مرتضی یادگاری: از زمانی که مردان نمکی در معدن نمک چهرآباد زنجان کشف شدند همواره صحبت از این بوده که ادامه فعالیت در این معدن باید ممنوع و کاوش‌های باستان‌شناسی به صورت جدی‌تر پیگیری شود. چند سال پیش اعلام شد انفجارهای پی در پی در معدن نمک چهرآباد بسیاری از ناشناخته‌های این معدن باستانی را برای همیشه محو می‌کند. با این حال اما توجهی به این هشدارها نمی‌شود و فعالیت در معدن نمک همچنان دسترسی به تاریخ را غیر ممکن‌تر می‌کند.
روزانه حدود 170 تن نمک آسیاب شده از معدن چهرآباد برداشت می‌شود. جالب اینکه کارگران برای رسیدن به صخره‌های نمکی و تهیه نمک از این صخره‌ها، لایه‌های رسوبی را به وسیله دینامیت منفجر می‌کنند. این انفجارها در ضلع جنوب غربی معدن نمک چهرآباد، محل کشف چهار مومیایی طبیعی نمکی انجام می‌شود. معدن نمک چهرآباد از سال 1372 با اجازه سازمان صنایع و معادن استان زنجان مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. این معدن هم‌اکنون در اجاره یک شخصیت حقیقی است و در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده، با این حال انفجارهای پی در پی و عملیات استخراج نمک در آن ادامه دارد. گفتنی است معدن نمک چهرآباد می‌تواند به یک پایگاه پژوهشی با اهمیت جهانی تبدیل شود، حتی انجام کاوش‌های باستان‌شناسی در آن هم با مشکلات بسیاری همراه است. نخستین مومیایی نمکی کشف شده در معدن چهرآباد به دوره ساسانیان تعلق دارد.
باستان‌شناسان معتقدند یافتن اجسادی از دوره‌های مختلف پیش از تاریخ در معدن نمک، نشانگر استفاده از این معدن در دوره‌های گوناگون است.
شواهدی از ورود بدون بازگشت افراد به داخل معدن در سده‌های اخیر نیز وجود دارد که این مساله اهمیت تاریخی معدن چهرآباد را دوچندان می‌کند.
معدن نمک چهرآباد در 75 کیلومتری غرب شهر زنجان و در نزدیکی روستای حمزه‌لو قرار دارد. زمستان سال ۱۳۷۲، معدن‌کاران هنگام خاکبرداری و استخراج نمک از معدن زیر تپه‌های این منطقه، با نیم‌تنه یک جسد مواجه شدند. این جسد که دارای ریش و موی بلند و حلقه گوشواره‌ای از جنس طلا در گوش چپ بود، شامل یک ساق پا درون چکمه چرمی، سه قبضه چاقو، شلوارک، شیء نقره‌ای، قلاب‌سنگ، قطعات طناب چرمی، سنگ‌ساب، یک عدد گردو، قطعات سفال و چند تکه پارچه منقوش و قطعات خرد شده استخوان بود. این جسد در اواسط یکی از همین تونل‌ها که حدود ۴۵ متر طول داشت، به دست آمد. سه جسد دیگر از جمله یک زن در این ناحیه نیز چندی بعد کشف شده است. باستان‌شناسان درباره ظاهر این پیکر گفته‌اند، احتمالاً مرد نمکی از طبقه اشراف تاتزبان و شاهزاده‌ها بوده است زیرا روی لباس او جواهرات و زیورآلاتی پیدا شده که مخصوص این طبقه بوده و همچنین آنها چنین فرضیه‌ای دارند که او یا در حال فرار به غار پناه برده یا در جنگی از میدان گریخته و به غار پناه آورده و آنجا فوت کرده و موریانه‌ها پیکرش را که از نمک پوشیده بوده خورده‌اند.
با انجام آزمایشات سالیابی به روش کربن ۱۴ که روی نمونه استخوان‌ها و پارچه‌های مجموعه صورت گرفت، قدمتی حدود ۱۷۰۰ سال (اواخر اشکانی – اوایل ساسانی) برای مرد نمکی تعیین شد.
