عید نوروز، یکی از اعیاد باستانی ایران زمین است که پس از گذشت چند هزار سال هنوز هم مراسم آیینی آن همانند سبزه سبز کردن، خانه‌تکانی، مراسم چهارشنبه‌سوری، سفره هفت‌سین، صله رحم و ... به جای مانده است. یکی از مراسم زیبای این عید، تدارک سفره هفت‌سین در شب عید است که خانواده‌های ایرانی خود را ملزم می‌دانند به هنگام تحویل سال دور آن بنشینند و برای خود و اطرافیانشان آرزوی سلامتی و موفقیت داشته باشند. سفره هفت‌سین، معمولا روی زمین پهن می‌شود و هفت گیاه که برخی از آن به صورت فرآورده هستند(مانند سمنو) در آن جمع می‌شود. در اینجا به بررسی این گیاهان از دیدگاه «طب سنتی» می‌پردازیم.
هفت‌سین سحرآمیز
عدد 7 یکی از اعداد سحرآمیز است که دارای صوتی سنگین، ارتعاشات بالا و هماهنگ و همچنین انرژی‌های بیکران است و اما هفت‌گیاه سحرآمیز که دارای خواص سحرآمیزی نیز هستند عبارتند از: سبزه، سیب، سیر، سنجد، سماق، سرکه و سمنو. علاوه بر اینها اسفند(سپند)، سکه، ماهی، آب، آینه و قرآن نیز به صورت نمادین سر سفره هفت‌سین ما ایرانیان قرار می‌گیرند. در برخی از روستاها و شهرهای ایران چيزهاي دیگری نیز به آنها اضافه می‌شود مانند غلات، حبوبات و نمک.
ارزش غذایی و دارویی هفت‌سین از نظر طب سنتی
سیب؛ پزشک خانواده
طبع سیب گرم و تر است و از ویتامین‌های فراوانی بویژه1 B و C تشکیل شده است و حاوی آنتی‌اکسیدان، آنتی بیوتیک، آسپیرین و سوربیتول است. سیب میوه‌ای آرام‌بخش، شادی‌آور و براي اعصاب مفيد است. لازم به بیان است که سیب قرمز نسبت به انواع دیگر آن دارای خواص بیشتری است. مصرف سیب به همراه پوست آن، خاصیت ملینی دارد و بدون پوست مقبض است و سیب زرد ملین‌تر از سیب قرمز است. مصرف سیب بخارپز درمان‌کننده بی‌خوابی است. این میوه کلسترول را کاهش می‌دهد. به دلیل وجود«پکتین» خوردن سیب باعث کاهش چربی خون می‌شود. خوردن سیب باعث افزایش تولید انسولین در بدن شده و به همین دلیل قند خون کنترل می‌شود.
موارد احتیاط : مصرف سیب کال باعث ایجاد نفخ، سوءهاضمه، تب، درد معده، ضعف حافظه و... می‌شود. همچنین مصرف سیب ترش در افرادی که دچار آسم هستند مضر شناخته شده است.
سیر؛ بدبوی پرخاصیت
سیر دافع بلغم است و طبعی گرم و خشک دارد. خواص طبی سیر، از «عهد عتیق» شناخته شده و معرفی شده است. مصریان سیر را تا مقام الوهیت رساندند و یهودیان، یونانیان و رومی‌ها سیر را «نوشداروی همه دردها» می‌دانستند. جالینوس لقب«معجون فقیران» را به «سیر» داده است. سیر دارای موادی چون سلنیوم، مس، آهن، روی، قلع، کلسیم، منگنز، آلومینیوم، فسفر و ویتامین‌های A، C، B و همچنین دارای آنتی‌بیوتیک طبیعی و انسولین گیاهی است. سیر ضدعفونی کننده و میکروب‌کشی قوی است و برای مداوای اسهال، برونشیت و سل مفید است. مصارف درمانی سیر در بیماران «ریوی» بویژه آسم، برونشیت و سیاه سرفه بسیار مشهور است. سیر بهترین درمان‌کننده نسیان و فراموشی است.سیر در رفع میخچه، زگیل، نیش زنبورگزیدگی، گل‌مژه، ناراحتی‌های دستگاه گوارش، روماتیسم، قلب، ورم‌ها و ... کاربرد دارد. سیر در طب سنتی یک داروی انگل‌زدای قوی محسوب می‌شود و داروی خوبی برای بی‌خوابی، تب، فلج و رعشه است. مصرف سیر باعث رقیق شدن خون و کاهش فشارخون می‌شود. در طب سنتی مصرف سیر را در معالجه تمام بیماری‌هایی که در اثر بدی جریان خون یا فشار خون ایجاد می‌شود، مفید می‌دانند.
