گروه سیاسی: سفر جک استراو به تهران در قالب ریاست هیات پارلمانی انگلیس در دی ماه سال جاری از جمله اتفاقاتی بود که بنا بر اظهارات حامیان دولت به منظور تلاش برای بهبود روابط تهران - لندن در حوزههای مختلف بویژه در حوزههای سیاسی و اقتصادی رخ داد. جک استراو همچنین در مهرماه سال 1382 زمانی که دکترحسن روحانی ریاست هیات مذاکرهکننده هستهای ایران را برعهده داشت، به عنوان وزیر وقت خارجه انگلیس به همراه وزیران خارجه فرانسه و آلمان به تهران آمده بود. نزدیکی رابطه استراو و روحانی موضوعی نیست که قابل انکار باشد. در کنار ماجرای سعدآباد، نزدیکی مناسبات او و حسن روحانی در خاطرات استراو تا حدودی شرح داده شده است. منصوريآراني پیش از این در رابطه با سفر استراو به تهران به اعتماد گفته بود: انرژي مسالمتآميز هستهاي حق مسلم جمهوري اسلامي ايران است. ما در طول مذاكره با آقاي استراو و ساير اعضاي گروه پارلماني، ديدگاه و مواضع صريح خود را اعلام كرديم كه در اين زمينه ما خيلي اختلافنظر نداشتيم و طرف انگليسي فعاليت هستهاي ايران در چارچوب انپيتي و توافقنامه ژنو را حق ايران خواند. اما آنچه از برآیند سفر استراو به تهران به دست آمده است نشان از آن دارد که این دوست انگلیسی در پشت خندههای معروفش در کنار روحانی، چه نسخهای برای تحمیل فشارهای اقتصادی بیشتر به ایران در ذهن دارد. در همین رابطه، برخی منابع به «ایران هستهای» گفتند جمعبندی جک استراو از سفرش به تهران در 2 هفته گذشته این بوده است که فشار اقتصادی بیشتر دولت روحانی را وادار به امتیازدهی بیشتر خواهد کرد و این دولت به هیچوجه آمادگی سختتر شدن فشارهای اقتصادی را ندارد. جک استراو، وزیر پیشین خارجه انگلستان 2 هفته پیش به دعوت مجلس شورای اسلامی وارد تهران شد اما تحلیلگران در این باره اتفاق نظر داشتند که ماموریت اصلی او بسیار فراتر از یک رایزنی پارلمانی است و استراو بیش از هر چیز تلاش خواهد کرد ارزیابیهای اطلاعاتی و راهبردی غرب از وضعیت ایران بویژه دولت حسن روحانی را دقیق کند. در داخل ایران- همانطور که «ایران هستهای» پیش از این گزارش داده است- دیدگاه برخی از نزدیکان دولت این بود که از استراو باید به عنوان یک پیمانکار در مذاکرات هستهای استفاده کرد و ماموریت او نیز این خواهد بود که عملا جانشین محمدجواد ظریف شده و با کنگره آمریکا به نمایندگی از ایران چانهزنی کند. اما اکنون روشن شده است که استراو برای خودش ماموریتی متفاوت تعریف کرده بوده است. یک منبع در تهران به «ایران هستهای» گفت: جک استراو اخیرا گزارشی از یافتههای سفر خود در اختیار دولت و پارلمان انگلستان قرار داده که حاوی نکتههای بسیار مهمی است. به گفته این منبع، رئوس مطالبی که استراو مطرح کرده، چنین است: 1- وزیر پیشین خارجه انگلیس گفته است مهمترین چالش حسن روحانی اکنون وضعیت اقتصادی کشور است و وی از این حیث بشدت آسیبپذیر است. استراو از دیدارهای خود با مقامهای دولتی نتیجه گرفته است که تهدید به اعمال تحریمهای بیشتر مهمترین عاملی است که میتواند رفتار دولت را تنظیم کند. استراو توصیه کرده است به موازات تعدیل ظاهری تحریمها اجرای آنها سختتر شود.
2- جک استراو گفته است در گفتوگوهایش با مقامهای دولتی در ایران علامت چندانی از اینکه آنها برنامه هستهای را جزو غرور ملی بدانند و آماده پرداخت هزینههای سنگین برای آن باشند، مشاهده نکرده است. استراو گزارش داده است که به شرط اینکه معامله خوبی به ایران پیشنهاد شود، دولت فعلی حتما آماده معامله است.
3- جک استراو ارزیابی کرده است که شکافهای سیاسی در داخل ایران بزرگنمایی شده و دولت نه میخواهد و نه میتواند مسیری غیر از مسیر تعیین شده توسط نظام را طی کند. این منبع به «ایران هستهای» گفت: «ظاهرا استراو بزودی سفری به آمریکا خواهد داشت و آمریکاییها را هم از جزئیات دیدگاههای خود مطلع میکند».
در همین حال، کران استیسی، در مقالهای برای روزنامه انگلیسی فایننشال تایمز که روز 12 بهمن منتشر شد، از قول استراو مطالبی را درباره سفر به تهران مطرح کرده است. نکات مهم بیان شده در این مقاله از قول وی چنین است:
1- انگلستان باید هر چه زودتر سفارتخانهاش در تهران را بازگشایی کند.
2- برای وزرای روحانی مسائل اقتصادی اهمیت بیشتری از هستهای دارد.
3- اسرائیل بزرگترین مانع توافق نهایی با ایران است.