گروه سیاسی: باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا در نطق سالانه خود در کنگره آمریکا، ضمن تاکید بر تداوم مذاکرات هستهای در قالب توافق ژنو، یک بار دیگر تاکید کرد در صورت لزوم از همه گزینههای روی میز خود علیه ایران استفاده خواهد کرد. اوباما توافق ژنو را یک فرصت دانست و ایران را تهدید کرد در صورت عدم استفاده از این فرصت از گزینههای روی میز خود استفاده خواهد کرد. اوباما در این نطق در حمایت از راهکار دیپلماسی گفت: همین دیپلماسی آمریکایی است که «همراه با فشار» پیشرفت برنامه هستهای ایران را برای نخستین بار در یک دهه متوقف کرده و بخشهایی از آن را به عقب رانده است. در حالی که ما در اینجا گردهم آمدهایم، ایران نابودسازی ذخیره اورانیوم با غنای بالای خود را شروع کرده است و دیگر سانتریفیوژهای پیشرفته نصب نمیکند. رئیسجمهور آمریکا به بازرسیها نیز اشاره کرد و گفت: بازرسیهای بیسابقه به جهان کمک خواهند کرد که به طور روزمره تایید کند که ایران در حال ساختن بمب اتم نیست. و ما با متحدان و شرکایمان درگیر مذاکرات هستیم تا ببینیم که آیا میتوانیم به طور مسالمتآمیز به هدف مشترکمان یعنی جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای برسیم. او سپس درباره مذاکرات هستهای با ایران صحبت کرد. اوباما تصریح کرد: این مذاکرات دشوار خواهند بود. ممکن است موفقیتآمیز نباشند. ما با چشم باز از حمایت ایران از سازمانهای تروریستی مانند حزبالله که متحدان ما را تهدید میکنند، آگاهی داریم؛ و میدانیم که عدم اعتماد میان دو کشور نمیتواند تنها بر مبنای آرزو از میان برود. ولی این مذاکرات بر اعتماد متکی نیستند؛ هر توافق بلندمدتی که به آن برسیم باید بر اقدامات قابل راستیآزمایی استوار باشد که ما و جامعه بینالمللی را متقاعد کند که ایران در حال ساختن بمب هستهای نیست. اگر جان اف کندی و رونالد ریگان توانستند با اتحاد جماهیر شوروی مذاکره کنند، پس قطعاً یک آمریکای نیرومند و به خود مطمئن میتواند با دشمنان کمقدرتتر امروز به مذاکره بپردازد. رئیسجمهور آمریکا در ادامه نطق خود در کنگره به اهمیت مذاکرات فعلی برای آمریکا پرداخت و مذاکرات هستهای را اولویت فعلی آمریکا در نحوه مواجهه با ایران دانست. او گفت: تحریمهایی که ما برقرار کردیم چنین فرصتی را امکانپذیر کرد. اما اجازه بدهید به روشنی بگویم: اگر اکنون این کنگره لایحهای را به منظور تحریمهای جدید که خطر خارج شدن این گفتوگوها را از مسیر به همراه داشته باشد برای من بفرستد، من آن را وتو خواهم کرد. کاملا مشخص است که اوباما تحریم جدید را به این علت وتو خواهد کرد که مسیر مذاکرات هستهای را متوقف میکند. به عبارتی تحریم جدید یعنی بر باد رفتن همه آنچه دولت اوباما در قبال توافق ژنو میتواند به آن دست یابد. اوباما تحریمها را به این علت وتو میکند که دستاوردهای بیسابقهاش در موضوع هستهای ایران را بر باد میدهد. از سوی دیگر او در حالی اعلام کرد که تحریم جدید در بازه زمانی فعلی را وتو میکند که پس از مذاکرات کارشناسی میان ایران و 1+5 بسیاری از رسانههای آمریکایی