علیرضا پورصباغ: فیلم‌های بیشماری در سینمای ایران ساخته می‌شود که از زاویه ارزشگذاری تکنیکال شاید چندستاره‌ای نباشند اما حین کاویدن فیلمنامه قبل از فرم، به صورت ساده و تاثیرگذاری پشتوانه منطقی و ریشه‌داری دارند. در بررسی چنین آثاری ارزش‌هایی محتوایی اصالت بیشتری بر نگرش فرمی فیلمساز خواهند داشت. با طرح چنین مساله‌ای فراموش نکنیم در خاورمیانه‌ای محتوانگر زندگی می‌کنیم نه اروپای فرمگرای فرمالیست. اینجا خاورمیانه است که کتب ادیان ابراهیمی مبتنی بر قصص مختلف در این پهنه جغرافیایی نازل شده و پیشینه قصه‌گویی با لحاظ کردن جنبه‌های محتوانگر به الگویی‌هایی همچون هزار و یک شب بازمی‌گردد. با این مقدمه در مواجهه با فیلم 5 ستاره (مهشید افشارزاده) با محتوایی عمیق و دلچسب مواجه می‌شویم که فارغ از در نظر گرفتن اسلوب‌های فرمی، با بررسی ابعاد محتوایی بشدت گرم و دلچسب است.فیلم 5 ستاره در عین اینکه کاربری فیلمنامه‌اش جزئی‌نگر و طراحی بسیار پیچیده و حساب شده‌ای دارد اما قصه فیلم بسیار ساده و روان است البته با گارد تماشا کردن فیلم سبب شد ارتباط خوبی با فیلم در ابتدا برقرار نکنم و تصور می‌کردم مهشید افشارزاده مثل سایر بازیگرانی که فیلمساز شدند با ذوق‌زدگی خاصی سراغ «گداگرافی» خانواده ماتم‌زده فرودست فیلم می‌رود یا چنان گرفتار پرداخت فرمی فقر می‌شود که مفاهیم و شاخصه‌های داستانی از دست می‌رود اما به تدریج که فیلم پیش می‌رفت تمام پیش‌فرض‌های اولیه نقش بر آب و با پیشرفت داستان گرمای روایی اثر بیشتر می‌شد. در سالن برج میلاد اهالی رسانه از بازیگر سابق سینما یک فیلم-کالای فرهنگی بالغ و استاندارد را دیدند که براساس نگاه متفکرانه‌ای خلق شده است. درباره پنج ستاره نکته حائز اهمیت دیگر این است که در همین جشنواره دیدیم که فیلمسازان بسیاری مثل مجیدرضا مصطفوی با فیلم انارهای نارس– بخوانید فیلم نارس– چه تصویر تحقیرآمیزی از طبقه فرودست و متوسط جامعه نشان می‌دهند. تصویری چندش‌آور و تحقیرآمیز و ناامیدکننده. این موضوع در میان اهالی رسانه با رویکردهای سیاسی متنوع مطرح است که چرا فیلم‌هایی مثل انارهای نارس تحقیرآمیز هستند؟پرسش این سوال روشن است، همه می‌دانیم که صنعت سینما صنعتی گران است و به صورت طبیعی فیلمسازی که در پشت دوربین قرار می‌گیرد از دریچه جهان صنعتی و مدرن قصه‌پردازی می‌کند. وقتی در مقابل دوربین، توده فرودست با افیون فقر و جهالت به تصویر کشیده می‌شود، طبیعی است اهالی رسانه که برخاسته از طبقه متوسط یا فرودست هستند نسبت به چنین فیلم‌هایی موضع می‌گیرند، چرا که نگاه یک درصدی به سایر طبقات اجتماعی که با بحران‌های متعدد اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند نگاه تحقیرآمیزی است. از این رو فیلم‌هایی مثل انارهای نارس نگرش درخوری به طبقه اجتماعی پایین‌دستی ندارند. نکته مهم درباره فیلم 5 ستاره این است که پویش داستانی حول طبقه متوسط و فرودست در فیلم بسیار زیبا نمایش داده می‌شود. پس از فیلم شنا در زمستان (تنها فیلم محمد کاسبی) که از معدود فیلم‌هایی است که به طبقه فرودست نگرش بزرگوارانه‌ای دارد، فیلم 5 ستاره هیچگاه به طبقه اجتماعی- اقتصادی فرودست و کارگری به شکل تحقیرآمیزی نمی‌نگرد و سکانس‌های فراوانی در فیلم وجود دارد که به صورت تاکیدی به این مهم توجه دارد. فیلم پنج ستاره از معدود فیلم‌هایی به شمار می‌رود که مخاطب با همه وجود قصه را درک می‌کند و سراسر فیلم آینه تابانی است که طلیعه امید و تلاش را به جامعه می‌تاباند. فیلم پنج ستاره در شرایطی ساخته شده که پویش اقتصادی در زیست اجتماعی ما به عنوان سر فصلی حیاتی تلقی شود. در این فیلم مفهوم مورد اشاره دستمایه اصلی روایت است، به عبارت دیگر در یک سیر دراماتیک فوق‌العاده زیبا پویش و مقاومت در برابر نابهنجاری‌ها و کاستی‌های اقتصادی به امر متعالی بدل می‌شود. برای خانواده‌ای که می‌خواهد فرزندش به درجات علمی بالاتری دست پیدا کند، پویش‌های فردی صورت جمعی پیدا می‌کند و دقیقا مفهوم پویش اقتصادی که زاییده مقاومت در مقابل شرایط است، جنبه داستانی شعف‌انگیزی پیدا می‌کند. بسیاری از صحنه‌های فیلم تکان‌دهنده است اما به صورت مینی‌مال اگر بخواهیم جوشش قابل احترام سازنده و نگرش وی را به پرولتاریا درک کنیم کافی است به صحنه‌ای اشاره کنیم در همان ابتدای فیلم، زمانی‌که مریم با چشم خود می‌بیند مادرش مشغول تطهیر دستشویی هتل است و مریم درک می‌کند سال‌ها با ماحصل چنین تلاشی فرصت تحصیل و رفتن به دانشگاه را پیدا کرده و حس کاملا ارزشمندی در تماشاگر برانگیخته می‌شود. پایان فیلم نیز با یک جمع‌بندی غیرمتعارف به اتمام می‌رسد و سه شخصیت اصلی مریم، ملیحه و زری با همه مشکلاتی که با آن دست و پنجه نرم می‌کنند هیچگاه از خط قرمزهای اخلاقی عبور نکرده‌اند و تنها کسی که خط‌شکنی کرده آزاده محتشمی است که خاستگاه بورژوایی دارد. در نهایت کسی که دست به فداکاری بزرگی می‌زند و سپر جامعه فرودست می‌شود پرسوناژی از جنس خود آنهاست (منظور کاراکتر رضا «شهاب حسینی» است). فیلم 5 ستاره با اشکالات بسیار کوچکی که بدان وارد است فیلم گرم و پویایی است و نخستین ساخته مهشید افشار یکی از فیلم‌های نجیب جشنواره بود. این نجابت را در ایدئولوژی فیلم باید جست چرا که روشنفکران عقیده دارند پرولتاریا طبقه‌ای است که «مولد ارزش» به شمار می‌رود اما سهمی از «ارزش» نمی‌برد اما سهم ارزشمدارانه ستاره‌های طبقه فرودست در این فیلم کاملا درک می‌شود.