ثمانه اكوان: اوباما از همان روزی كه گفت‌وگوی تلفنی تاریخی با حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران را انجام داد، برنامه‌ریزی منظم و از پیش تعیین شده‌ای برای برخورد با ایران از یك‌سو و پاسخگویی به تندروهای كنگره داشت. در ابتدای مطرح‌شدن بحث توافق هسته‌ای با ایران، اوباما می‌دانست قرار است روزی به كنگره رفته و در حین ارائه گزارش درباره وضعیت سیاسی و اقتصادی آمریكا در جهان، از معامله هسته‌ای با ایران به عنوان یكی از موفق‌ترین برنامه‌های سیاست خارجی خود نام ببرد. به همین دلیل سعی می‌كرد با كارت‌های خود در كنگره و سنا به‌گونه‌ای بازی كند كه نمایندگان این دو مجلس نتوانند بازی او در حوزه سیاست خارجی را بر هم بزنند. اوباما در وهله اول به تندروهای كنگره این پیغام را رساند كه با تهدیدهای مكرر خود باید به ایران نشان دهند فرصت زیادی برای پذیرش معامله هسته‌ای ندارد. این خط و نشان كشیدن كنگره و سرنخ‌هایی كه از كاخ سفید در این باره به كنگره می‌رسید، چندان هم پنهان نماند. در همان زمان نیز رسانه‌ها به نقل از جان كری بیان كردند كه در روز آخر مذاكرات ژنو كری با استفاده از تهدیدهای نمایندگان مجلس در آمریكا به جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران گفته است كه فرصت زیادی برای قبول توافق هسته‌ای با قدرت‌های غربی ندارد و در صورتی كه این توافق به تایید دو طرف نرسد، نمایندگان كنگره و سنا، وارد شده و تحریم‌های بیشتری را علیه ایران به تصویب می‌رسانند. بعد از استفاده حداكثری از تهدیدات كنگره و سنا این بار نوبت كنگره بود كه دوباره وظیفه تاریخی دیگری را برعهده بگیرد. در بازی اوباما با ایران، او قرار بود نقش پلیس خوب را بازی كرده و كنگره نقش پلیس بد را ایفا كند. كنگره و سنا تهدید كنند و اوباما از سیاست چماق و هویج، هویج را نشان ایران دهد. او در وهله اول قول آزادی تمام دارایی‌های بلوكه شده ایران را به مذاكره‌كنندگان هسته‌ای داده بود اما تهدیدات كنگره و شكننده خواندن توافق هسته‌ای توسط نمایندگان مجلس سنا باعث شد در نهایت با آزادی 2/4 میلیارد دلار از درآمدهای 100 میلیارد دلاری ایران موافقت کند. بعد از آن نیز كنگره باید سختگیری بیشتری از خود نشان می‌داد و در نهایت جان كری را گفت‌وگوكننده ضعیف كاخ سفید می‌خواند كه می‌خواهد امتیازات زیادی به ایران بدهد و تهدید می‌کرد در صورتی كه این گفت‌وگوها و توافق هسته‌ای راه به جایی نبرده و منتهی به توافق نهایی در این باره برای از بین بردن كامل فعالیت‌های هسته‌ای ایران نشود، گزینه تحریم‌های بیشتر در راه خواهد بود. اوباما با وجود تمام بازی‌هایی كه در پشت پرده با نمایندگان كنگره داشت، هفته گذشته در نطق سالانه‌‌اش اعلام كرد هرگونه طرح جدید نمایندگان برای تحریم‌های بیشتر ایران را وتو می‌كند. آیا این صحبت اوباما ناشی از تصمیم او برای فرصت دادن به دیپلماسی در مساله ایران بود یا باز هم بازی‌های دیگری در جریان است كه فشارها بر ایران بیشتر شود؟ اوباما قرار است چگونه تعادل دلخواه خود را در مواضع نمایندگان مجلس و سیاست‌هایش پیاده كند و قرار است چگونه از این مواضع برای پیشبرد دیپلماسی خود با ایران استفاده برد؟ صحبت‌های روز چهارشنبه گذشته جیمز كلاپر، مدیر اطلاعات ملی آمریكا كه در جلسه كمیته اطلاعات مجلس سنا گزارشی از وضعیت اطلاعاتی آمریكا به نمایندگان ارائه می‌داد در این باره بسیار جالب توجه است. جیمز كلاپر در این جلسه قرار بود گزارشی از تهدیدهایی كه آمریكا را هدف قرار داده‌اند ارائه كند. او در این سخنرانی كه یك روز بعد از سخنرانی اوباما در كنگره و تاكید او بر پیروزی سیاست‌هایش در قبال ایران صورت گرفت، بیان كرد ایران توسعه زیادی در برنامه هسته‌ای‌‌اش داده و این برنامه را به جایگاهی رسانده كه اگر بخواهد، می‌تواند با سرعت زیادی بمب هسته‌ای تولید كند. به گزارش نشریه تاور، كلاپر در گزارش سالانه خود نوشته است: تهران توانایی‌های تكنیكی خود را در برخی زمینه‌ها مانند غنی‌سازی اورانیوم، رآكتورهای هسته‌ای و موشك‌های بالستیك به حدی رسانده كه می‌تواند از این موشك‌ها به عنوان عامل‌های حمل کلاهک هسته‌ای استفاده كند. كلاپر در ادامه نوشت: این پیشرفت‌های تكنیكی، داشته‌های اطلاعاتی آمریكا مبنی بر اینكه ایران دانش، تكنیك و ظرفیت صنعتی تولید بمب اتم را دارد، تقویت می‌كند. این مقام مسؤول در دولت اوباما در حالی گزارش خود را به كمیته اطلاعات مجلس سنا می‌داد كه پیش از او اوباما به نمایندگان اعلام كرده بود اجازه نمی‌دهد ایران به مرحله برك اوت هسته‌ای یا تولید بمب اتم برسد و اگر می‌توانست، دوست داشت تمام پیچ و مهره‌های تاسیسات ایران را از هم باز كند. این گزارش كه توسط نماینده دولت به نمایندگان داده شده بود با واكنش شدید تعدادی از نمایندگان سنا رو‌به‌رو شد. مقامات دولت اوباما اعلام كرده بودند كه ایران به مرحله گریز هسته‌ای نرسیده و با توافقنامه ژنو دیگر نمی‌تواند به این مرحله نیز برسد اما گزارش سالانه سازمان اطلاعات ملی آمریكا مساله دیگری را بیان كرد كه باعث شد نمایندگان بار دیگر از صحبت‌های اوباما درباره وتو‌كردن طرح‌های تحریم ایران انتقاد كنند. نماینده دولت در سنا نیز این بار به‌خوبی به وظیفه خود برای آماده و حاضر نگه داشتن نمایندگان برای تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران عمل كرد و نمایندگانی مانند رابرت منندز و جمهوریخواهان را همچنان به عنوان رهبران تحریم علیه ایران در صحنه زنده و با انگیزه نگاه داشت. جیمز كلاپر اما در این میان از پیشبرد برنامه اوباما در مجاری دیپلماتیك نیز به نمایندگان گزارش داد و این بار در گزارش شفاهی خود و در پاسخ به سوالات نمایندگان سنا گفت كه با وجود تهدید بودن ایران و ظرفیت‌های اساسی كه این كشور برای رسیدن به بمب هسته‌ای دارد اما نمایندگان باید اجازه دهند كه اوباما راه خود در مسیر دیپلماسی را برود و ضمن نگه داشتن فضای تهدید و ارعاب در قبال ایران به پیشبرد اهداف اوباما از طریق دیپلماسی نیز كمك كنند. به گزارش سایت تحلیلی تینك پروگرس، جیمز كلاپر در ادامه این جلسه در پاسخ به سوالی درباره مثمرثمر بودن سیاست‌های اوباما در قبال ایران به عنوان كشوری كه می‌تواند بزودی بمب هسته‌ای تولید كند، می‌گوید: «تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران غیرسازنده بوده و نتیجه عكس دارد.» كلاپر در این جلسه بیان كرد اولین گام آمریكا و توافق حاصل شده با ایران برای توقف فعالیت‌های هسته‌ای‌‌اش «تاثیر واقعی» در مهار پیشرفت هسته‌ای ایران داشته است. وی در این گفت‌وگو افزود: «واضح است كه نكته كلیدی مورد علاقه ما كه باعث نگرانی‌مان نیز شده بود، غنی‌سازی بالای 20 درصد بود كه جلوی این امر گرفته شده است.» سناتور آنگوس كینگ، از نماینده‌های دموكرات سنا كه از مخالفان طرح جدید سنا برای تحریم ایران نیز هست از كلاپر خواست به وضوح بیان كند كه آیا وضع تحریم‌های جدید علیه ایران حتی اگر تبعات آن با تاخیر دامن ایران را بگیرد، می‌تواند چشم‌انداز آینده توافق با ایران بر سر برنامه هسته‌ای‌‌اش را تضعیف كند؟ كلاپر در پاسخ می‌گوید: «بله! من فكر می‌كنم كه وضع كردن تحریم‌های جدید علیه ایران نتیجه معكوس دارد.» صحبت‌های كلاپر و تهدید خواندن ایران در گزارش سالانه‌‌اش در تضاد شدید با هم است و همچنین شباهت زیادی به مواضع اوباما در قبال ایران دارد. او از یك سو ایران را مهم‌ترین تهدید برای آینده آمریكا می‌داند و همنوا با سناتورهای تندرویی مانند رابرت منندز، ماركو روبیو و تد كروز می‌گوید كه اگر ایران بمب هسته‌ای داشته باشد بلافاصله لس‌آنجلس، نیویورك یا تل‌آویو را هدف قرار می‌دهد و از دیگر سو بیان می‌كند كه به‌نظرش مانند آنچه اوباما اصرار دارد دیپلماسی بهترین راه برای از بین بردن برنامه هسته‌ای ایران است. این مواضع دقیقا همان مواضعی است كه اوباما در قبال ایران به كار برده و سعی دارد از تمام ظرفیت‌ها و كارت‌های خود و حتی به زعم خود با برگ‌های برنده در دست جمهوریخواهان (یعنی تحریم‌هایی كه به عقیده او توانسته ایران را به میز مذاكرات بكشاند) با ایران بازی كند تا بتواند از این طریق راهی برای تضمین موفقیت سیاست‌های بعدی‌‌اش در قبال ایران بیابد. کاخ سفید چگونه جمهوریخواهان را علیه ایران به خدمت می‌گیرد؟
بازی اوباما با کارت کنگره
ثمانه اكوان: اوباما از همان روزی كه گفت‌وگوی تلفنی تاریخی با حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران را انجام داد، برنامه‌ریزی منظم و از پیش تعیین شده‌ای برای برخورد با ایران از یك‌سو و پاسخگویی به تندروهای كنگره داشت. در ابتدای مطرح‌شدن بحث توافق هسته‌ای با ایران، اوباما می‌دانست قرار است روزی به كنگره رفته و در حین ارائه گزارش درباره وضعیت سیاسی و اقتصادی آمریكا در جهان، از معامله هسته‌ای با ایران به عنوان یكی از موفق‌ترین برنامه‌های سیاست خارجی خود نام ببرد. به همین دلیل سعی می‌كرد با كارت‌های خود در كنگره و سنا به‌گونه‌ای بازی كند كه نمایندگان این دو مجلس نتوانند بازی او در حوزه سیاست خارجی را بر هم بزنند. اوباما در وهله اول به تندروهای كنگره این پیغام را رساند كه با تهدیدهای مكرر خود باید به ایران نشان دهند فرصت زیادی برای پذیرش معامله هسته‌ای ندارد. این خط و نشان كشیدن كنگره و سرنخ‌هایی كه از كاخ سفید در این باره به كنگره می‌رسید، چندان هم پنهان نماند. در همان زمان نیز رسانه‌ها به نقل از جان كری بیان كردند كه در روز آخر مذاكرات ژنو كری با استفاده از تهدیدهای نمایندگان مجلس در آمریكا به جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران گفته است كه فرصت زیادی برای قبول توافق هسته‌ای با قدرت‌های غربی ندارد و در صورتی كه این توافق به تایید دو طرف نرسد، نمایندگان كنگره و سنا، وارد شده و تحریم‌های بیشتری را علیه ایران به تصویب می‌رسانند. بعد از استفاده حداكثری از تهدیدات كنگره و سنا این