کارشناس مسائل خاورمیانه بیان می‌کند که اسرائیل تاکنون دخالت اندکی در بحران سوریه داشته است اما در صورت ادامه جنگ و افزایش نفوذ داعش و جبهه النصره در جنوب سوریه، حل مشکل این کشور به اولویت استراتژیک اسرائیل تبدیل خواهد شد. همچنانکه درگیری در سوریه بشدت ادامه دارد، اسرائیل محتاطانه و اغلب از روی بی‌میلی خواهان ایفای نقشی ملایم در این جنگ داخلی است که محصور در مناطقی در امتداد خطوط مرزی بلندی‌های جولان است؛ آنچه به عنوان گامی کاملا بشر دوستانه آغاز شده که کمک‌های ضروری دارو را البته به معارضان سوری از روستاهای همجوار می‌رساند. یک فرض این است که درک یکسان که اجازه داد بیش از 600 مجروح سوری برای معالجه به بیمارستان‌های اسرائیل منتقل شوند، سایر اشکال کمک‌رسانی را نیز تسهیل می‌کند. یک عملیات مهم از این دست، نشان می‌دهد که سیستم ارتباطات و تماس‌های مکرر که با عناصر مسلح شورشی محلی ایجاد شده است، ظاهرا از زمان تخلیه مجروحان و بازگشت آنها به سوریه بی‌عیب عمل کرده است. این پیشرفت‌ها ایجاد «حصار خوب» را در امتداد مرز اسرائیل و لبنان به یاد می‌آورد؛ وقتی که جنگ داخلی در اواسط دهه 1970 در گرفت. حالا بر خلاف لبنان، نیروهای اسرائیلی درگیر در اقدامات جاری کمک‌رسانی مستقر در جولان، بسیار مراقب بوده‌اند که داخل خاک سوریه عملیات نکنند یا مسؤولیت روستاهای مورد بحث را برعهده نگیرند که جمعیت بیشتر آنها را ترکیبی از سنی‌ها، دروزی‌ها و چرکسی‌ها به همراه احزاب مسلح مختلف تشکیل می‌دهد. اسرائیل در ابتدا خود را از مرداب خونین در سوریه کنار کشید. اسرائیل حتی به‌رغم منافع فراوان خود در اینکه این درگیری چگونه حل و فصل خواهد شد و بدون توجه به پیمان دوجانبه دیرینه آن با سوریه، یعنی توافق جدایی نیروها در سال 1974 که هنوز هم مؤثر است، بدون هیچ اعتراضی عدم شرکت در ژنو2 را پذیرفت. نگرانی‌های اسرائیل درباره عواقب جنگ، با ظهور وابستگان القاعده و سایر شبه‌نظامیان اسلامگرای افراطی، تشدید شده است. ظاهراً اسرائیل نسبت به انجام اقدامات غیر علنی به منظور جلوگیری یا حداقل، آهسته‌کردن حرکت چنین جنگجویانی به سمت مناطق جنوبی دمشق، احساس تعهد می‌کند بویژه آنهایی که نماینده وابستگان القاعده، یعنی جبهه النصره و گروه تروریستی داعش هستند. منطقه مورد بحث، از مرز جولان تا کوه دروز در شرق و میان حومه جنوبی دمشق و شهر درعا ادامه دارد؛ جایی که جرقه ناآرامی در سوریه برای اولین بار در سال 2011 زده شد. شبه نظامیان محلی در روستاهای این منطقه، به عنوان مانع احتمالی مؤثری برای غلبه توسط هواخواهان القاعده شناخته می‌شوند. برای مثال، فرماندهان نظامی در سایر بخش‌های کشور حرف آخر را می‌زنند اما شبه نظامیان منطقه جنوب اغلب توسط شیوخ غیر نظامی هدایت می‌شوند. بسیاری از آنها اسرائیل را در شرایط فعلی به مثابه متحدی موقت قلمداد کرده‌اند. این شبه نظامیان، با این باور که نیروهای دفاعی اسرائیل آنها را به طور غیر مستقیم پشتیبانی خواهند کرد، با تیپ‌های 91 و 61 حکومت اسد که در منطقه مستقر بوده‌اند، وارد نبرد شده‌اند. وقتی واحدهای توپخانه حکومت اسد به تشکیلات شورشی‌ها در امتداد مرز جولان شلیک می‌کنند و گاهی اوقات خمپاره‌های سرگردان در آن طرف حصار مرزی در قلمرو اسرائیل فرود می‌آید، نیروهای جنگی اسرائیل به سرعت مقابله به مثل کرده و با شلیک موشک انفرادی تموز به سمت همان موقعیتی که خمپاره‌ها شلیک شده است، جواب آن را می‌دهند. به هر حال، در غیر این صورت نیروهای