گروه سیاسی: دولت یازدهم نقد را تحمل نمی‌کند. رئیس دولت یازدهم بارها با اظهارات خود منتقدان را در معرض تهمت‌ها و توهین‌های سنگین قرار داده است. از تازه انقلابی و یک‌شبه انقلابی گرفته تا کاسب تحریم و این بار، او منتقدان محتوای توافق ژنو را «بی‌سواد» دانست. حسن روحانی دیروز در اجلاس روسای دانشگاه‌ها و مدیران پارک‌های علم و فناوری به منتقدان محتوای توافقنامه ژنو تاخت. او که در جمع برخی اساتید دانشگاه سخن می‌گفت، همچنین گلایه‌هایی نیز به اساتید دانشگاه داشت. او گلایه کرد که چرا کسی از جامعه دانشگاهی از او و عملکرد وزارت امور خارجه‌اش در موضوع هسته‌ای و بویژه توافق ژنو علنا حمایت نمی‌کند. روحانی البته همین منتقدان به زعم او بی‌سواد را به دریافت پول از جاهای خاص نیز متهم کرد. به گزارش ایسنا، جملات جنجالی روحانی در این سخنرانی از این قرار است: «می‌خواهم یک نقد هم نسبت به دانشگاه بکنم؛ البته شما باید نقد کنید اما من می‌خواهم بگویم چرا دانشگاه خاموش است؟ چرا یک عده بی‌سواد که از بخش‌هایی خاص پول می‌گیرند باید حرف بزنند اما بزرگان، دانشگاهیان و اساتید ما سکوت می‌کنند؟ چرا وقتی یک اتفاق بین‌المللی رخ می‌دهد، اساتید نامه خصوصی به رئیس‌جمهور می‌نویسند؟ چرا فریاد نمی‌زنید؟ چرا وارد میدان نمی‌شوید؟ ما روحیه سقراط‌‌وار می‌خواهیم. کسانی که در مذاکرات ژنو، مذاکره کردند نیز از دانشگاه‌ها هستند و از اساتید دانشگاه‌های ما به حساب می‌آیند». وی افزود: چرا فقط یک عده معدود که از جاهای معدودی تغذیه می‌شوند؛ صحبت می‌کنند؟ البته نمی‌گوییم آنها حرف نزنند ولی چرا فقط آنها صحبت می‌کنند؟ چرا فقط یک عده کم‌سواد صحبت کنند و اساتید دانشمند و بزرگان دانشگاه ما خصوصی حرف می‌زنند؟ چرا آنها به میدان نمی‌آیند؟ آینده تاریخ این را به ما نمی‌بخشد. این ادبیات روحانی البته همانگونه که گفته شد مسبوق به سابقه است. او پیش‌تر با اظهارات خود منتقدان محتوای توافق ژنو را در معرض اتهاماتی نظیر «کاسبی تحریم» و «تازه انقلابی» و «افراطی» قرار داد و این اتهامات به صورت وسیعی مورد استفاده حامیان رسانه‌ای روحانی قرار گرفت. اینک آقای روحانی معتقد است منتقدان محتوای توافقنامه ژنو بی‌سوادند و از جاهای خاص پول می‌گیرند. این یک اتهام سنگین و هزینه‌ساز است. برخی معتقدند روحانی این اظهارات تند را درست در زمانی مطرح کرده که در جامعه یک انتقاد فراگیر به دلیل بی‌تدبیری دولت در ماجرای سبد کالا شکل گرفته است. از سوی دیگر سوء‌مدیریت دولت در وضعیت خطرناک استان‌های شمالی که طی روزهای اخیر به واسطه بارش برف و باران به‌وجود آمده نیز یکی از موضوعات مطرح و برجسته در افکار عمومی است. بنابراین از این نگاه، شاید این اظهارات تند روحانی بتواند تاحدودی سوءتدبیر ملموس دولت در این ماجراها را تحت‌الشعاع قرار دهد. با این حال این اظهارنظر روحانی موضوعی نیست که تنها بتوان در اندازه یک تهمت یا اهانت آن را قلمداد کرد. در اظهارنظر روحانی تمام منتقدان تجمیع شدند. منتقدانی که اکنون یک جامعه وسیع از مراجع عظام تقلید و علما تا دانشمندان هسته‌ای و اساتید دانشگاه و نمایندگان مجلس را تشکیل داده‌اند. بنابراین به نظر نمی‌رسد به بهانه تحت‌الشعاع قراردادن افتضاحاتی مانند سبد کالا یا سوء‌مدیریت در بحران مناطق شمالی کشور، چنین توهینی نسبت به این جامعه وسیع منتقدان صورت بگیرد. البته مروری بر نحوه تعامل این دولت با منتقدان طی 6 ماه اخیر نشان می‌دهد، یک نوع نگاه مشترک نسبت به منتقدان میان آنان وجود دارد. از اظهارات عجیب محمود سریع‌القلم، عقل منفصل روحانی در انتقاد از اظهارنظر توده‌های مردم درباره موضوع هسته‌ای تا ادبیات فاخر اکبر ترکان، مشاور ارشد روحانی و توهین‌های مکرر او به منتقدان، همه نشان از باور مشترک آنان نسبت به موضوعاتی مانند دیدگاه‌های مختلف و منتقد دارد.
