
گروه اجتماعی: شاید نادیده گرفتن نیروهای اجرایی و کمتوجهی به آنها به عنوان موتور تپنده پیشبرد اهداف هر طرح ملی را بتوان خطرناکترین عامل برای نیمهکاره رها شدن هر پروژهای دانست. این همان موضوعی است که به نظر میرسد درباره طرح تحول سلامت آنچنان که باید مورد توجه قرار نگرفته چراکه از زمان آغاز این طرح تاکنون هرازگاهی صدای نارضایتی گروهی از دستاندرکاران حوزه سلامت به گوش میرسد که مورد کمتوجهی قرار گرفته و دچار برخی مشکلات تازه شدهاند.این در حالی است که انجام طرحی مانند طرح تحول سلامت که با هدف جراحی نظام سلامت در حال انجام است از یک طرف وظایف پرسنل و کادر درمانی و پرستاری را با توجه به هدف تعریف شده دوچندان کرده و از سوی دیگر تدبیری برای رفاه ارائه تسهیلاتی برای جبران این اضافهکاری در نظر گرفته نشده است و اگر هم تدابیری برای این موضوع اندیشیده شده باشد، آنطور که باید هنوز به مرحله اجرا نرسیده و این همان موضوعی است که تاکنون بارها از سوی عضو شورایعالی نظام پرستاری مطرح شده که ادامه این روند میتواند کیفیت خدمات ارائه شده را تحت تاثیر قرار دهد.
جای خالی پزشک متخصص در بیمارستانها
محمد شریفیمقدم، عضو شورایعالی نظام پرستاری، معتقد است افزایش حجم کار بیمارستانهای دانشگاهی و دولتی با اجرای طرح تحول نظام سلامت و کمبود نیروی انسانی مورد نیاز در این دسته از مراکز درمانی کشور، باعث افت کیفی خدمات پرستاری شده است. شریفیمقدم درباره طرح تحول سلامت و شیوه اجرای آن اظهار داشت: هدف از اجرای طرح تحول نظام سلامت، این بود که پزشکان متخصص و هیات علمی در بیمارستانها حضور داشته باشند و بیماران را ویزیت و تحت درمان قرار دهند، در حالی که در اغلب بیمارستانها چنین چیزی نیست. وی با اشاره به تعریف 7 بسته خدمتی در طرح تحول نظام سلامت، افزود: 3 بسته خدمتی از این 7 بسته برای افزایش کیفیت ویزیت بیماران، ارتقای خدمات درمانی و استقرار پزشک مقیم و متخصص در بیمارستانهای دولتی بوده است.
اعتبارات در جیب گروهی خاص
دبیرکل خانه پرستار ادامه داد: قرار بود با افزایش کیفی خدمات در بیمارستانهایی که طرح تحول نظام سلامت اجرا میشود، به جای اینکه 60 بیمار در یک ساعت ویزیت شوند، 6 بیمار ویزیت شوند اما چنین چیزی نیست و شرایط با قبل از اجرای طرح، فرقی نکرده است. شریفیمقدم با اشاره به اختصاص 3هزار میلیارد ریال برای ماندگاری پزشکان، 2هزار و 500 میلیارد ریال برای پزشک مقیم در بیمارستانها و 5هزار میلیارد ریال برای ارتقای کیفیت خدمات، اظهار داشت: متاسفانه اعتبارات این 3 بسته خدمتی، به طور مستقیم به جیب گروه خاصی میرود و بقیه گروههای درمانی دیده نشدهاند، در حالی که بیشترین خدمت را کادر پرستاری ارائه میدهد.
