته است، علاوه بر این، ثروت‌های کشور به یغما رفته و کشور در معرض تقسیمات جغرافیایی قرار گرفته است. ترس و نگرانی پیوند مشترک زندگی همه لیبیایی‌ها شده است. بله، در لیبی آزادی بیان است و ایستگاه‌های تلویزیونی بی‌شماری در این کشور برای جذب مخاطب، خستگی‌ناپذیر تلاش می‌کنند اما این آزادی چه مفهومی می‌تواند داشته باشد در حالی که ایستگاه‌های تلویزیونی مورد هدف قرار می‌گیرد و به سوی کسی که در تلاش برای ابراز حقیقت یا گوشه‌ای از آن است، تیراندازی می‌شود؟ شبه‌نظامیان دولت را به رسمیت نمی‌شناسند و خودشان قوانین خاصی را وضع کرده و بر شهروندان بی‌گناه تحمیل می‌کنند و زندان‌های آنها مملو از معترضان و منتقدان شده است، قتل و خشونت بدون مجوز در آنجا جاری است. نمی‌خواهیم بپرسیم که چرا غرب متمدن برای پایان دادن به این بحران وارد عمل نمی‌شود و مردم لیبی را از چنگال آن نجات نمی‌دهد، همانطور که برای سرنگونی نظام سابق به بهانه حمایت از جان‌های بی‌گناه، مداخله نظامی کرد. ما در آن زمان با این مداخله نظامی مخالفت کرده و نسبت به پیامدهای ناگوار آن هشدار دادیم، ما همچنان مخالف مداخله هستیم. اما چرا همپیمانان این کشور برای برقراری دولتی مقتدر که امنیت کشور را تامین و نیروهای پلیس و ارتشی قوی ایجاد کند، کمکی نمی‌کنند؟
ارسال نظر
captcha
پربیننده