بار نوبت كنگره بود كه دوباره وظیفه تاریخی دیگری را برعهده بگیرد. در بازی اوباما با ایران، او قرار بود نقش پلیس خوب را بازی كرده و كنگره نقش پلیس بد را ایفا كند. كنگره و سنا تهدید كنند و اوباما از سیاست چماق و هویج، هویج را نشان ایران دهد. او در وهله اول قول آزادی تمام دارایی‌های بلوكه شده ایران را به مذاكره‌كنندگان هسته‌ای داده بود اما تهدیدات كنگره و شكننده خواندن توافق هسته‌ای توسط نمایندگان مجلس سنا باعث شد در نهایت با آزادی 2/4 میلیارد دلار از درآمدهای 100 میلیارد دلاری ایران موافقت کند. بعد از آن نیز كنگره باید سختگیری بیشتری از خود نشان می‌داد و در نهایت جان كری را گفت‌وگوكننده ضعیف كاخ سفید می‌خواند كه می‌خواهد امتیازات زیادی به ایران بدهد و تهدید می‌کرد در صورتی كه این گفت‌وگوها و توافق هسته‌ای راه به جایی نبرده و منتهی به توافق نهایی در این باره برای از بین بردن كامل فعالیت‌های هسته‌ای ایران نشود، گزینه تحریم‌های بیشتر در راه خواهد بود. اوباما با وجود تمام بازی‌هایی كه در پشت پرده با نمایندگان كنگره داشت، هفته گذشته در نطق سالانه‌‌اش اعلام كرد هرگونه طرح جدید نمایندگان برای تحریم‌های بیشتر ایران را وتو می‌كند. آیا این صحبت اوباما ناشی از تصمیم او برای فرصت دادن به دیپلماسی در مساله ایران بود یا باز هم بازی‌های دیگری در جریان است كه فشارها بر ایران بیشتر شود؟ اوباما قرار است چگونه تعادل دلخواه خود را در مواضع نمایندگان مجلس و سیاست‌هایش پیاده كند و قرار است چگونه از این مواضع برای پیشبرد دیپلماسی خود با ایران استفاده برد؟ صحبت‌های روز چهارشنبه گذشته جیمز كلاپر، مدیر اطلاعات ملی آمریكا كه در جلسه كمیته اطلاعات مجلس سنا گزارشی از وضعیت اطلاعاتی آمریكا به نمایندگان ارائه می‌داد در این باره بسیار جالب توجه است. جیمز كلاپر در این جلسه قرار بود گزارشی از تهدیدهایی كه آمریكا را هدف قرار داده‌اند ارائه كند. او در این سخنرانی كه یك روز بعد از سخنرانی اوباما در كنگره و تاكید او بر پیروزی سیاست‌هایش در قبال ایران صورت گرفت، بیان كرد ایران توسعه زیادی در برنامه هسته‌ای‌‌اش داده و این برنامه را به جایگاهی رسانده كه اگر بخواهد، می‌تواند با سرعت زیادی بمب هسته‌ای تولید كند. به گزارش نشریه تاور، كلاپر در گزارش سالانه خود نوشته است: تهران توانایی‌های تكنیكی خود را در برخی زمینه‌ها مانند غنی‌سازی اورانیوم، رآكتورهای هسته‌ای و موشك‌های بالستیك به حدی رسانده كه می‌تواند از این موشك‌ها به عنوان عامل‌های حمل کلاهک هسته‌ای استفاده كند. كلاپر در ادامه نوشت: این پیشرفت‌های تكنیكی، داشته‌های اطلاعاتی آمریكا مبنی بر اینكه ایران دانش، تكنیك و ظرفیت صنعتی تولید بمب اتم را دارد، تقویت می‌كند. این مقام مسؤول در دولت اوباما در حالی گزارش خود را به كمیته اطلاعات مجلس سنا می‌داد كه پیش از او اوباما به نمایندگان اعلام كرده بود اجازه نمی‌دهد ایران به مرحله برك اوت هسته‌ای یا تولید بمب اتم برسد و اگر می‌توانست، دوست داشت تمام پیچ و مهره‌های تاسیسات ایران را از هم باز كند. این گزارش كه توسط نماینده دولت به نمایندگان داده شده بود با واكنش شدید تعدادی از نمایندگان سنا رو‌به‌رو شد. مقامات دولت اوباما اعلام كرده بودند كه ایران به مرحله گریز هسته‌ای