ثروت 5 تریلیاردی که از بین می‌رود

بادهای 120 روزه سیستان که روزگاری با نوازش نیزارهای هامون نسیم فرح‌بخش امید و زندگی را برای مردم سیستان به همراه داشت حال با خشکیدگی هامون به بلای جان مردمان این دیار تبدیل شده تا جایی که نماینده سازمان ملل نیز از این وضعیت به عنوان یک فاجعه یاد کرد و طی نامه‌ای خواستار واکنش جوامع بین‌المللی شد. به گزارش مهر ، خشکسالی‌های 16 سال گذشته و عدم پایبندی به تعهدات از سوی کشور افغانستان در تامین حقابه ایران موجب شده است منطقه سیستان به کانون شن‌های روان تبدیل شود و بیماری‌های ریوی در کشور شیوع پیدا کند. مدیرکل محیط زیست سیستان و بلوچستان با بیان اینکه چنین فاجعه‌ای به مانند زلزله‌ای است که در سیستان حادث شده است، افزود: خشکیدگی هامون و تبعات ناشی از آن که منجر به از بین رفتن زیستگاه‌های نباتی و جانوری شده در حال حاضر جوامع انسانی را نیز هدف قرار داده است. خسرو افسری اظهار داشت: وضعیت سیستان در حال حاضر کمتر از زلزله و فاجعه انسانی نیست اما متاسفانه نقش سازمان‌های بین‌المللی و حتی کشور همسایه در برخورد با این مقوله کمرنگ و بی‌تفاوت است. وی اظهار داشت: خسارت‌های وارده به سیستان و انقراض بسیاری از گونه‌های نباتی و جانوری و از همه مهم‌تر به خطر افتادن حیات انسان‌ها به دلیل ابتلا به بیماری‌های تنفسی و پیدایش بیماری سل مقاوم به درمان در این منطقه، خسارت و تبعاتی بیش از زلزله و بحران در برداشته و به یک فاجعه انسانی تبدیل شده است. افسری با بیان اینکه هامون همه ساله بیش از 450 هزار قطعه پرنده در قالب 186 گونه را در میان علفزار و نیزار‌های خود پذیرا بوده است، افزود: در حال حاضر دیگر هیچ گونه پرنده تالابی در این منطقه زیست نمی‌کند. وی ادامه داد: علاوه بر 3 هزار صیادی که در این منطقه از راه ماهیگیری ارتزاق می‌کردند بخش عمده‌ای از نیاز‌های مردم منطقه و حتی استان‌های همجوار از صید در هامون تامین می‌شد که با خشکیدگی هامون این منابع از دست رفته است. وی بیان داشت: بنا بر تحقیقات و ارزیابی انجام شده هر هکتار از تالاب هامون 130 میلیون ریال سود ناخالص به همراه داشته است که اگر این رقم در مساحت 400 هزار هکتاری هامون ضرب شود ثروتی بیش از 5 تریلیارد می‌شود که امروز به تلی از خاک تبدیل شده است. وی اذعان داشت: تالاب هامون در زمان ترسالی 70 هزار هکتار نیزار را در خود جای داده بود که در هر هکتار بیش از 6 تن علوفه تولید می‌شد و موجب شده بود تا 120 هزار راس دام سنگین در این دریاچه به چرا مشغول شوند. افسری اظهار داشت: در همین رابطه نماینده برنامه توسعه سازمان ملل که به منظور بازدید از تالاب هامون در دی ماه سال جاری به سیستان سفر کرد در جمع خبرنگاران اظهار داشت: آنچه در بازدید از تالاب هامون و وضعیت مردم مشاهده شد تهدیدی به مراتب بزرگ‌تر از امنیت بشری است که بر اثر فقدان آب در سیستان در حال رخ دادن است. گری لوییس که در این سفر قول داد تا صدای مردم سیستان را به جامعه جهانی برساند با توصیف وضعیت ساکنان حاشیه هامون طی نامه‌ای خواستار واکنش ایرانیان و جامعه بین‌المللی نسبت به وقوع یک فاجعه انسانی شد. وی در گزارش خود طی نامه‌ای به سازمان ملل نوشت: مرد سیستانی می‌گفت «فرشتگان بر دستان کسانی که به ما کمک کنند، بوسه خواهند زد». چهره رنگ‌پریده این ماهیگیر حکایت از روزگار و احوال ناخوش او می‌کند. نماینده سازمان ملل در این نامه همچنین بیان می‌کند: امروز «تالاب» دیگر واژه‌ای درست نیست زیرا اینجا حالا زمینی خشک و تفتیده است، اشتغال سودآور اندک است و بیش از نیمی از ساکنان با کمک‌های کمیته امداد امام خمینی زندگی می‌کنند. کار بیشتر آنان ماهیگیری است یا بود و حالا تقریبا همگی بیکارند. گری لوییس در این گزارش یادآور می‌شود: ایجاد سدها و کانال‌ها در افغانستان آب رودخانه را برای کشاورزی در استان‌های فقیرنشین قندهار، هلمند و نیمروز منحرف کرد و میزان آب دریاچه‌ها کاهش یافت و بعد ایجاد چهار مخزن در داخل خود ایران به انحراف بیشتر آب از مسیر طبیعی آن منجر شد. نماینده سازمان ملل در این گزارش خشکسالی را تنها عامل مهاجرت مردم می‌خواند و می‌نویسد: این فاجعه زیست محیطی هزاران نفر را وادار به ترک منطقه کرده است.