خشایار سنجری: شروع روز دوم جشنواره با انتظارات بالای اهالی رسانه از کیفیت 3 فیلم مطرح و پرحاشیه امسال همراه بود، بویژه پس از مشاهده افت فاحش کیفیت در آخرین فیلم توکلی و تماشای فیلم متظاهرانه و ناامیدکننده سیدی. قصه‌های رخشان بنی‌اعتماد بنابر برنامه قرار بود ساعت 10 صبح آغاز شود که به علت بارش سنگین برف و حجم بالای ترافیک تهران، مسؤولان ترجیح دادند با یک ساعت تاخیر اکران آخرین ساخته بنی‌اعتماد را آغاز کنند. نظم و ترتیب کاخ جشنواره در سرو غذای میهمانان و برگزاری نشست‌های خبری نکته‌ای است قابل ستایش که سبب شده جشنواره امسال برای اهالی رسانه، به لحاظ سخت‌افزاری و برنامه‌ریزی، قابل قبول به نظر آید اما مدیریت جلسات پرسش و پاسخ و استفاده از طرح مجری– منتقد برای اداره جلسات، سبب بروز بی‌نظمی و افت کیفیت نشست‌ها می‌شود و جای خالی موضوعات مهم و کارشناسی در این جلسات به چشم می‌آید. حضور تعداد زیادی از عکاسان در نشست‌های پرسش و پاسخ، مساله دیگری است که بر نظم جلسات اثر گذاشته و سبب تاخیر در آغاز مراسم می‌شود. پس از انتصاب علیرضا رضاداد اهالی رسانه صحبت از نظم رضاداد در برگزاری جشنواره می‌کردند اما همه آنچه در روز نخست و روز دوم جشنواره رخ داد، نشان داد از نظم برگزاری رضاداد خبری نیست. قصه‌ها؛ دیدگاه‌های سیاسی غلوآمیز
آخرین ساخته بنی‌اعتماد، فیلمی است که برخلاف اغلب ساخته‌های امروز سینمای ایران که اکثر زمان‌شان در فضای محدود داخل خانه سپری می‌شود، سرشار از نماهای خارجی و پرسه در اجتماع است. قصه‌ها بیشتر به آثار تجربه‌گرای سینماگران جوان شبیه است که می‌خواهند با شکستن قواعد کلاسیک قصه‌پردازی، اثری متفاوت را خلق کنند و جای خود را بین کارگردانان ساختارشکن و پیشگام باز کنند. قصه‌ها، سرنوشت قهرمانان فیلم‌های قبلی بنی‌اعتماد را بعد از گذر عمر به تصویر می‌کشد و با نگاهی دغدغه‌مند سراغ اجتماع پیرامونش می‌رود اما طی این مسیر حساس، در تعدادی از اپیزودها به دام پرداخت گل‌درشت و مبالغه‌آمیز می‌افتد که صرفا بیان ساده و بیانیه‌گونه دیدگاه‌های سیاسی– اجتماعی کارگردان است تا سکانس‌هایی در راستای گره‌گشایی از داستان. این نگرش از توان برقراری ارتباط مخاطب با فیلم کاسته و لذت خاطره‌بازی بیننده با قهرمانان قدیمی سینمای بنی‌اعتماد را فدای ارائه نظریات سیاسی و وصله‌گونه کارگردان می‌کند.
بنی‌اعتماد در این فیلم تنها در اپیزود آخر از موسیقی متن استفاده می‌کند. سامان کلانتری در این قسمت تصمیم به ساخت موسیقی مینی‌مال گرفته تا در بافت اثر حل شده و به چشم نیاید. تم مشترک فیلم‌های بنی‌اعتماد را می‌توان زیبایی‌شناسی فقر و رنج بشری دانست که متاسفانه در این فیلم، به علت ضعف در داستانگویی پیوسته و قاعده‌مند و عدم برقراری ارتباط میان اپیزودها، سبب شده قصه‌ها به فیلمی موفق در میان آثار اجتماعی سینمای ایران بدل نشود.
زندگی جای دیگری است؛ رشته ارتباط با مخاطب قطع می‌شود
منوچهر هادی در آخرین فیلمش به مضامین و معضلات متعدد و متنوعی می‌پردازد. طلاق، تنهایی، مرگ و... از جمله دغدغه‌های هادی در فیلم سومش است که در قالب ساختاری خطی و داستانی سرراست به آنها می‌پردازد. تدوین در زندگی جای دیگری است، به گونه‌ای است که نماها به سرعت تغییر می‌کند و تدوینگر مکث چندانی بر پلان‌ها نمی‌کند تا همچون زندگی واقعی، تاکیدی بر اتفاقی خاص نکرده باشد و تنها به نمایش جزئیات دو زندگی از هم پاشیده و تلخ بپردازد اما هادی در پرداخت شخصیت‌های فرعی‌اش (شهرزاد و همسرش) محتاطانه عمل کرده و اطلاعات مهم و اثرگذاری از آنها در اختیار مخاطب خود قرار نمی‌دهد. همچنین رابطه بین داوود و شهرزاد نیز الکن و مبهم بوده و نمی‌تواند رفتار نهایی داوود را توجیه کند. این تصمیم داوود که در نمای پایانی فیلم از آن رونمایی می‌شود از میانه‌های فیلم لو رفته و فاقد تاثیرگذاری غافلگیرکننده مدنظر هادی است که به طرز گل‌درشتی بر آن تاکید می‌شود. تغییر تدریجی در رفتار و مشی داوود در زندگی خصوصی‌اش به خوبی مقدمه‌چینی و پردازش شده و مولفه‌های تغییر و تحول چه در ظاهر و چه در متن کنش‌هایش دیده می‌شود که نشانگر موفقیت هادی در شخصیت‌پردازی باظرافت و موشکافانه داوود است. مشکل دیگر فیلم حذف ناگهانی شهرزاد از قصه به مدتی طولانی در اواسط فیلم و ظهور ناگهانی او در نیمه پایانی است که سبب می‌شود مخاطب رشته ارتباطاتش را با کاراکتر شهرزاد و مشکل اساسی او (که پایه قصه است) از دست بدهد.
