دکترحسن بهشتی‌پور: اوکراین نباید خود را بر سر دوراهی اروپا یا روسیه قرار دهد چرا که پیوستن به یکی نافی همکاری با دیگری نیست و اصولا در صورت خدشه‌دار شدن روابط اوکراین با غرب یا روسیه، این کشور متضرر خواهد شد. اوکراین خط حائل بین اتحادیه اروپا و روسیه است. اگر این کشور به اتحادیه اروپا بپیوندد، این اتحادیه توانسته حوزه نفوذ خود را تا مرزهای غربی روسیه پیش ببرد. بسیار بعید است که این کشور بدون توافق روسیه عضو اتحادیه اروپا شود بنابراین باید راهی پیدا کند تا هر دو طرف را راضی نگه دارد. از طرف دیگر روسیه نیز آنگونه که با ناتو مخالف است، با اتحادیه اروپا مخالف نیست. حتی هدف روسیه از تشکیل اتحادیه اوراسیا نیز در بلندمدت پیوستن به اتحادیه اروپا و تشکیل جبهه‌ای در مقابل توسعه‌طلبی آمریکاست.
دلیل اصرار اتحادیه اروپا بر امضای قرارداد تجارت آزاد با اوکراین، زمینه‌سازی برای پیوستن کی‌یف به این اتحادیه است. دلیل اصلی بروز اعتراضات در اوکراین پس از عدم امضای توافقنامه توسط یانوکوویچ، وجود پیش‌زمینه‌های مردمی در غرب این کشور برای همکاری با کشورهای اروپایی به جای روسیه است.
اوکراین از آن جهت برای اتحادیه اروپا مهم است که این کشور بعد از روسیه، دومین کشور بزرگ عضو شوروی سابق است و می‌تواند به بازار بسیار مناسبی برای اتحادیه اروپا تبدیل شود. از طرف دیگر، اوکراین در مسیر خط لوله گاز روسیه قرار دارد و همکاری بین اتحادیه اروپا با کی‌یف می‌تواند تأثیرگذاری این اتحادیه بر اقتصاد و بخش انرژی روسیه را نیز افزایش دهد.
پیوندهای اقتصادی اوکراین با روسیه بسیار قوی است و حتی اگر اعتراضی هم صورت نمی‌گرفت و اوکراین این توافقنامه تجاری با اتحادیه اروپا را امضا می‌کرد، باز هم روابط اقتصادی اوکراین با روسیه تضعیف نمی‌شد چون این روابط بسیار عمیق و گسترده است. حدود 60 تا 70 درصد اقتصاد اوکراین وابسته به اقتصاد روسیه است.
روسیه اتحادیه‌ای را به وجود آورده به نام «تجارت آزاد و لغو حقوق گمرکی» که هدف آن تشکیل اتحادیه اوراسیا بین کشورهای شوروی سابق در درازمدت است. اگر اوکراین به این اتحادیه بپیوندد، تأثیرگذاری روسیه و مجموعه این اتحادیه بسیار بالاتر می‌رود، در صورتی که اگر اوکراین عضو این اتحادیه نشود، ممکن است این اتحادیه اصلاً تشکیل نشود.
اشتباه اتحادیه اروپا این است که اوکراین را بر سر دوراهی روسیه یا اتحادیه اروپا قرار داده است. در صورتی که اوکراین با توجه به شراطی جغرافیایی و اقتصادی خود باید بتواند با هر دو طرف همکاری داشته باشد. دلیل آن هم تلاش برای افزایش نفوذ خود و کاهش نفوذ روسیه در اوکراین است، چرا که در صورت پیوستن کی‌یف به اتحادیه اوراسیا، نفوذ روسیه در این کشور بشدت افزایش پیدا خواهد کرد و حقوق گمرکی بین دو کشور حذف خواهد شد و پروازهای تجاری جدید بین آنها برقرار می‌شود؛ همان‌طور که یانوکوویچ ماه گذشته به مسکو رفت و یک قرارداد مهم تجاری را امضا کرد. از سوی دیگر نیز روسیه وعده یک وام بزرگ را به اوکراین داد تا این کشور را به امضای قرارداد با روسیه و عدم امضای توافقنامه تجارت آزاد با اتحادیه اروپا تشویق کند.
حجم مبادلات تجاری با اتحادیه اروپا می‌تواند بسیار بیشتر از حجم مبادلات اوکراین با اتحادیه روسیه، قزاقستان و بلاروس باشد بنابراین اوکراین در صورت امضای توافقنامه با اتحادیه اروپا می‌تواند مناقع اقتصادی بسیار بیشتری ببرد. با این حال، یانوکوویچ معتقد است توافق با اتحادیه اروپا مستلزم انجام اصلاحات اقتصادی پرهزینه‌ای برای اوکراین است که کی‌یف در حال حاضر بودجه لازم برای این اصلاحات را ندارد. یانوکوویچ حاضر شده تا مسند نخست‌وزیری را نیز به مخالفان بدهد و قانون منع اعتراضات را نیز لغو کرده و حتی حاضر شده تا پارلمان را نیز منحل و انتخابات جدید پارلمانی برگزار کند. این در حالی است که معترضان باز هم راضی نشده و خواستار کناره‌گیری یانوکوویچ هستند. البته نمی‌توان انتظار داشت که در این کشور کودتا رخ دهد بلکه این صرفاً یک اختلاف شدید سیاسی است و معترضان سعی دارند با اردوکشی خیابانی رئیس‌جمهور را مجبور به استعفا و برگزاری انتخابات جدید کنند.
مسلما حمایت خارجی از معترضان در اوکراین وجود دارد. نمونه اینکه وزیر خارجه آلمان در جمع معترضان در کی‌یف حاضر می‌شود و حمایت علنی خود را از معترضان اعلام می‌کند. سه نوع بحران اکنون در این کشور وجود دارد: یکی بحران ملی بین شرق و غرب این کشور است، یکی بحران منطقه‌ای بین غرب اوکراین و روسیه است که شرق اوکراین در آن نقشی ندارد و یکی بحران بین‌المللی بین آمریکا و اتحادیه اروپا با روسیه.
اما این بحران داخلی منجر به تجزیه اوکراین نخواهد شد، این اختلافات از سال 1991 وجود داشته و موضوع جدیدی نیست، اوج آن در سال‌‌های 2003 و 2004 بوده و دور اخیر آن هم امسال درگرفته است.