ثمانه اکوان: سرانجام پس از 3 دور گفت‌وگو، نمایندگان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای اجرای یک برنامه مشترک در جهت رفع نگرانی‌های ادعایی به توافق رسیدند. این خبر دیروز در بیانیه مشترک نمایندگان ایران و آژانس اعلام شد. به گزارش «وطن امروز»، در این بیانیه آمده که طرفین روی هفت اقدام عملی توافق کردند که ایران تا 25اردیبهشت ماه 93 آنها را اجرا خواهد کرد. در این بیانیه مشترک آمده است: «در تاریخ‌های 8 و 9 فوریه (19 و 20 بهمن) جمهوری اسلامی ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، جلسات فنی سازنده‌ای را در قالب چارچوب برای همکاری که بین طرفین در نوامبر گذشته توافق شد، برگزار کردند. در طول این جلسات، دو طرف پیشرفت در اجرای اقدام عملی اولیه را که سه ماه پیش توافق شد، مرور کردند. ایران گام‌های عملی اولیه را که پیش‌بینی شده بود، اجرا کرده است.» بر اساس این بیانیه مشترک، «جمهوری اسلامی ایران و آژانس درباره 7 اقدام عملی که توسط ایران تا 25 اردیبهشت 93 اجرا خواهد شد، توافق کردند. جزئیات اقداماتی که توافق شده به وسیله مدیر کل به شورای حکام (آژانس) گزارش خواهد شد.» در این بیانیه مشترک که آن را رضا نجفی سفیر و نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و «ترو واریورانتا» معاون امور پادمان‌های آژانس و ریاست هیات مذاکره‌کننده آژانس در جمع خبرنگاران ایرانی قرائت کردند؛ آمده است: «در تاریخ‌های 8 و 9 فوریه (19 و 20 بهمن) جمهوری اسلامی ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، جلسات فنی سازنده‌ای را در قالب چارچوب برای همکاری که بین طرفین در نوامبر گذشته توافق شد، برگزار کردند. در طول این جلسات، دو طرف پیشرفت در اجرای اقدام عملی اولیه را که سه ماه پیش توافق شد، مرور کردند. ایران گام‌های عملی اولیه را که پیش‌بینی شده بود، اجرا کرده است». تعهدات ایران چیست؟
بر اساس آنچه در بیانیه مشترک ایران و آژانس آمده، قرار است مدیرکل آژانس، متن این تعهدات هفتگانه ایران را در جلسه شورای حکام اعلام کند. این موضوع یعنی تعهدات ایران به طرف مقابل نگرانی‌هایی را در ایران ایجاد کرده است. ایران ادعاهای آژانس درباره انحراف برنامه هسته‌ای ایران به آزمایشات نظامی را همواره رد کرده است و دومین نگرانی نیز تلاش برخی کشورهای غربی برای دستیابی به توان دفاعی ایران در پوشش بازرسی‌های آژانس است. از این رو این تعهدات هفتگانه می‌تواند محل نگرانی باشد.
اما ساعتی پس از اعلام توافق خبرگزاری‌ها متن تعهدات ایران را منتشر کردند. بر اساس اخبار منتشره در این مذاکرات تروواریورانتا، معاون امور پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ضمن تقدیر از همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران و ابراز رضایت از روند موجود، اعلام کرد که مدیرکل آژانس در گزارش آتی خود به شورای حکام این همکاری‌ها را مورد توجه قرار خواهد داد. موضوعات جدید توافق شده جهت همکاری‌های داوطلبانه، علاوه بر بیانیه تهران در راستای تفاهمات صورت گرفته در قالب برنامه اقدام مشترک بین جمهوری اسلامی ایران و کشورهای 1+5 شامل موارد زیر است:
1- ارائه اطلاعات مورد توافق طرفین و دسترسی مدیریت شده مرتبط با معدن ساغند یزد
2- ارائه اطلاعات مورد توافق طرفین و دسترسی مدیریت شده مرتبط با کارخانه تغلیظ اردکان
3 - تحویل پرسشنامه اطلاعات طراحی DIQ به روز شده رآکتور 40 IR- اراک
4- اتخاذ اقدام در جهت به نتیجه رسانیدن رهیافت پادمان برای رآکتور
40 IR- اراک
5- ارائه اطلاعات مورد توافق طرفین و تنظیم بازدید فنی از مرکز لیزر لشکرآباد
6- ارائه اطلاعات مواد چشمه[source material]، که هنوز به ترکیب و خلوص لازم برای ساخت سوخت یا غنی‌سازی نرسیده‌است، شامل واردات چنین موادی به ایران و استخراج اورانیوم از فسفات توسط ایران.