موارد احتیاط: مصرف سیر برای معتادان به تریاک مضر است. مادران شیرده و باردار بهتر است از آن استفاده نکنند. مبتلایان به ورم پروستات نباید سیرداغ مصرف کنند.
سنجد
طبع سنجد سرد و خشک است و در طب سنتی گفته شده که دافع بلغم و صفراست. درخت سنجد در نواحی سرد و معتدل رشد می‌کند، میوه آن شیرین و کمی«گس» است. سنجد دارای طبعی یبوست‌زاست و جوشانده برگ درخت آن خاصیت جمع‌کنندگی و ضد اسهال دارد و بهترین دارو برای کودکان است. سنجد از نظر غذایی کم کالری است و برای اطفال سازگار و مقوی معده است. در طب گیاهی، سنجد خواص زیر را دارد: سنجد از ریخته شدن«باد نزله» به درون بینی پیشگیری می‌کند. مصرف سنجد برای درمان و جلوگیری از عوارضی مثل: قی، اسهال صفراوی، زخم روده، اثر رطوبت، سرفه‌های حاد و گرم و نیز سردرد نافع است.شکوفه سنجد بسیار خوشبو است و در شیرینی‌پزی کاربرد دارد. سنجد مقوی قلب، برطرف‌کننده تب و لرز‌های سرد است و در بیماری‌های سینه مثل تنگی نفس، زخم ریه و عوارض دماغی مفید است. همچنین سنجد برای بیماری‌های کبدی مانند استسقاء، زردی و یرقان موثر است و پخته کامل آن (شامل پوست،گوشت و هسته) در روغن زیتون به صورت خوراکی جهت درد مفاصل، خارش پوست و رشد مو توصیه شده است. عرق گل(شکوفه) سنجد ضد نفخ موثری برای معده است. امام باقر(ع) فرموده است: میوه سنجد گوشت بر استخوان می‌رویاند و انسان را «فربه» کرده، پوست را تقویت می‌کند، کلیه‌ها را گرم نگه‌داشته و مانع از تکرر ادرار می‌شود. مقدار مجاز مصرف: مصرف روزانه سنجد برای افراد بزرگسال حداکثر 50 عدد و برای کودکان کمتر از 20 عدد است. مصرف شکوفه سنجد به صورت پخته برای هر نفر5 گرم از آن است.
موارد احتیاط: مصرف سنجد برای اشخاصی که مستعد یبوست هستند مجاز نیست و در صورت مصرف باید از ملین‌‌ها استفاده کنند.
