محسن جندقی:مهرجویی کسانی را که منتظر ساخته شدن فیلمی شبیه فیلمهای سابق او هستند «خر» خطاب کرده بود و با دیدن فیلم جدید وی، به درستی این مطلب پی میبریم. در فیلم «اشباح» دیگر خبری از حامد بهداد شوخ و شنگ نیست که یک بازی نیمه رئال با دیالوگهای آنی بگوید. اتفاقا آخرین اثر مهرجویی دارای یک فیلمنامه است و بازیگران آن برخلاف فیلمهای قبلیاش همان دیالوگهای فیلمنامه را ادا میکنند. «اشباح» قابهای زیبایی دارد و تماشاگر میتواند به راحتی یک ساعت ابتدایی فیلم را بدون دغدغه نگاه کند. 99 درصد زمان فیلم بدون رنگ است اما سیاه و سفید نیست و فقط در چند نما میتوان رنگ را دید. «اشباح» داستان خدمتکار خانه یک تیمسار اخراجی قبل از انقلاب است و زمان وقوع داستان هم همان قبل از انقلاب میگذرد. تیمسار که اعتیاد شدید به الکل دارد به خدمتکارش تجاوز میکند و زن و بچهاش او را ترک میکنند. حاصل تجاوز تیمسار، آبستن شدن خدمتکار است و او دختری به دنیا میآورد. مواجه شدن این دختر نامشروع با پسر تیمسار آن هم بعد از 18 سال از آن واقعه خط اصلی داستان را شکل میدهد و مشکل دقیقا همین جاست. از این جا به بعد بازیگرانی مثل امیر دانایی (فرماندار سامان در کلاه پهلوی) درنقش پسر تیمسار و همایون ارشادی در نقش دایی بابا! به فیلم اضافه میشوند و «اشباح» را به ناکجاآباد میبرند. بازی ضعیف این دو بازیگر در کنار دیالوگهای ضعیفتر نیمساعت پایانی فیلم آنقدر توی ذوق میزند که تماشاگر مجبور است به صحنههای جدی هم بخندد. با این همه از لحاظ فرم ما با یک فیلم قابل احترام مواجه هستیم که این مساله به علت «مهرجویی بودن» کارگردان است. «اشباح» از نظر ساختار بسیار بهتر از 4 فیلم اخیر مهرجویی است و مشخص است او با هوشیاری قصد داشته با انتخاب نماهای زیبا و سینمایی که این روزها در سینما کمیاب شده خلأ فیلمنامه را بپوشاند. اساسیترین مشکل فیلمنامه از یک سوم پایانی آغاز میشود و آن سردرگمی شخصیتهای فیلم است. پسر خانواده پس از سالها از لندن بازمیگردد و بیمار است و عاشق میشود و در اینجا فیلمنامهنویس، تماشاگران را مجبور میکند سخنان عاشقانه و غیرقابل تحملی که امیر دانایی به بدترین شکل ممکن آنها را بر زبان جاری میکند، بشنوند. در پایان هم «اشباح» دچار سردرگمی میشود. تفاوت عمده «اشباح» با اکثر فیلمهای جشنواره این است که این فیلم هم سر دارد و هم انتها دارد و با پایان باز مواجه نمیشویم. در این فیلم باز هم نفرت مهرجویی از خارج رفتن را میتوان حس کرد و این بار بازیگرش از لندن باز میگردد و به انگلستان با آن مدارس شبانهروزیاش که شبیه به زندان سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) است فحش میدهد و از آمریکا که پدر عیاشش به آنجا فرار کرده به بدی یاد میکند. «اشباح» یک فیلم قابل احترام با بعضی از سکانسهای زائد است که در تدوین مجدد میتوان برخی از آن صحنهها را حذف کرد تا در زمان اکران، دوستداران مهرجویی با خیال راحت یک فیلم سینمایی ببینند؛ فیلمی که سر و ته دارد و شبح و روح مهرجویی را میتوان در آن دید.