مردن به وقت شهریور؛ تقلید از شهبازی
هاتف علیمردانی در آخرین ساخته‌اش سعی کرده سرنوشت نوجوانانی را نمایش دهد که پس از جدایی والدین‌شان، اوضاع روحی مناسب و تعادل روانی ندارند. او در این عرصه، به نمایش ولگردی‌ها و بطالت زندگی یک نوجوان می‌پردازد که با پدر و خواهرش در جنگ است و با حجم بالای عصیانگری‌اش، نمی‌تواند ارتباط صحیحی با آنها داشته باشد. علیمردانی در تصویرسازی پوچی زندگی پسر و تعارض‌اش با پدر، زیاده‌روی می‌کند و به دام تکرار می‌افتد. تکراری که حالت موتیف‌گونه نداشته و بیشتر به حشو شباهت دارد. پایان فیلم و و صحنه تصادف را می‌توان وامدار سینمای پرویز شهبازی و نگاه تقدیرگرایانه او دانست. البته شباهت‌هایی هم در نحوه پرداخت دورهم‌نشینی‌های جوانان و همچنین تم گول‌خوردن و زودباوری، بین این فیلم و دربند شهبازی می‌توان یافت که مسلما در شیوه پردازش بصری و فرم، دربند فیلم اجتماعی پیشتاز و متفاوتی است اما مردن به وقت شهریور، با استفاده از قاب‌بندی‌های تله‌فیلمی و اطناب پلان‌ها در نیمه دوم فیلم، به اثری بی‌رمق تبدیل می‌شود که حتی صحنه‌های حزن‌انگیز شستن در حمام را نیز از جدایی فرهادی به ارث برده است. پخش این فیلم با تاخیر عجیب و غریب یک ساعت و نیمه همراه بود که موجبات سردرگمی و اعتراض خبرنگاران را فراهم آورد. در نهایت نیز پخش فیلم در سالن میلاد، از روی نسخه دی‌وی‌دی بود که سبب شده بود وضوح تصاویر و صداها به حد کفایت نبوده و مشکلاتی را برای اهالی رسانه به وجود آورد.
ملبورن؛ واکسن ویروسی جدایی
ملبورن را باید واکسن جدایی دانست. با کیفیت و جهان‌بینی جدایی نادر از سیمین کاری ندارم، تنها پرسشم این است که با وجود نمونه‌ای مثل جدایی (چه موفق، چه ناموفق) اصولا چه نیازی به سری‌دوزی از این سبک فیلم‌ها احساس می‌شود؟ آیا سینمای ایران از ایده‌های بکر تهی شده است؟ استفاده از پیمان معادی، شیرین یزدانبخش و مانی حقیقی (که همگی بازیگر آثار قبلی فرهادی بوده‌اند) با گریم و لباس تقریبا مشابه جدایی و درباره الی، انتخاب خانه‌ای مطابق لوکیشن جدایی، بهره بردن از نماهایی از داخل قاب در آشپزخانه دقیقا متناظر با جدایی، تاکید بر موضوع «دروغ، به دنبال خودش دروغ می‌آورد» و... همگی مواردی است که ملبورن نیما جاویدی را به فیلمی بدل می‌کند که چندسال پیش نسخه جامع‌تر و خوش‌ساخت‌ترش به سینمای ایران و جهان معرفی شده است. جاویدی در جایی از فیلم که مرد سراغ مرور عکس‌های گرفته شده با دوربین می‌رود، گریزی هم بر آگراندیسمان آنتونیونی می‌زند تا به سینمایی که فیلم‌های فرهادی هم شباهت‌هایی به آن دارد، ادای دین کرده باشد. real time بودن، مشاجره‌های لفظی طولانی و با صدای بلند که توأم با توی حرف هم پریدن است، دروغ و پنهانکاری و... نکاتی است که ملبورن را به سوی بیخود و بی‌جهت هم می‌کشاند و اصالت فیلم را زیر سوال می‌برد. سینماگران جوان ایران، تمایل عجیبی به از روی دست دیگران نوشتن پیدا کرده‌اند که این مساله بیانگر کاهش خلاقیت در فیلمسازان سینمای فعلی ایران است.