حجت‌الاسلام والمسلمین سیدسعید لواسانی:بِسْمِ‌الله الرَّحْمنِ الرَّحِیم
فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلىآثارِهِمْ إِنْ لَمْ یؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِیثِ أَسَفاً
دردمندی و پیگیری
پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم از اینکه کافران غیرعاقلانه رفتار می‌کنند و جاهلانه سخن می‌گویند و حاضر نیستند به قرآن ایمان بیاورند تا به سعادت ابد برسند، و به جای دلبستگی به خدا نسبت‌های ناروا به خداوند متعال می‌دهند، اندوهناک است و خود را به زحمت می‌اندازد تا شاید راهی برای هدایت آنها باز شود. و این سیره پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم است که چنین دلسوزانه مأموریت الهی خود را انجام می‌دهند که خداوند در آیات متعدد، ایشان را تسلی می‌دهد و بیان می‌کند که لازم نیست خودتان را اینچنین به زحمت بیندازید. [مائده: 68 ـ یوسف: 103ـ طه: 2ـ فاطر: 8] از جمله آیات، همین آیه است. منطق پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم آن است که من مأمور الهی هستم و تا زمانی که جان در بدن دارم باید در جهت مأموریت خود که هدایت بشر به سوی خداست، تلاش کنم. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم همواره خود را برای بشریت به زحمت می‌اندازند، نه‌تنها برای مؤمنان که رنج آنها برای ایشان سخت است: «عَزِیزٌ عَلَیهِ ما عَنِتُّم» [توبه: 128] «بر او دشوار است شما در رنج بیفتید.» بلکه برای کل بشریت تا ـ حد نهایت ـ دلسوز هستند. «فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى آثارِهِم» ای پیامبر ما در پیگیری کار آنان چقدر کوشش و تلاش می‌کنی، گویا می‌خواهی خودت را هلاک کنی! «إِنْ لَمْ یؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِیثِ أَسَفاً» شدت اندوه و نگرانی پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلمآن است که این کج‌اندیشان ایمان نیاورند و اثر و نتیجه ایمان نیاوردن آنها، انحراف از جاده هدایت و سقوط در دره گمراهی و آتش جهنم است. بنابراین اندوه پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم برای خودشان نیست تا کسی بگوید که آیه سرزنش و نهی است، [مجمع البیان: 6/694] بلکه برای بشریت است، یعنی دردمندی برای ابلاغ رسالت است: «قَدْ نَعْلَمُ إِنَّهُ لَیحْزُنُكَ الَّذِی یقُولُونَ» «به یقین می‌دانیم که آنچه می‌گویند، تو را سخت اندوهگین می‌کند.» «فَإِنَّهُمْ لا یكَذِّبُونَكَ وَ لكِنَّ الظَّالِمِینَ بِآیاتِ‌الله یجْحَدُون» [انعام: 33] «در واقع آنان تو را تكذیب نمىكنند، ولى ستمكاران آیات خدا را انكار مىكنند.» یعنی دلیل شدت اندوه پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم؛ آن نیست که ایشان را تکذیب می‌کنند، بلکه علت این اندوه، آن است که آنها آیات خدا را انکار می‌کنند و خودشان را به شقاوت ابدی گرفتار می‌سازند.
محبت به بندگان خدا
دلیل تلاش خستگی‌ناپذیر رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم؛ حب شدید به خداوند متعال است و چون انسان‌ها اشرف مخلوقات خداوند هستند که اگر هدایت شوند، به قرب الهی می‌رسند و اگر گمراه بمانند از قرب و حب خدا دور می‌شوند. ایشان خودشان را بشدت به سختی می‌اندازند که همه انسان‌ها به کمال برسند. به این دلیل است که آن حضرت، ما را بیشتر از خودمان دوست دارند و از حجاب‌های ظلمانی که بدکرداران با نفسانیت و خودخواهی‌ها بر چشمان خود افکنده‌اند، بشدت رنج می‌برند. آری ایشان برای بشریت از پدر هم‌دلسوزترند، زیرا مظهر تام رحمت الهی هستند و اگر مجال می‌یافتند «می‌خواستند همه مردم را علی‌بن ابی‌طالب کنند.» [تفسیر قرآن کریم برگرفته از آثار امام خمینی: 4: 227 ـ 233] وقتی چنین شد، ایشان هیچ‌گاه نسبت به انسان‌ها بی‌تفاوت نیستند و نسبت به مردم شفقت و مهربانی دارند و این شفقت از لوازم و نتایج محبت‌الله است که شامل همه انسان‌هاست، [تفسیر ابن‌عربی؛ تأویلات عبدالرزاق: 1/394] چه انسان‌های مطیع و فرمانبردار و چه انسان‌های عصیان‌گر و طغیان‌گر و در هر صورت نسبت به بشریت با نهایت دلسوزی رفتار می‌کنند و همواره غصه آنها را می‌خورند. [تفسیر عرائس‌البیان فى‌حقائق‌القرآن: 2/395]
