محسن جندقی: اهالی رسانه روز گذشته، دهه سینمایی خود را با یک فیلم خوب آغاز کردند؛ «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» کاری از روحالله حجازی جوان همه را غافلگیر کرد. او یک فیلم شسته و رفته اجتماعی را ساخته که ادامه و تکمیلکننده فیلم قبلیاش (زندگی خصوصی آقا و خانم میم) است. حجازی این بار زندگی خصوصی شخصیتهای فیلمش را برخلاف فیلم قبلی در داخل خانه روایت میکند و بازی خیرهکننده بازیگران به او کمک میکند فیلم نوسان چندانی نداشته باشد و تقریبا از ابتدا تا انتها در اوج بماند. «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» داستان زن و شوهر میانسالی (با بازی حمید فرخنژاد و هنگامه قاضیانی) را روایت میکند که در میان سنت و مدرنیته گیر کردهاند و بعد از 23 سال زندگی هنوز تکلیف خود را درباره چگونگی مواجهه با تحولات اجتماعی نمیدانند. زندگی آنها دچار تکرار شده اما با ورود کوتاه خواهرزاده خانم محمودی (با بازی ترانه علیدوستی) و شوهر عقدنکرده(!) وی (با بازی پیمان قاسمخانی) واقعیتهای زندگی خصوصی آقا و خانم محمودی عریان میشود. سوژه تقابل یا تعامل سنت و مدرنیته شاید یک سوژه تکراری و ملالآور باشد اما روحالله حجازی فیلم تکراری نساخته و جسورانه پا را از ایده محافظهکارانه فراتر گذاشته و حرفش را رک و راست زده است. موضوع خانواده ایرانی سالهاست مورد توجه مسؤولان ردهبالای مملکت قرار دارد و جامعهشناسان پژوهشهای فراوانی در این باره ارائه کرده و هشدارهای بسیاری درباره افزایش بروز عوامل تزلزل خانوادهها در جامعه دادهاند. فیلم «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» نیز صدای همان زنگ هشدار است و روحالله حجازی این بار در قامت یک فیلمساز جامعهشناس ظاهر میشود. در این فیلم به غیر از روشنفکری بیخودی، سنت ناموزون هم به چالش کشیده میشود؛ آنهایی که هنوز به سنت قدیمی پایبند هستند اما راه و روش روبهرو شدن با مدرنیته را نمیدانند و حتی با خود نیز روراست نیستند. «آقای محمودی و بانو» حتی بعد از 23 سال زندگی، سنگهای خود را وا نکندهاند و چیزهای بسیاری برای پنهان کردن و سر دل ماندن آن دارند. آنها هنوز درباره چگونگی رفتار با دختر 14 سالهشان (با بازی ترلان پروانه) که ادعا دارد بیشتر از سنش میفهمد و از پاکت خالی سیگار و بوی آن خوشش میآید، اختلافنظر دارند. آنها هنوز نمیدانند بعد از تعجب کردن در مقابل رفتار دختر فامیل که ناگهان بر سر میز غذا سیگار روشن میکند، باید چه واکنشی نشان دهند. آنها حتی نمیدانند وقتی شخص ثالث از آنها سوال میکند که «آیا از همسرت راضی هستی» باید چه جوابی بدهند. روحالله حجازی در این فیلم با ظرافت و در عین حال با جسارت این نکات را به مخاطب منتقل میکند و مخاطب نیز مجبور است در واکنش به سوالهایی مشابه «اگر شما بودید چه میکردید؟» دنبال پاسخ باشد. خیلی از تماشاگران با دیدن این فیلم خود را جای شخصیتهای داستان قرار میدهند تا پاسخی هرچند کوتاه برای سوالهای درشت و تا حدی دردناک کارگردان پیدا کنند اما خیلی از آنها موفق به این کار نخواهند شد. حجازی همچنین تازه به دورانرسیدههای روشنفکر را بشدت نقد میکند؛ آنهایی که از تمدن و مدرنیته فقط بیقید و بند بودن را یاد گرفتهاند و در توجیه این مساله که چرا هر روز داخل زندگی افراد جدید میروید (و به یک نفر تعهد ندارید) پاسخ میدهند که چرا نمیگویید هر روز یک نفر در زندگی ما هست! این شبهروشنفکرها حتی وقتی به همدیگر میگویند «بیا مثل دو تا انسان متمدن اول به کار اینها (بررسی برای تغییر دیزاین خانه آقای محمودی) برسیم و بعد به دعواهای خودمان برسیم» نمیتوانند این کار را بکنند. رفتار این دو انسان به اصطلاح روشنفکر آنقدر تهوعآور است که کمتر مخاطبی میتواند خود را جای آنها بگذارد و تا پایان فیلم چالش این روشنفکرمآبها ادامه مییابد و نویسنده این چالش را تا بینهایت میداند که حدی ندارد. «زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» تماشاگر را خسته نمیکند چون همه ویژگیهای یک فیلم خوب در این اثر دیده میشود؛ فیلمنامه خوب، تصویربرداری عالی، نور و کیفیت صدای قابل اعتنا، تدوین حرفهای و صدالبته بازی چشمنواز بازیگران موجب میشود شما با یک فیلم خوب مواجه شوید که غیر از اینکه داستانی را روایت میکند، حقیقتی را بازگو میکند. نکته قابل توجه فیلم حجازی بازی درخشان پیمان قاسمخانی در کنار ستارههای بازیگری است؛ قاسمخانی در کنار فیلمنامهنویسی میتواند در کنار بزرگان سینما نقشآفرینی کند و این فیلم نشان داد وی استعدادی فراتر از آنچه میبینیم دارد.
«زندگی مشترک آقای محمودی و بانو» بیانگر روند رو به رشد روحالله حجازی است و با وجود اینکه قوانین دست و پاگیر جشنواره مانع قرار گرفتن آن در لیست سودای سیمرغ شده، خیلیها آن را یکی از بهترین فیلمهای امسال میدانند. حالا همه حجازی را به عنوان یک فیلمساز شاخص قبول دارند و همه منتظر تکمیل سهگانه «آقای میم» از سوی او هستند. آیا در فیلم بعدی، حجازی باز هم وارد زندگی آقا و خانم محمودی خواهد شد؟