جنگی اسرائیل از هر گونه دخالت خودداری می‌کنند. هدف اصلی رئیس‌جمهور بشار اسد در جنوب، اطمینان یافتن از امنیت بزرگراه اصلی میان دمشق و درعا و حفظ تسلط بر بخش‌هایی از شهر درعاست. او همچنین به ژنرال‌هایش دستور داده است تا قنیطره، پایتخت بخش مرزی با اسرائیل و نیز امتداد روستاهای دروز تا شمال و در امتداد دامنه شرقی کوه هرمون را حفظ کنند. تاکنون حکومت سوریه موفق شده است به این اهداف دست پیدا کند. حکومت اسد همچنین مشتاق است که جامعه دروزی جنوبی را از جنگ دور نگه دارد. این جامعه که عمدتاً در شرق درعا در کوه دروز مستقر هستند، نقش مهمی را می‌توانند در شکل‌دهی واقعیت‌ها در جنوب بازی کنند. اسرائیل و اردن نیز به نوبه خود منافع مشابهی در جنوب سوریه دارند. ملک عبدالله دوم نیز نگرانی کمی درباره حضور احتمالی تعداد زیادی از جنگ‌طلبان القاعده در امتداد مرزهای اردن ندارد. بنابراین امان در حال به صف‌کردن شبه نظامیان محلی در نزدیکی مرز طولانی با سوریه است تا از این واقعیت امتیاز بگیرد که بسیاری از ساکنان جنوب سوریه و شمال اردن به قبایل مشابه تعلق دارند. به احتمال زیاد، ناتوانی وابستگان القاعده نبست به برعهده گرفتن نقش برتر در جنوب سوریه، نه‌تنها به دلیل دخالت اسرائیل یا اردن است، بلکه به درگیری قبلی جهادی‌ها در جنگی در شمال نیز مربوط می‌شود؛ جنگی که طی آن، گروه تروریستی داعش طی هفته‌های اخیر و علاوه بر مبارزه با حکومت سوریه، مشغول مبارزه با جبهه اسلامی و جبهه النصره بود. با این حال، داعش و جبهه النصره به‌طور چشمگیری قدرت خود را افزایش داده‌اند؛ بنابر برآوردهای اطلاعاتی اسرائیل، تعداد آنها در حال حاضر 40 هزار نفر است. اندیشکده مؤسسه واشنگتن:
آتش القاعده دامن اسرائیل را هم می‌گیرد
کارشناس مسائل خاورمیانه بیان می‌کند که اسرائیل تاکنون دخالت اندکی در بحران سوریه داشته است اما در صورت ادامه جنگ و افزایش نفوذ داعش و جبهه النصره در جنوب سوریه، حل مشکل این کشور به اولویت استراتژیک اسرائیل تبدیل خواهد شد. همچنانکه درگیری در سوریه بشدت ادامه دارد، اسرائیل محتاطانه و اغلب از روی بی‌میلی خواهان ایفای نقشی ملایم در این جنگ داخلی است که محصور در مناطقی در امتداد خطوط مرزی بلندی‌های جولان است؛ آنچه به عنوان گامی کاملا بشر دوستانه آغاز شده که کمک‌های ضروری دارو را البته به معارضان سوری از روستاهای همجوار می‌رساند. یک فرض این است که درک یکسان که اجازه داد بیش از 600 مجروح سوری برای معالجه به بیمارستان‌های اسرائیل منتقل شوند، سایر اشکال کمک‌رسانی را نیز تسهیل می‌کند. یک عملیات مهم از این دست، نشان می‌دهد که سیستم ارتباطات و تماس‌های مکرر که با عناصر مسلح شورشی محلی ایجاد شده است، ظاهرا از زمان تخلیه مجروحان و بازگشت آنها به سوریه بی‌عیب عمل کرده است. این پیشرفت‌ها ایجاد «حصار خوب» را در امتداد مرز اسرائیل و لبنان به یاد می‌آورد؛ وقتی که جنگ داخلی در اواسط دهه 1970 در گرفت. حالا بر خلاف لبنان، نیروهای اسرائیلی درگیر در اقدامات جاری کمک‌رسانی مستقر در جولان، بسیار مراقب بوده‌اند که داخل خاک سوریه عملیات نکنند یا مسؤولیت روستاهای مورد بحث را برعهده نگیرند که جمعیت بیشتر آنها را ترکیبی از سنی‌ها، دروزی‌ها و چرکسی‌ها به همراه احزاب مسلح مختلف تشکیل می‌دهد. اسرائیل در ابتدا خود را از مرداب خونین در سوریه کنار کشید. اسرائیل حتی به‌رغم منافع فراوان خود در اینکه این درگیری چگونه حل و فصل خواهد شد و بدون توجه به پیمان