7- ارائه اطلاعات و توضیحات به آژانس به منظور ارزیابی اظهاریه ایران درباره نیاز یا کاربرد توسعه EBW (نسل جدید چاشنی‌های ایمن).
روایت آسوشیتدپرس
چند ساعت قبل از انتشار بیانیه طرفین؛ آسوشیتدپرس گزارشی منتشر کرد که بر نگرانی‌ها در داخل کشور دامن زد. بر اساس گزارش این خبرگزاری آمریکایی که البته از سوی تیم مذاکره‌کننده تکذیب شد؛ يك ديپلمات عضو تيم آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به آسوشيتدپرس گفته است: يك ليست از آزمايشات و نظارت‌هاي مربوط به مطالعات ادعايي در حال حاضر روي ميز بازرسان قرار دارد كه ايران بايد با بازرسي درباره آنها پاسخگو باشد. بنا بر این گزارش، آژانس مدعی موارد زیر است:
- نشانه‌هایی مبنی بر انجام تست روی مواد با قابلیت انفجاری بالا، تلاش برای ساخت چاشنی‌های انفجاری مورد استفاده برای انفجارهای هسته‌ای و همچنین مدلسازی رایانه‌ای هسته یک کلاهک اتمی از سوی ایران.
- فعالیت‌های مقدماتی احتمالی برای انجام یک آزمایش هسته‌ای و تلاش برای ایجاد قابلیت حمل کلاهک هسته‌ای در موشک میان‌برد «شهاب 3».
- وجود اطلاعاتی مبنی بر گسترش فعالیت‌های تسلیحاتی زیرزمینی پیش از سال 2003.
این اولین بار نیست که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی چنین ادعایی‌ها را مطرح می‌کند. مشابه این موارد یک بار پیش از این در گزارش نوامبر 2011 آژانس هم آمده بود. ایران بارها قویا این ادعا را رد کرده و ضمن تأکید بر ماهیت صلح‌آمیز برنامه هسته‌ای خود، اطلاعات آژانس را «غیردقیق» و «به کلی نادرست» دانسته و آنها را برگرفته از ادعاهای آمریکا و رژیم‌صهیونیستی دانسته است.
به نوشته آسوشیتدپرس، آژانس در تلاش است تا به افراد، اسناد و محل‌های مرتبط با این ادعاها دسترسی پیدا کند. یک دیپلمات دیگر در آژانس هم که او نیز خواسته نامش فاش نشود، گفته است که آمریکا و کشورهای اروپایی به «یوکیا آمانو» مدیرکل آژانس اعلام کرده‌اند که انتظار دارند وی تکلیف این موضوع را مشخص کند.
دیپلمات دیگری هم گفته است که کارشناسان آژانس برای تسهیل روند مذاکرات، قصد دارند ابتدا موضوعات کمتر حساس را مطرح کنند. البته این گزارش بلافاصله از سوی تیم ایرانی تکذیب شد. رضا نجفی نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به نسیم گفت: گزارش AP مبنی براینکه آژانس 3 درخواست جدید از ایران دارد، صحت ندارد و اگر چنین درخواست‌هایی را مطرح می‌کرد، ایران قطعا نمی‌پذیرفت.