سیره پیامبر، الگوی ما
این سیره پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم نسبت به همه بشریت است که دلسوز همه هستند تا به راه مستقیم الهی هدایت شوند. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم به تعبیر امیرالمومنین علیه السلام «طَبِیبٌ دَوَّارٌ بِطِبِّه» [نهج البلاغه: 156] هستند، یعنی ایشان برای معالجت بیماری‌های درونی انسان‌ها به سراغشان می‌روند، حتی اگر بیماران نخواهند، باز ایشان به وظیفه خود عمل می‌کنند و از این کار خسته هم نمی‌شوند و این راه و روش همه راهنمایان دین است که به پیامبر خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم تأسی می‌کنند. امیرالمومنین علیه السلام خطاب به مردم بصره می‌فرمایند: «أَقَمْتُ لَكُمْ عَلَى سَنَنِ الْحَقِّ فِی جَوَادِّ الْمَضَلَّهِ حَیثُ تَلْتَقُونَ وَ لَا دَلِیلَ وَ تَحْتَفِرُونَ وَ لَا تُمِیهُون» [نهج‌البلاغه: 51] «در راه حق ایستادم، آن را از راه‌های گمراهی جدا کردم، تا شما را به راه حق آورم، آن زمان كه جمع مىشدید و راهنما نداشتید، و براى آب هدایت چاه مىكندید و به آب نمىرسیدید.» همچنین امام صادق علیه السلام می‌فرمایند: «بَلِیهُ النَّاسِ عَظِیمَهٌ إِنْ دَعَوْنَاهُمْ لَمْ یجِیبُونَا وَ إِنْ تَرَكْنَاهُمْ لَمْ یهْتَدُوا بِغَیرِنَا» [بحار الانوار: 23/99] «گرفتاری مردم بزرگ است، اگر ایشان را به حق دعوت کنیم، پاسخ مثبت نمی‌دهند و اگر آنان را ترک کنیم و به خود واگذاریم به جز به ما هدایت نمی‌شوند.» توجه هم داریم که هیچ‌کسی از رسول خدا و ائمه‌‌اطهار علیهم‌السلام به حقایق امور آشناتر نیستند، و به این دلیل است که برای هدایت بشریت، از هیچ کوششی دریغ نمی‌کنند و چون رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم اسوه و الگوی همگی مومنان، بویژه علما هستند: «لَقَدْ كانَ لَكُمْ فِی رَسُولِ‌الله أُسْوَهٌ حَسَنَهً» [احزاب: 21] همگی باید به ایشان اقتدا کنیم و برای هدایت بشریت، لحظه‌ای از پا ننشینم و هیچ‌گاه ـ تا زنده هستیم ـ وظیفه خود را خاتمه‌یافته تلقی نکنیم.
استقامت در راه انقلاب اسلامی
بنده در این مجال فقط به یک مصداق اشاره می‌کنم و آن استقامت در ترویج اسلام و چهره نورانی انقلاب اسلامی به جهانیان، به‌رغم همه مخالفت‌ها و اذیت‌هاست. مهم‌ترین چالشی که بر سر راه انقلاب اسلامی است، حفظ و پاسداری از اهداف آن است. هدف اصلی انقلاب اسلامی تشکیل جامعه اسلامی با همه ویژگی‌های آن است و این امر پایداری و تلاش مستمر می‌خواهد وگرنه انقلاب به ضد خود تبدیل می‌شود و به انحراف می‌رود. ما باید همه کوشش خود را به کار ببریم تا دلسوزانه و برای خدا، همه جهانیان بویژه مسلمانان را به سمت انقلاب اسلامی جلب کنیم و آنهایی را هم که از انقلاب فاصله گرفته‌اند تا حد مقدور به راه بیاوریم و هیچ‌گاه از این امر خسته نشویم، البته این کار فرزانگی و دردمندی می‌خواهد که با تأسی به سیره رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم حاصل می‌شود. در روایت است که در روز قیامت هر کسی ـ غیر از رسول‌خدا صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌و‌سلم ـ می‌گوید: «یَا رَبِّ نَفسِی، نَفسِی» و آن حضرت به خداوند عرض می‌کنند: «یَا رَبِّ أُمَتِی، أُمَتِی» [الکافی: 8/312] و این درس بزرگی برای ما است که پیرو ایشان هستیم. راه ما هم راه محبت الهی است و در راه این محبت باید تلاش کنیم که هم بشریت را با نورانیت انقلاب اسلامی آشنا کنیم و هم کوشش کنیم که هدف آن را که ایجاد جامعه اسلامی است، تحقق بخشیم و هم از اینکه برخی نسبت به اسلام و انقلاب اسلامی، کج‌اندیشی دارند، غمگین شویم و دردمندانه تلاش کنیم که حقیقت را برای همگان روشن کنیم.