چرا اساتید حمایت نمی‌کنند؟
اما موضوع مهم و قابل تامل در اظهارات روحانی، انتقاد یا در واقع گلایه او از اساتید دانشگاه بود. روحانی از اساتید دانشگاه به دلیل عدم حمایت علنی از محتوای توافق ژنو انتقاد کرد. این نگرانی البته قبل از این نیز از سوی برخی عوامل رسانه‌ای او مطرح شده بود. آنها گلایه دارند که چرا در مقابل جامعه وسیع منتقد محتوای توافقنامه ژنو، کسی به دفاع از مفاد این توافقنامه برنمی‌خیزد. این یک موضوع بسیار مهم است. قاعدتا اکنون دیگر نمی‌توان بهانه‌هایی مانند هراس جامعه دانشگاهی نسبت به دفاع از محتوای توافق را ادعا کرد. اکنون دولت در اختیار حسن روحانی است و فضا برای دفاع اساتید از او فراهم است. با این حال دلیل عدم حمایت آنان از محتوای توافق چیست؟
به نظر می‌رسد نخبگان دانشگاهی نگاهی مردد به توافق ژنو دارند. آنها اعتبار علمی خود را در یک موضوع مشکوک و مردد هزینه نخواهند کرد. تردید جامعه دانشگاهی نسبت به آنچه در ژنو اتفاق افتاد یک واقعیت انکارناپذیر است. آقای روحانی به جای آنکه جامعه دانشگاهی را به دلیل عدم همراهی با سیاست‌های او در حوزه هسته‌ای شماتت کند، شاید باید نسبت به اعتقاد خود درباره توافقنامه تجدیدنظر کند. نمی‌توان جامعه دانشگاهی را به دلیل عدم حمایت از محتوای توافق ژنو سرزنش کرد. جامعه دانشگاهی همانند همه مردم دیده است که آقای روحانی تنها چند ساعت پس از توافق ژنو صراحتا اعلام کرد حق غنی‌سازی ایران در متن این توافقنامه تثبیت شده است اما کمی بعد که متن توافق منتشر شد، کسی چنین موضوعی را در متن توافق ندید. آیا باید انتظار داشت جامعه دانشگاهی چشم بر این موضوع ببندد و صرفا از موضع سیاسی به حمایت از این توافقنامه بپردازد؟ جامعه دانشگاهی عدم توازن در توافق ژنو را به خوبی مشاهده کرده و می‌داند زمانی که ایران در گام نخست با توقف غنی‌سازی 20 درصد اقدام به نابودی ذخیره آن می‌کند، در واقع نگرانی اصلی رژیم صهیونیستی درباره برنامه هسته‌ای ایران را از بین برده است اما در مقابل این امتیاز بزرگ، ایران چه امتیازی دریافت کرده است؛ آیا آقای روحانی انتظار دارد اساتید علوم سیاسی و حقوق بین‌الملل برای چنین تدبیری کف بزنند؟ جامعه دانشگاهی به خوبی می‌داند آمریکایی‌ها توافق ژنو را به مثابه یک دالان فشار بر ایران تلقی می‌کنند. آنها اظهارات جان کری را می‌شنوند که ایران را تهدید می‌کند در صورت عدم اجرای تفسیر آمریکا از توافق ژنو، منتظر گزینه نظامی باشد. اساتید دانشگاهی ما در واقع همه این موارد را دیده و می‌بینند. از همه مهم‌تر به نظر نمی‌رسد ادبیات آقای روحانی درباره منتقدان توافق ژنو شایسته آن جمع نخبگانی بوده باشد. سخنرانی در میان دانشگاهیان چارچوب و مختصات خاص خود را دارد و باید متناسب با شأن آنان اظهارنظر کرد. به نظر می‌رسد این اظهارنظر آقای روحانی در تخریب منتقدان، موجب بهبود ذهنیت جامعه دانشگاهی نشده و نخواهد شد.