با آزمایش سی تی اسکن و رادیولوژی، مشخص شد که اولین مرد نمکی کشف شده در معدن در اثر سقوط ناگهانی درون یکی از گودال‌های معدن نمک و وارد شدن ضربه بسیار شدید به ناحیه راست جمجمه و صورت از بین رفته است. هنوز از آرامگاه مردان نمکی نمک برداشت می‌شود
مرتضی یادگاری: از زمانی که مردان نمکی در معدن نمک چهرآباد زنجان کشف شدند همواره صحبت از این بوده که ادامه فعالیت در این معدن باید ممنوع و کاوش‌های باستان‌شناسی به صورت جدی‌تر پیگیری شود. چند سال پیش اعلام شد انفجارهای پی در پی در معدن نمک چهرآباد بسیاری از ناشناخته‌های این معدن باستانی را برای همیشه محو می‌کند. با این حال اما توجهی به این هشدارها نمی‌شود و فعالیت در معدن نمک همچنان دسترسی به تاریخ را غیر ممکن‌تر می‌کند.
روزانه حدود 170 تن نمک آسیاب شده از معدن چهرآباد برداشت می‌شود. جالب اینکه کارگران برای رسیدن به صخره‌های نمکی و تهیه نمک از این صخره‌ها، لایه‌های رسوبی را به وسیله دینامیت منفجر می‌کنند. این انفجارها در ضلع جنوب غربی معدن نمک چهرآباد، محل کشف چهار مومیایی طبیعی نمکی انجام می‌شود. معدن نمک چهرآباد از سال 1372 با اجازه سازمان صنایع و معادن استان زنجان مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. این معدن هم‌اکنون در اجاره یک شخصیت حقیقی است و در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده، با این حال انفجارهای پی در پی و عملیات استخراج نمک در آن ادامه دارد. گفتنی است معدن نمک چهرآباد می‌تواند به یک پایگاه پژوهشی با اهمیت جهانی تبدیل شود، حتی انجام کاوش‌های باستان‌شناسی در آن هم با مشکلات بسیاری همراه است. نخستین مومیایی نمکی کشف شده در معدن چهرآباد به دوره ساسانیان تعلق دارد.
باستان‌شناسان معتقدند یافتن اجسادی از دوره‌های مختلف پیش از تاریخ در معدن نمک، نشانگر استفاده از این معدن در دوره‌های گوناگون است.
شواهدی از ورود بدون بازگشت افراد به داخل معدن در سده‌های اخیر نیز وجود دارد که این مساله اهمیت تاریخی معدن چهرآباد را دوچندان می‌کند.
معدن نمک چهرآباد در 75 کیلومتری غرب شهر زنجان و در نزدیکی روستای حمزه‌لو قرار دارد. زمستان سال ۱۳۷۲، معدن‌کاران هنگام خاکبرداری و استخراج نمک از معدن زیر تپه‌های این منطقه، با نیم‌تنه یک جسد مواجه شدند. این جسد که دارای ریش و موی بلند و حلقه گوشواره‌ای از جنس طلا در گوش چپ بود، شامل یک ساق پا درون چکمه چرمی، سه قبضه چاقو، شلوارک، شیء نقره‌ای، قلاب‌سنگ، قطعات طناب چرمی، سنگ‌ساب، یک عدد گردو، قطعات سفال و چند تکه پارچه منقوش و قطعات خرد شده استخوان بود. این جسد در اواسط یکی از همین تونل‌ها که حدود ۴۵ متر طول داشت، به دست آمد. سه جسد دیگر از جمله یک زن در این ناحیه نیز چندی بعد کشف شده است. باستان‌شناسان درباره ظاهر این پیکر گفته‌اند، احتمالاً مرد نمکی از طبقه اشراف تاتزبان و شاهزاده‌ها بوده است زیرا روی لباس او جواهرات و زیورآلاتی پیدا شده که مخصوص این طبقه بوده و همچنین آنها چنین فرضیه‌ای دارند که او یا در حال فرار به غار پناه برده یا در جنگی از میدان گریخته و به غار پناه آورده و آنجا فوت کرده و موریانه‌ها پیکرش را که از نمک پوشیده بوده خورده‌اند.
با انجام آزمایشات سالیابی به روش کربن ۱۴ که روی نمونه استخوان‌ها و پارچه‌های مجموعه صورت گرفت، قدمتی حدود ۱۷۰۰ سال (اواخر اشکانی – اوایل ساسانی) برای مرد نمکی تعیین شد.
با آزمایش سی تی اسکن و رادیولوژی، مشخص شد که اولین مرد نمکی کشف شده در معدن در اثر سقوط ناگهانی درون یکی از گودال‌های معدن نمک و وارد شدن ضربه بسیار شدید به ناحیه راست جمجمه و صورت از بین رفته است. ارسال نظر
پربیننده