نرسیده و با توافقنامه ژنو دیگر نمی‌تواند به این مرحله نیز برسد اما گزارش سالانه سازمان اطلاعات ملی آمریكا مساله دیگری را بیان كرد كه باعث شد نمایندگان بار دیگر از صحبت‌های اوباما درباره وتو‌كردن طرح‌های تحریم ایران انتقاد كنند. نماینده دولت در سنا نیز این بار به‌خوبی به وظیفه خود برای آماده و حاضر نگه داشتن نمایندگان برای تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران عمل كرد و نمایندگانی مانند رابرت منندز و جمهوریخواهان را همچنان به عنوان رهبران تحریم علیه ایران در صحنه زنده و با انگیزه نگاه داشت. جیمز كلاپر اما در این میان از پیشبرد برنامه اوباما در مجاری دیپلماتیك نیز به نمایندگان گزارش داد و این بار در گزارش شفاهی خود و در پاسخ به سوالات نمایندگان سنا گفت كه با وجود تهدید بودن ایران و ظرفیت‌های اساسی كه این كشور برای رسیدن به بمب هسته‌ای دارد اما نمایندگان باید اجازه دهند كه اوباما راه خود در مسیر دیپلماسی را برود و ضمن نگه داشتن فضای تهدید و ارعاب در قبال ایران به پیشبرد اهداف اوباما از طریق دیپلماسی نیز كمك كنند. به گزارش سایت تحلیلی تینك پروگرس، جیمز كلاپر در ادامه این جلسه در پاسخ به سوالی درباره مثمرثمر بودن سیاست‌های اوباما در قبال ایران به عنوان كشوری كه می‌تواند بزودی بمب هسته‌ای تولید كند، می‌گوید: «تصویب تحریم‌های جدید علیه ایران غیرسازنده بوده و نتیجه عكس دارد.» كلاپر در این جلسه بیان كرد اولین گام آمریكا و توافق حاصل شده با ایران برای توقف فعالیت‌های هسته‌ای‌‌اش «تاثیر واقعی» در مهار پیشرفت هسته‌ای ایران داشته است. وی در این گفت‌وگو افزود: «واضح است كه نكته كلیدی مورد علاقه ما كه باعث نگرانی‌مان نیز شده بود، غنی‌سازی بالای 20 درصد بود كه جلوی این امر گرفته شده است.» سناتور آنگوس كینگ، از نماینده‌های دموكرات سنا كه از مخالفان طرح جدید سنا برای تحریم ایران نیز هست از كلاپر خواست به وضوح بیان كند كه آیا وضع تحریم‌های جدید علیه ایران حتی اگر تبعات آن با تاخیر دامن ایران را بگیرد، می‌تواند چشم‌انداز آینده توافق با ایران بر سر برنامه هسته‌ای‌‌اش را تضعیف كند؟ كلاپر در پاسخ می‌گوید: «بله! من فكر می‌كنم كه وضع كردن تحریم‌های جدید علیه ایران نتیجه معكوس دارد.» صحبت‌های كلاپر و تهدید خواندن ایران در گزارش سالانه‌‌اش در تضاد شدید با هم است و همچنین شباهت زیادی به مواضع اوباما در قبال ایران دارد. او از یك سو ایران را مهم‌ترین تهدید برای آینده آمریكا می‌داند و همنوا با سناتورهای تندرویی مانند رابرت منندز، ماركو روبیو و تد كروز می‌گوید كه اگر ایران بمب هسته‌ای داشته باشد بلافاصله لس‌آنجلس، نیویورك یا تل‌آویو را هدف قرار می‌دهد و از دیگر سو بیان می‌كند كه به‌نظرش مانند آنچه اوباما اصرار دارد دیپلماسی بهترین راه برای از بین بردن برنامه هسته‌ای ایران است. این مواضع دقیقا همان مواضعی است كه اوباما در قبال ایران به كار برده و سعی دارد از تمام ظرفیت‌ها و كارت‌های خود و حتی به زعم خود با برگ‌های برنده در دست جمهوریخواهان (یعنی تحریم‌هایی كه به عقیده او توانسته ایران را به میز مذاكرات بكشاند) با ایران بازی كند تا بتواند از این طریق راهی برای تضمین موفقیت سیاست‌های بعدی‌‌اش در قبال ایران بیابد. ارسال نظر
پربیننده