دوجانبه دیرینه آن با سوریه، یعنی توافق جدایی نیروها در سال 1974 که هنوز هم مؤثر است، بدون هیچ اعتراضی عدم شرکت در ژنو2 را پذیرفت. نگرانی‌های اسرائیل درباره عواقب جنگ، با ظهور وابستگان القاعده و سایر شبه‌نظامیان اسلامگرای افراطی، تشدید شده است. ظاهراً اسرائیل نسبت به انجام اقدامات غیر علنی به منظور جلوگیری یا حداقل، آهسته‌کردن حرکت چنین جنگجویانی به سمت مناطق جنوبی دمشق، احساس تعهد می‌کند بویژه آنهایی که نماینده وابستگان القاعده، یعنی جبهه النصره و گروه تروریستی داعش هستند. منطقه مورد بحث، از مرز جولان تا کوه دروز در شرق و میان حومه جنوبی دمشق و شهر درعا ادامه دارد؛ جایی که جرقه ناآرامی در سوریه برای اولین بار در سال 2011 زده شد. شبه نظامیان محلی در روستاهای این منطقه، به عنوان مانع احتمالی مؤثری برای غلبه توسط هواخواهان القاعده شناخته می‌شوند. برای مثال، فرماندهان نظامی در سایر بخش‌های کشور حرف آخر را می‌زنند اما شبه نظامیان منطقه جنوب اغلب توسط شیوخ غیر نظامی هدایت می‌شوند. بسیاری از آنها اسرائیل را در شرایط فعلی به مثابه متحدی موقت قلمداد کرده‌اند. این شبه نظامیان، با این باور که نیروهای دفاعی اسرائیل آنها را به طور غیر مستقیم پشتیبانی خواهند کرد، با تیپ‌های 91 و 61 حکومت اسد که در منطقه مستقر بوده‌اند، وارد نبرد شده‌اند. وقتی واحدهای توپخانه حکومت اسد به تشکیلات شورشی‌ها در امتداد مرز جولان شلیک می‌کنند و گاهی اوقات خمپاره‌های سرگردان در آن طرف حصار مرزی در قلمرو اسرائیل فرود می‌آید، نیروهای جنگی اسرائیل به سرعت مقابله به مثل کرده و با شلیک موشک انفرادی تموز به سمت همان موقعیتی که خمپاره‌ها شلیک شده است، جواب آن را می‌دهند. به هر حال، در غیر این صورت نیروهای جنگی اسرائیل از هر گونه دخالت خودداری می‌کنند. هدف اصلی رئیس‌جمهور بشار اسد در جنوب، اطمینان یافتن از امنیت بزرگراه اصلی میان دمشق و درعا و حفظ تسلط بر بخش‌هایی از شهر درعاست. او همچنین به ژنرال‌هایش دستور داده است تا قنیطره، پایتخت بخش مرزی با اسرائیل و نیز امتداد روستاهای دروز تا شمال و در امتداد دامنه شرقی کوه هرمون را حفظ کنند. تاکنون حکومت سوریه موفق شده است به این اهداف دست پیدا کند. حکومت اسد همچنین مشتاق است که جامعه دروزی جنوبی را از جنگ دور نگه دارد. این جامعه که عمدتاً در شرق درعا در کوه دروز مستقر هستند، نقش مهمی را می‌توانند در شکل‌دهی واقعیت‌ها در جنوب بازی کنند. اسرائیل و اردن نیز به نوبه خود منافع مشابهی در جنوب سوریه دارند. ملک عبدالله دوم نیز نگرانی کمی درباره حضور احتمالی تعداد زیادی از جنگ‌طلبان القاعده در امتداد مرزهای اردن ندارد. بنابراین امان در حال به صف‌کردن شبه نظامیان محلی در نزدیکی مرز طولانی با سوریه است تا از این واقعیت امتیاز بگیرد که بسیاری از ساکنان جنوب سوریه و شمال اردن به قبایل مشابه تعلق دارند. به احتمال زیاد، ناتوانی وابستگان القاعده نبست به برعهده گرفتن نقش برتر در جنوب سوریه، نه‌تنها به دلیل دخالت اسرائیل یا اردن است، بلکه به درگیری قبلی جهادی‌ها در جنگی در شمال نیز مربوط می‌شود؛ جنگی که طی آن، گروه تروریستی داعش طی هفته‌های اخیر و علاوه بر مبارزه با حکومت سوریه، مشغول مبارزه با جبهه اسلامی و جبهه النصره بود. با این حال، داعش و جبهه النصره به‌طور چشمگیری قدرت خود را افزایش داده‌اند؛ بنابر برآوردهای اطلاعاتی اسرائیل، تعداد آنها در حال حاضر 40 هزار نفر است. ارسال نظر
پربیننده