افزایش نیافتن کیفیت خدمات
عضو شورایعالی نظام پرستاری به روند کیفیت خدمات پس از اجرای طرح تحول نظام سلامت اشاره کرد و افزود: کیفیت خدمات افزایشی نداشته و حتی در حوزه مراقبتهای پرستاری، دچار افت کیفی خدمات شدهایم و این به خاطر کمبود نیروی پرستاری است. وی مهمترین عامل در افت کیفی خدمات پرستاری را نیروی انسانی دانست و خاطرنشان کرد: ابتدا باید از نظر کمی، تعداد پرستار مورد نیاز در بیمارستانها و بخشهای بیمارستانی مورد ارزیابی قرار گیرند. در صورتی که در حال حاضر شاهد هستیم در یک بخش گوارش با 27 تخت بیمارستانی که 4 تخت آن مراقبتهای ویژه (آیسییو) است، تنها 2 پرستار حضور دارند که باعث میشود نتوانند خدمات لازم را به بیماران ارائه دهند.
رعایت نشدن استاندارد پرستاری در بیمارستانها
به باور شریفیمقدم، براساس استانداردهای بینالمللی، به ازای یک تخت آیسییو باید یک پرستار 24 ساعته حضور داشته باشد که متاسفانه چنین استانداردی در بیمارستانهای کشورمان قابل اجرا نیست، چون پرستار به اندازه کافی نداریم. در صورتی که باید تعداد پرستاران ما حداقل 2 برابر شود تا بتوانیم حداقل خدمات پرستاری را به بیماران و مردم ارائه بدهیم. وی همچنین به داشتن دانش و مهارت و انگیزه لازم برای ارائه خدمات باکیفیت پرستاری اشاره کرد و افزود: کمبود نیروی پرستاری باعث میشود خطای پرستاران که ناشی از کار سنگین و خستگی است، افزایش یابد که در نتیجه، بیمار آسیب دیده و متضرر میشود.
هشدار درباره ترک شغل پرستاران
دبیرکل خانه پرستار، ترک شغل پرستاران را مورد اشاره قرار داد و افزود: خستگی زیاد و نبود انگیزه باعث میشود پرستاران تغییر شغل داده یا اینکه ترک شغل کنند. وی با اشاره به بودجه حوزه سلامت از محل هدفمندی یارانهها و سایر منابع که به وزارت بهداشت تخصیص یافته است، بیان داشت: این بهترین فرصت برای وزارت بهداشت بود که با همین بودجه، جذابیتهای حرفه پرستاری را افزایش دهد چون بیشترین خدمت به بیماران توسط پرستاران ارائه میشود. شریفیمقدم اجرای قانون تعرفهگذاری خدمات پرستاری را مورد اشاره قرار داد و افزود: اجرای این قانون میتواند تبعیضها در پرداختیهای نظام سلامت را کم کند اما با وجود سرازیر شدن بودجه هنگفت و شعارهای فراوانی که در تعریف و تمجید اجرای طرح تحول نظام سلامت سر داده میشود، متاسفانه خدمات پرستاری دچار افت کیفی شده و این بیماران هستند که متضرر میشوند.
یک بام و دو هوا در وزارت بهداشت
دبیرکل خانه پرستار با انتقاد از اینکه باب انتقاد از طرح تحول نظام سلامت را بستهاند، تصریح کرد: مشکل اصلی بیماران، در و دیوار بیمارستانها نیست که رنگ و نقاشی شود. عضو شورایعالی نظام پرستاری با اشاره به تصمیم تازه وزارت بهداشت برای پرداخت یارانه طرح تحول نظام سلامت به پرستاران، به مهر یادآور شد: رقمی که برای پرستاران در نظر گرفتهاند بین 50 تا 180 هزار تومان در ماه است که این توهین به شعور پرستاری است. در جایی که برخی پزشکان، 30 تا 50 میلیون تومان دریافتی از محل اجرای همین طرح تحول نظام سلامت دارند، برای پرداخت یارانه نظام سلامت به پرستاران، سقف تعیین کردهاند و بیشتر از 180 هزار تومان در ماه، امکان پرداخت به پرستاران وجود ندارد.