سماق
درخت سماق، شبیه درخت انار و دارای دانه‌های خوشه‌ای و به شکل عدس است. سماق در طب سنتی طبعی سرد و خشک دارد و یکی از منابع و مخزن مهم ویتامین C است و دافع سموم از بدن است. سماق علاوه بر مصرف غذایی به‌عنوان چاشنی و ادویه خوراکی، مصارف درمانی نیز دارد. سماق به علت داشتن طعم ترش، افزاینده بزاق دهان است و به هضم غذا کمک می‌کند. همچنین دارای خاصیت جمع‌کنندگی است، از این رو در درمان اسهال، استفراغ و خونریزی‌ها بویژه خونریزی لثه مفید است.سماق خاصیت آنتی بیوتیکی و ضدعفونی‌کنندگی دارد و در اسهال‌های ناشی از مسمومیت بسیار مفید است. سماق خوراکی را از پوست دانه‌های آن تهیه می‌کنند. سماق با طبع سرد و خشکی که دارد برای
«گرم مزاجان» مفید است. سماق دفع‌کننده صفرا، قی، بهم‌خوردگی مزاج، خونریزی معده و قطع‌کننده اسهال مزمن (چه در صورت مسمومیت‌های غذایی و چه در موارد گرمازدگی) است. استفاده از ضماد ترکیب سماق در درمان هموروئید مفید است. ضمادی که از جوشاندن شاخ و برگ سماق تهیه می‌شود در تخفیف و از بین بردن ورم‌ها، زخم‌های رطوبتی چشم، فساد لثه‌ها، زخم‌های آبدار، لک و پیس، سفیدک‌ها، کک و مک و ورم چشم مفید است. تنقیه آب جوشانده برگ‌های سماق، آرام‌بخش کولون، برطرف کننده خارش بدن و موثر در درمان بی‌اختیاری ادرار است. مالیدن ضماد برگ آن بر روی شکم اطفال، اسهال آنها را برطرف می‌کند. مقدار مجاز مصرف خوراکی سماق برای بزرگسالان هر روز 20 گرم است.
سرکه
سرکه در طب سنتی از اهمیت بالایی برخوردار است. طبع سرکه سرد و خشک است. سرکه انگوری، سرکه سیب و سرکه خرما از انواع سرکه هستند اما در طب سنتی بهترین نوع درمانی آن سرکه انگور است. سرکه انگور «قابض» و بسیار خشک کننده، سریع‌النفوذ و رساننده قوه دواها به اعضا، نرم‌کننده و برطرف کننده اخلاط فاسد و غلیظ بویژه بلغم و صفراست. سرکه از توسعه زخم‌های مزمن، باد سرخ، جوش‌های خارش‌دار و جوش‌های زخمی و عقربک جلوگیری می‌کند. همچنین سرکه پادزهر خوبی برای نیش حشرات است و به عنوان یک داروی موثر در درمان نقرس، آفتاب‌زدگی، ورم پستان و غدد بناگوش و سردردهای مربوط به خون (دم) و صفرا، گرفتگی بینی، گلو درد و ورم گلو، مسمومیت و مشکلات دندان و لثه، بدبویی دهان و...کاربرد دارد.
موارد احتیاط: به هنگام سرما خوردگی مصرف سرکه زیان‌آور است. افراد لاغر اندام و افراد مسن و کسانی که معده و ریه ضعیفی دارند نباید از آن استفاده کنند. در صورتی که شما جزو افراد سرد مزاج بلغم (سرد و تر) و سودا (سرد و خشک) هستید یا ناراحتی اعصاب یا قلبی دارید، می‌توانید سرکه را با کمی عسل و آب به شکل شربت استفاده کنید تا دچار مشکل نشوید.
سمنو
سمنو را از عصاره جوانه گندم تازه و آرد کامل گندم تهیه می‌کنند. سمنو خوشمزه و شیرین است بدون آنکه به آن قند اضافه کرده باشند و این به علت عصاره جوانه گندم است. درداخل این غذای بهشتی که سفره هفت سین را زینت می‌بخشد، بادام‌های شیرین (سنگی) که نماد و مایه برکت است می‌ریزند و پس از پخته شدن آنهارا خارج ساخته و به عنوان برکت کیف پول نگهداری می‌کنند. سمنو دارای ویتامین‌های B1، B3، B12، A، E، K و حاوی بیوتین، فسفر، آهن، نیاسین، ریبو فلاوین و مس است. طبع سمنو گرم و خشک است. مصرف سمنو به طور مداوم باعث طول عمر می‌شود و در زنان حامله، سختی زایمان را آسان می‌کند. سمنو ضد یبوست است و برای افرادی که دچار بی‌خوابی‌های عصبی هستند مناسب است. مصرف سمنو در دراز‌مدت باعث تقویت حافظه، رشد قد، رفع ریزش مو، درمان پا درد و رفع سوءهاضمه می‌شود.