خبر دادند نگرانیهای کنگره در این مذاکرات برطرف شد. به عبارتی در توافق طرفین، نگرانیهای کنگره گنجانده شد و پس از آن نیز تقریبا در کنگره صحبت خاصی درباره تصویب تحریمهای جدید علیه ایران مطرح نشد. اوباما در چنین شرایطی در کنگره از وتوی تحریم جدید گفت. اما این تحریم جدید تا چه زمانی با وتوی اوباما مواجه میشود. اوباما گفته است در صورتی که ایران به توافق عمل نکند و این شانس را از دست بدهد با این تحریمها موافقت خواهد کرد. رئیسجمهور آمریکا درباره این موضوع اظهار داشت: «ما باید به خاطر امنیت ملیمان به دیپلماسی فرصتی بدهیم تا موفق شود. اگر رهبران ایران این فرصت را درنیابند، آنوقت من نخستین کسی خواهم بود که خواستار تحریمهای بیشتری خواهد شد و برای استفاده از تمام گزینهها به منظور حصول اطمینان از اینکه ایران سلاح هستهای نخواهد ساخت، آماده خواهم بود. اما اگر رهبران ایران این فرصت را غنیمت شمرند، و ما بزودی خواهیم دید، آن وقت ایران میتواند گام مهمی برای پیوستن مجدد به جامعه بینالمللی بردارد و ما به یکی از مهمترین چالشهای امنیتی دوران خود بدون مخاطرات جنگ فیصله خواهیم داد.» باراکیزه شدن تهدید کری
در اظهارات مقامات آمریکایی کاملا مشخص است که برای آنها اکنون این مذاکرات هستهای در قالب توافق ژنو است که در اولویت قرار دارد. آنان مطمئنند توافق ژنو یک راه حل کمهزینهتر از جنگ علیه ایران است. آنها به دنبال فشار بر ایران برای تحمیل تفسیر دلخواه خود از توافق ژنو هستند. به عبارتی آنان توافق ژنو را مسیری میدانند که میتوانند از این مسیر به اهداف خود دست یابند. اوباما نیز همانند کری به دنبال فشار بر ایران برای تفسیر دلخواه خود از توافق ژنو است. بر این اساس، آمریکاییها با تفسیر دلخواه خود از توافق ژنو، به ایران برای اجرای این تفسیر فشار خواهند آورد. و البته همزمان با تهدید ایران به گزینه نظامی، بر این فشار خود برای اجرای تفسیر دلخواه خود میافزایند. یکی از تفسیرهای متفاوت آمریکاییها از توافق ژنو موضوع رآکتور اراک است. جان کری در اجلاس داووس صراحتا اعلام کرد که به ایران اجازه راهاندازی رآکتور اراک را نخواهد داد. این موضوع دقیقا خلاف مفاد توافق ژنو است اما آمریکاییها معتقدند تفسیرشان از توافق ژنو معتبر و لازمالاجراست و در غیراین صورت همه گزینهها بویژه گزینه نظامی را علیه ایران به کار خواهیم گرفت. در واقع اوباما همان تهدید جان کری را دوباره مطرح کرده است.
توپخانه ساکت است
در ایران اما وزارت امور خارجه ساکت است. تنها واکنش آنان به تهدید نظامی مقامات ارشد دولت آمریکا، اظهارات خانم مرضیه افخم بود که گفت اظهارات کری خلاف قواعد دیپلماتیک است. توپخانهنشینان گویا هرگونه اظهارنظر درباره تهدید نظامی ایران را به مصلحت نمیدانند. دیپلماتهای ایران در مقابل دیپلماتهای آمریکایی فعلا سکوت کردهاند. برخی افراد در وزارت امور خارجه معتقدند هرگونه موضعگیری تقابلی با اظهارات جانکری میتواند به روند اجرای توافق ژنو لطمه بزند. شاید به همین دلیل آنها در مقابل تهدیدات رو به تزاید آمریکاییها سکوت کردهاند.