محمد نیکنام: این نوشته مرثیه‌ای است برای خانه‌های قدیمی و صمیمی، نوشته‌ای است بر این همه بلندمرتبه‌سازی و ارتفاع آن هم در کشوری که تا دلتان بخواهد زمین دارد. بعضی از رسم‌ها معنایی ندارند و دیگر آنچنان کمرنگ شده‌اند که حتی در تخیلات ما هم همراه با فانتزی‌گری متبلور می‌شوند؛ حوض، حیاط و پشت‌بام! دیگر تصور خوابیدن در حیاط یا پشت بام یا شستن دست و صورت کنار حوض آب، زیادی کلاسیک به‌نظر می‌رسد. آن‌وقت‌ها خانه محل امن و آرامش برای همه اهل منزل بود، جایی که همه تا چند نسل می‌توانستند در پناه هم به سادگی و آسودگی روزگارشان را سپری کنند. جلوی در هر خانه‌ای پرده‌ای هم آویزان بود تا وقتی در باز می‌شود حریم خانه امن و امان باشد. هر کس که می‌خواست از دری وارد شود با یاالله گفتن ورودش را اعلام می‌کرد تا هم خودش راحت باشد هم اینکه خدایی ناکرده چشمش به نامحرمی نیفتد. حالا در کوچه و خیابان می‌شود خانه‌هایی را که هنوز روی خاک هستند با انگشتان دست شمرد. خانه‌هایی که دیگر کسی در حیاط‌شان سفره پهن نمی‌کند و دیگر نمی‌شود با آرامش در آن حیاط‌ها خوابید. حالا وقتی که هزاران پنجره بر حیاط این خانه‌ها مشرف هستند آدم دلیلی نمی‌بیند وقتی می‌خواهد وارد شود یاالله بگوید. این پنجره‌ها را کسانی فروخته و سودی برده‌اند و الان هم خوش هستند اما کسی نبود که بگوید اینها فقط پنجره نیست بلکه حریم خانه‌های مردم است که فروخته شده، حالا ساکنان آن خانه‌ها از ترس چشمان ناپاک یا نگاهی اتفاقی، نمی‌توانند راحت در حیاط بیایند. آیا آنانی که مسؤول بوده یا هنوز در مقامی یا منصبی نشسته‌اند می‌دانند که این ساختمان‌ها چه بر سر ساکنان خانه‌هایی که یا ندارند یا نمی‌خواهند که بسازند می‌آورد؟
پیرمرد و پیرزن سال‌ها پیش با حقوق کارگری این خانه را خریدند، آن وقت‌ها اینجا بیابان بود و برای خریدن یک نان کلی باید پیاده‌روی می‌کردند. زن مجبور بود از ترس سگ‌های گرسنه کودکانش را تا مدرسه ببرد.
آن وقت‌ها مرد هر زمان که سختی‌های همسرش را می‌دید یا سرزنش فامیل را می‌شنید، کلی از روی همسرش خجالت می‌کشید؛ هر چند همسرش هیچ گله‌ای نداشت. خانه‌‌اش به گرمای دل گرم بود حتی اگر کپسول گاز تمام می‌شد و تا هفته دیگر گازی نمی‌آمد. حالا هم مرد خجالت می‌کشد، وقتی پیرزن را می‌بیند که مجبور است چادر بر سر کند وقتی می‌خواهد لباس‌ها را روی طناب پهن کند. پیرمرد می‌گوید از دار دنیا یک حقوق بازنشستگی دارم و یک خانه. نه پول دارم که بسازم نه توان زندگی در آپارتمان، 70 سال خانه‌ام باغچه داشته و 40 سال است در این خانه ساکنم. کجا بروم؟ در آپارتمان چطور نوه‌هایم بازی کنند؟ آنها هم دلشان به این حیاط خوش است.