موارد احتیاط : سمنو اشتهاآور خوبی است. بنابراین به افراد خیلی چاق مقدار زیاد آن توصیه نمی‌شود. مصرف سمنو در مادران شیرده باعث ایجاد طعم نامطبوع در شیر می‌شود و ممکن است نوزاد از خوردن آن خودداری کند.
اسفند (سپند)
اسپند يا اسفند دانه یکی از داروهای اصلی گیاهی در طب سنتی است که به صورت بوته در بیابان‌های نقاط معتدل و سردسیر می‌روید و در روستاها، گاه در پشت بام‌ها نیز سبز می‌شود. از دانه‌های این گیاه علاوه بر مصارف درمانی در طب سنتی که به صورت استفاده ترکیبی خوراکی در درمان «اگزما» تقطیر و تکرر ادرار و
شب ادراری مورد استفاده قرار می‌گیرد به عنوان خوشبو کننده و ضد عفونی کننده محیط نیز استفاده می‌شود. اسفند دانه در طب سنتی دارای طبعی گرم و خشک عنوان شده و دافع بلغم و سوداست. در مراسم آیینی، استفاده از دود آن به همراه کندر و گلپر، قدمت چند هزار ساله دارد؛ هم جنبه پیشگیری از نفوذ انرژی‌های منفی دارد و هم جنبه رایحه درمانی برای دوری از بیماری‌ها و انرژی‌های منفی. دود دانه اسفند اثر آرام بخشی روی اعصاب، گوش درد (به همراه کندر) و دندان درد دارد و ضد حساسیت است. روغن اسفند برای سنگینی و وز وز گوش مفید است. اسفند هفت سین را با پودرهای رنگی، اسفند رنگی، صمغ کندر و گل برگ‌های گلپرتزئین می‌کنند.
موارد احتیاط: اسفند( مصرف خوراکی آن) برای بانوان باردار مضر است و بوی دود آن برای سردرد و افراد
گرم مزاج مضر بوده و باعث تشدید سردرد آنان می‌شود.
* پژوهشگر طب سنتی هفت‌گیاه شفابخش
عید نوروز، یکی از اعیاد باستانی ایران زمین است که پس از گذشت چند هزار سال هنوز هم مراسم آیینی آن همانند سبزه سبز کردن، خانه‌تکانی، مراسم چهارشنبه‌سوری، سفره هفت‌سین، صله رحم و ... به جای مانده است. یکی از مراسم زیبای این عید، تدارک سفره هفت‌سین در شب عید است که خانواده‌های ایرانی خود را ملزم می‌دانند به هنگام تحویل سال دور آن بنشینند و برای خود و اطرافیانشان آرزوی سلامتی و موفقیت داشته باشند. سفره هفت‌سین، معمولا روی زمین پهن می‌شود و هفت گیاه که برخی از آن به صورت فرآورده هستند(مانند سمنو) در آن جمع می‌شود. در اینجا به بررسی این گیاهان از دیدگاه «طب سنتی» می‌پردازیم.
هفت‌سین سحرآمیز
عدد 7 یکی از اعداد سحرآمیز است که دارای صوتی سنگین، ارتعاشات بالا و هماهنگ و همچنین انرژی‌های بیکران است و اما هفت‌گیاه سحرآمیز که دارای خواص سحرآمیزی نیز هستند عبارتند از: سبزه، سیب، سیر، سنجد، سماق، سرکه و سمنو. علاوه بر اینها اسفند(سپند)، سکه، ماهی، آب، آینه و قرآن نیز به صورت نمادین سر سفره هفت‌سین ما ایرانیان قرار می‌گیرند. در برخی از روستاها و شهرهای ایران چيزهاي دیگری نیز به آنها اضافه می‌شود مانند غلات، حبوبات و نمک.
