گروه فرهنگ و هنر: بزرگترین رویداد سینمای ایران درحالی کلید خورد که تعدادی از سینماها از جمله پردیس ملت با اجرای طرح بدون برنامه و شتابزده «سینما سلام» دچار خسارت شده و خود را برای فجر سی و دوم به سختی آماده کردند. تعدادی از شیشههای سالن سینما شکست و همین امر باعث شد صاحبان سینما به جای آنکه خود را برای فجر آماده کنند و بنرها و پوسترهای فیلم فجر را در سردر سینماها نصب کنند در فرصت باقیمانده تا آغاز نمایشهای فیلم فجر به تعمیر سالنها بپردازند و صندلیهای سینما را آماده و در نهایت سینما را برای ورود علاقهمندان به هنرهفتم و استقبال از فیلمهای جشنواره فیلم فجر آماده کنند. سیمرغها برخلاف سالهای گذشته دیرهنگام بر سردر سینماها جا خوش کرد و تعدادی از سالنها ساعاتی قبل از شروع سئانس، سالن را برای جشنواره آماده کردند و هنوز هم نشانی از سیمرغ بر سردر سالن نبود. امسال کاخ جشنواره فیلم فجر (برج میلاد) از روز گذشته (12 بهمنماه) میزبان اهالی رسانه و فیلمسازان است تا سینمای ایران با نمایش 52 فیلم در بخشهای رقابتی «سودای سیمرغ» و «نگاهی نو» سالگرد انقلاب اسلامی را جشن بگیرد. مهمترین فیلمهای جشنواره امسال در سئانس صبح در نظر گرفته شده است و در اولین سئانس جشنواره فیلم سینمایی «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» خارج از مسابقه به نمایش درآمد. این فیلم سال گذشته با نظر هیات انتخاب در جشنواره حاضر نشد اما در اخبار آمده بود که جواد شمقدری، رئیس سازمان سینمایی با حضور فیلم در جشنواره موافق نبوده در حالی که محمدرضا عباسیان، دبیر سی و یکمین جشنواره فیلم فجر در این باره توضیح داد: «شمقدری هیچ نظری جهت حضور یا عدم حضور فیلم حجازی نداشت. این فیلم تنها فیلمی بود که من به عنوان دبیر جشنواره سر صحنه فیلمبرداری آن رفتم در حالی که سر هیچ فیلمی از جشنواره نرفتم. شمقدری هم هیچ آره یا نهای سر این فیلم نداشت. در ارتباط با محتوایش هیات انتخاب بحث کرد و در نهایت به این نتیجه رسید. حجازی با همان روشی که فیلمش را در روزهای آخر جشنواره آورد تلاش کرد حداقل یک سئانس در میلاد نشان بدهد که شمقدری هم موافقت کرد اما به خاطر اینکه ما اصرار داشتیم قوانین جشنواره کاملا رعایت شود و هیچ تبعیضی بین فیلمها نباشد، حرفهای و جدی پیش رفتیم و اجازه ندادیم. ما سنگ بنایی گذاشتیم که اگر دنبال شود جشنواره به نظم میرسد، در حالی که در گذشته مدام دعوای تغییر جدول پخش یا نرسیدن فیلمها در جریان بود». این فیلم که حرف و حدیث زیادی درباره آن وجود داشت و از سال قبل آماده بود فیلم افتتاحیه در برج میلاد بود.
تعدادی از فیلمهایی که در جشنواره فیلم فجر، نمایشهای صبح کاخ جشنواره را به خود اختصاص دادند، به لحاظ فنی آماده بودند از جمله فیلم «چ»، «قصهها»، «رستاخیز» و «مهمان داریم» که همگی تولیدات سالهای گذشته هستند و آماده نمایش اما فیلمهایی چون «اشباح»، «آذر، شهدخت، پرویز و دیگران»، «مردن به وقت شهریور»، «متروپل» «آرایش غلیظ»، «طبقه حساس» و... که بعد از تغییر دولت فیلمبرداری آنها آغاز شد هنوز آماده نیستند و احتمالا تغییر در برنامه جشنواره وجود خواهد داشت.
امسال در شرایطی جشنواره فیلم فجر آغاز شد که دبیر آن نتوانست در مقابل فشارها و لابیهای سینماگران دوام بیاورد و اکثر فیلمهایی که فرم انتخاب را پرکردند در بخشهای مختلف «مسابقه ایران»، «فیلمهای اول» و «نوعی تجربه» قرار گرفتند تا همه فیلمسازان راضی نگه داشته شوند. این در حالی است که در ابتدا هیات انتخاب با خست تعدادی از فیلمها را معرفی کرد و در مرحله دوم 51 فیلم (دو فیلم خارج از مسابقه) تنها در دو بخش اعلام شدند که به رقابت میپردازند و تعدد فیلمها نمایش آنها را برای مسؤولان دشوار کرد.