ارزش غذایی و دارویی هفت‌سین از نظر طب سنتی
سیب؛ پزشک خانواده
طبع سیب گرم و تر است و از ویتامین‌های فراوانی بویژه1 B و C تشکیل شده است و حاوی آنتی‌اکسیدان، آنتی بیوتیک، آسپیرین و سوربیتول است. سیب میوه‌ای آرام‌بخش، شادی‌آور و براي اعصاب مفيد است. لازم به بیان است که سیب قرمز نسبت به انواع دیگر آن دارای خواص بیشتری است. مصرف سیب به همراه پوست آن، خاصیت ملینی دارد و بدون پوست مقبض است و سیب زرد ملین‌تر از سیب قرمز است. مصرف سیب بخارپز درمان‌کننده بی‌خوابی است. این میوه کلسترول را کاهش می‌دهد. به دلیل وجود«پکتین» خوردن سیب باعث کاهش چربی خون می‌شود. خوردن سیب باعث افزایش تولید انسولین در بدن شده و به همین دلیل قند خون کنترل می‌شود.
موارد احتیاط : مصرف سیب کال باعث ایجاد نفخ، سوءهاضمه، تب، درد معده، ضعف حافظه و... می‌شود. همچنین مصرف سیب ترش در افرادی که دچار آسم هستند مضر شناخته شده است.
سیر؛ بدبوی پرخاصیت
سیر دافع بلغم است و طبعی گرم و خشک دارد. خواص طبی سیر، از «عهد عتیق» شناخته شده و معرفی شده است. مصریان سیر را تا مقام الوهیت رساندند و یهودیان، یونانیان و رومی‌ها سیر را «نوشداروی همه دردها» می‌دانستند. جالینوس لقب«معجون فقیران» را به «سیر» داده است. سیر دارای موادی چون سلنیوم، مس، آهن، روی، قلع، کلسیم، منگنز، آلومینیوم، فسفر و ویتامین‌های A، C، B و همچنین دارای آنتی‌بیوتیک طبیعی و انسولین گیاهی است. سیر ضدعفونی کننده و میکروب‌کشی قوی است و برای مداوای اسهال، برونشیت و سل مفید است. مصارف درمانی سیر در بیماران «ریوی» بویژه آسم، برونشیت و سیاه سرفه بسیار مشهور است. سیر بهترین درمان‌کننده نسیان و فراموشی است.سیر در رفع میخچه، زگیل، نیش زنبورگزیدگی، گل‌مژه، ناراحتی‌های دستگاه گوارش، روماتیسم، قلب، ورم‌ها و ... کاربرد دارد. سیر در طب سنتی یک داروی انگل‌زدای قوی محسوب می‌شود و داروی خوبی برای بی‌خوابی، تب، فلج و رعشه است. مصرف سیر باعث رقیق شدن خون و کاهش فشارخون می‌شود. در طب سنتی مصرف سیر را در معالجه تمام بیماری‌هایی که در اثر بدی جریان خون یا فشار خون ایجاد می‌شود، مفید می‌دانند.
موارد احتیاط: مصرف سیر برای معتادان به تریاک مضر است. مادران شیرده و باردار بهتر است از آن استفاده نکنند. مبتلایان به ورم پروستات نباید سیرداغ مصرف کنند.
سنجد
طبع سنجد سرد و خشک است و در طب سنتی گفته شده که دافع بلغم و صفراست. درخت سنجد در نواحی سرد و معتدل رشد می‌کند، میوه آن شیرین و کمی«گس» است. سنجد دارای طبعی یبوست‌زاست و جوشانده برگ درخت آن خاصیت جمع‌کنندگی و ضد اسهال دارد و بهترین دارو برای کودکان است. سنجد از نظر غذایی کم کالری است و برای اطفال سازگار و مقوی معده است. در طب گیاهی، سنجد خواص زیر را دارد: سنجد از ریخته شدن«باد نزله» به درون بینی پیشگیری می‌کند. مصرف سنجد برای درمان و جلوگیری از عوارضی مثل: قی، اسهال صفراوی، زخم روده، اثر رطوبت، سرفه‌های حاد و گرم و نیز سردرد نافع است.شکوفه سنجد بسیار خوشبو است و در شیرینی‌پزی کاربرد دارد. سنجد مقوی قلب، برطرف‌کننده تب و لرز‌های سرد است و در بیماری‌های سینه مثل تنگی نفس، زخم ریه و عوارض دماغی مفید است. همچنین سنجد برای بیماری‌های کبدی مانند استسقاء، زردی و یرقان موثر است و پخته کامل آن (شامل پوست،گوشت و هسته) در روغن زیتون به صورت خوراکی جهت درد مفاصل، خارش پوست و رشد مو توصیه شده است. عرق گل(شکوفه) سنجد ضد نفخ موثری برای معده است. امام باقر(ع) فرموده است: میوه سنجد گوشت بر استخوان می‌رویاند و انسان را «فربه» کرده، پوست را تقویت می‌کند، کلیه‌ها را گرم نگه‌داشته و مانع از تکرر ادرار می‌شود. مقدار مجاز مصرف: مصرف روزانه سنجد برای افراد بزرگسال حداکثر 50 عدد و برای کودکان کمتر از 20 عدد است. مصرف شکوفه سنجد به صورت پخته برای هر نفر5 گرم از آن است.
موارد احتیاط: مصرف سنجد برای اشخاصی که مستعد یبوست هستند مجاز نیست و در صورت مصرف باید از ملین‌‌ها استفاده کنند.
سماق
درخت سماق، شبیه درخت انار و دارای دانه‌های خوشه‌ای و به شکل عدس است. سماق در طب سنتی طبعی سرد و خشک دارد و یکی از منابع و مخزن مهم ویتامین C است و دافع سموم از بدن است. سماق علاوه بر مصرف غذایی به‌عنوان چاشنی و ادویه خوراکی، مصارف درمانی نیز دارد. سماق به علت داشتن طعم ترش، افزاینده بزاق دهان است و به هضم غذا کمک می‌کند. همچنین دارای خاصیت جمع‌کنندگی است، از این رو در درمان اسهال، استفراغ و خونریزی‌ها بویژه خونریزی لثه مفید است.سماق خاصیت آنتی بیوتیکی و ضدعفونی‌کنندگی دارد و در اسهال‌های ناشی از مسمومیت بسیار مفید است. سماق خوراکی را از پوست دانه‌های آن تهیه می‌کنند. سماق با طبع سرد و خشکی که دارد برای
«گرم مزاجان» مفید است. سماق دفع‌کننده صفرا، قی، بهم‌خوردگی مزاج، خونریزی معده و قطع‌کننده اسهال مزمن (چه در صورت مسمومیت‌های غذایی و چه در موارد گرمازدگی) است. استفاده از ضماد ترکیب سماق در درمان هموروئید مفید است. ضمادی که از جوشاندن شاخ و برگ سماق تهیه می‌شود در تخفیف و از بین بردن ورم‌ها، زخم‌های رطوبتی چشم، فساد لثه‌ها، زخم‌های آبدار، لک و پیس، سفیدک‌ها، کک و مک و ورم چشم مفید است. تنقیه آب جوشانده برگ‌های سماق، آرام‌بخش کولون، برطرف کننده خارش بدن و موثر در درمان بی‌اختیاری ادرار است. مالیدن ضماد برگ آن بر روی شکم اطفال، اسهال آنها را برطرف می‌کند. مقدار مجاز مصرف خوراکی سماق برای بزرگسالان هر روز 20 گرم است.
سرکه
سرکه در طب سنتی از اهمیت بالایی برخوردار است. طبع سرکه سرد و خشک است. سرکه انگوری، سرکه سیب و سرکه خرما از انواع سرکه هستند اما در طب سنتی بهترین نوع درمانی آن سرکه انگور است. سرکه انگور «قابض» و بسیار خشک کننده، سریع‌النفوذ و رساننده قوه دواها به اعضا، نرم‌کننده و برطرف کننده اخلاط فاسد و غلیظ بویژه بلغم و صفراست. سرکه از توسعه زخم‌های مزمن، باد سرخ، جوش‌های خارش‌دار و جوش‌های زخمی و عقربک جلوگیری می‌کند. همچنین سرکه پادزهر خوبی برای نیش حشرات است و به عنوان یک داروی موثر در درمان نقرس، آفتاب‌زدگی، ورم پستان و غدد بناگوش و سردردهای مربوط به خون (دم) و صفرا، گرفتگی بینی، گلو درد و ورم گلو، مسمومیت و مشکلات دندان و لثه، بدبویی دهان و...کاربرد دارد.