سیودومین جشنواره بینالمللی فیلم فجر در حالی برگزار میشود که با توجه به تعداد فیلمهای راه یافته به جشنواره، مسؤولان آن برای برگزاری و نمایش فیلمها با مشکلاتی روبهرو شدهاند و برای اینکه همه فیلمسازان را به نوعی راضی نگهداشته باشند، بخش «نوعی تجربه» را نیز به بخشهای جشنواره افزودهاند.
ارائه کارت به رسانههای جمعی از دیگر نکاتی بود که با اشکال و ایرادات بسیاری مواجه بود. از ابتدا قرار شد رسانهها نامنویسی کنند و در فرصت محدودی که وجود داشت این نامنویسی ارزیابی شود که با اعتراض رسانهها مواجه شد. در نهایت درپی گفتوگوهای متعدد، برگزارکنندگان اعلام کردند به اکثر متقاضیان کارت ارائه شده است! تاخیر در ارائه برنامه جشنواره در کاخ، دلخوریهایی را به همراه داشت.
مسؤولان، برگزاری این دوره از نشستهای پرسش و پاسخ را که مجری ثابت نخواهد داشت صرفا برای فیلمهای راه یافته به بخش مسابقه اصلی یا سودای سیمرغ در نظر گرفتند. این نشستها با حضور فیلمسازان فعال و پرکار شکل میگیرد و برای فیلمسازان حاضر در بخش نگاهنو (فیلم اولیها) این موضوع را چندان مهم تلقی نکرده و زمانی هم برای آن در نظر نگرفتهاند! این درحالی است که این نشستها برای این فیلمسازان اهمیت بیشتری دارد تا با فضای نقد و سوالات اهالی رسانه آشنا شوند، فیلمسازان باید به درستی دیده شده و مورد نقد قرار گیرند و در بوته آزمایش خود را بیازمایند اما جلسات نقد و بررسی تنها برای بزرگان و پیشکسوتان سینما در نظر گرفته شده که یا با بیمیلی به جلسات پا میگذارند یا به پرسش خبرنگاران پاسخ نمیدهند یا مانند داریوش مهرجویی اصلا در جلسات حاضر نمیشوند. سینماگران فیلم اولی بازخورد اولین تجربههای سینمایی خود را در میان منتقدان باید ببینند تا با دقت بیشتری فیلمهای بعدی خود را بسازند.
فیلم «تراژدی» از جمله فیلمهایی است که با وجود اعلام نام آن در لیست فیلمهای حاضر در جشنواره فجر اما غایب است، درحالی که ساخته موگویی مانند دیگر فیلمهای جشنواره در حال سپری کردن مراحل فنی است.
نمایش فیلمها در تمام استانها صدای صاحبان فیلم را درآورد زیرا تهیهکنندگان راضی به اکران فیلمهایشان در سطح گسترده در مقطع زمانی 10 روز نیستند. جشنواره فیلم فجر در افتتاحیه سی و دومین دوره برگزاری آن با نام بردن از بازیگری که در سینمای قبل از انقلاب فعال بود و بعد از انقلاب از کشور گریخت و در نهایت در فیلم ضدایرانی «فصل کرگدن» به ایفای نقش پرداخت آغاز شد چه شروع با شکوهی! سهم مردمی که برای این انقلاب از ابتدا تا امروز هزینه کردند از این جشن سراسری کجاست؟ که یکی از بازیگران آن در حضور رئیسجمهور گفت: «15 میلیون زائر امام رضا(ع) اگر یک بلیت هزار تومانی بخرند، سینمای ایران پولدار میشود و میتواند به تلویزیون وام بدهد». این زائران و میلیونها نفر دیگر در کجای این سینما که به گذشته خود (قبل از انقلاب) میبالد جای دارند؟ مردمی که خود و باورهایشان را در این سینما نمیبینند چرا باید به سینما بروند؟ سینماگران باید خود را به مردم نزدیک کنند نباید توقع داشت مردم به سینماگران نزدیک شوند. با اعلام روزهای رایگان نمیتوان سینما را به زندگی مردم که خود را در آن نمیبینند و رفتارهای بخش کوچکی از جامعه را منعکس میکند، نزدیک کرد.