موارد احتیاط: به هنگام سرما خوردگی مصرف سرکه زیان‌آور است. افراد لاغر اندام و افراد مسن و کسانی که معده و ریه ضعیفی دارند نباید از آن استفاده کنند. در صورتی که شما جزو افراد سرد مزاج بلغم (سرد و تر) و سودا (سرد و خشک) هستید یا ناراحتی اعصاب یا قلبی دارید، می‌توانید سرکه را با کمی عسل و آب به شکل شربت استفاده کنید تا دچار مشکل نشوید.
سمنو
سمنو را از عصاره جوانه گندم تازه و آرد کامل گندم تهیه می‌کنند. سمنو خوشمزه و شیرین است بدون آنکه به آن قند اضافه کرده باشند و این به علت عصاره جوانه گندم است. درداخل این غذای بهشتی که سفره هفت سین را زینت می‌بخشد، بادام‌های شیرین (سنگی) که نماد و مایه برکت است می‌ریزند و پس از پخته شدن آنهارا خارج ساخته و به عنوان برکت کیف پول نگهداری می‌کنند. سمنو دارای ویتامین‌های B1، B3، B12، A، E، K و حاوی بیوتین، فسفر، آهن، نیاسین، ریبو فلاوین و مس است. طبع سمنو گرم و خشک است. مصرف سمنو به طور مداوم باعث طول عمر می‌شود و در زنان حامله، سختی زایمان را آسان می‌کند. سمنو ضد یبوست است و برای افرادی که دچار بی‌خوابی‌های عصبی هستند مناسب است. مصرف سمنو در دراز‌مدت باعث تقویت حافظه، رشد قد، رفع ریزش مو، درمان پا درد و رفع سوءهاضمه می‌شود.
موارد احتیاط : سمنو اشتهاآور خوبی است. بنابراین به افراد خیلی چاق مقدار زیاد آن توصیه نمی‌شود. مصرف سمنو در مادران شیرده باعث ایجاد طعم نامطبوع در شیر می‌شود و ممکن است نوزاد از خوردن آن خودداری کند.
اسفند (سپند)
اسپند يا اسفند دانه یکی از داروهای اصلی گیاهی در طب سنتی است که به صورت بوته در بیابان‌های نقاط معتدل و سردسیر می‌روید و در روستاها، گاه در پشت بام‌ها نیز سبز می‌شود. از دانه‌های این گیاه علاوه بر مصارف درمانی در طب سنتی که به صورت استفاده ترکیبی خوراکی در درمان «اگزما» تقطیر و تکرر ادرار و
شب ادراری مورد استفاده قرار می‌گیرد به عنوان خوشبو کننده و ضد عفونی کننده محیط نیز استفاده می‌شود. اسفند دانه در طب سنتی دارای طبعی گرم و خشک عنوان شده و دافع بلغم و سوداست. در مراسم آیینی، استفاده از دود آن به همراه کندر و گلپر، قدمت چند هزار ساله دارد؛ هم جنبه پیشگیری از نفوذ انرژی‌های منفی دارد و هم جنبه رایحه درمانی برای دوری از بیماری‌ها و انرژی‌های منفی. دود دانه اسفند اثر آرام بخشی روی اعصاب، گوش درد (به همراه کندر) و دندان درد دارد و ضد حساسیت است. روغن اسفند برای سنگینی و وز وز گوش مفید است. اسفند هفت سین را با پودرهای رنگی، اسفند رنگی، صمغ کندر و گل برگ‌های گلپرتزئین می‌کنند.
موارد احتیاط: اسفند( مصرف خوراکی آن) برای بانوان باردار مضر است و بوی دود آن برای سردرد و افراد
گرم مزاج مضر بوده و باعث تشدید سردرد آنان می‌شود.
* پژوهشگر طب سنتی ارسال نظر
پربیننده