نگاهی به ماشین نوشته‌ها
ادبیات در پیچ جاده‌ها
رانندگان کامیون، وانت‌بارها و تاکسی‌ها را باید داعیه‌داران ادبیات پر طرفداری خواند که به «ماشین‌نوشته» معروف شده اند. کمتر کسی پیدا می‌شود که در جاده‌های ایران سفر کرده باشد و بیتی از اشعار یا جملات رندانه پشت ماشین‌ها را ندیده باشد. هرکدام از این نوشته‌ها حال و هوای خاصی دارند اما وجه اشتراک همه آنها الفاظ و کلمات زیرکانه‌ای است که هر خواننده‌ای را سر ذوق می‌آورد. اگر بخواهیم این ماشین نوشته‌ها را دسته‌بندی کنیم به حتم با این موارد روبهرو می‌شویم: عاشقانه‌ها، اصطلاحات شوفری، تقدیس والدین و ناله‌های خوشبختی.
ماشین نوشته‌ها البته در گذشته بیشتر رواج داشت ولی از زمانی که این کار به تعبیر بعضی‌ها به رفتاری بی‌کلاس تعبیر شد آمار ماشین نوشته‌ها هم کاهش پیدا کرد. با این حال هنوز هم بسیاری از رانندگان کامیون، وانت بار و تاکسی برای ابراز مکنونات قلبی خود به این روش وفادار هستند.
چند سالی است که جنبه‌های زبان شناختی، جامعه شناسی و روحی صنف و قشر رانندگان جاده‌ای در استفاده از «ماشین نوشته‌ها» مورد توجه متخصصان فرهنگ لغات قرار گرفته و همچنین نمونه‌های آن ثبت و گردآوری شده است. گرچه برخی معتقدند که بها دادن به این نوع ادبیات، آلوده کردن زبان فارسی است اما برخی از «ماشین‌نوشته‌ها» بسیار ابتکاری است و نمی‌توان آنها را با این چوب راند. چند وقتی است اما این ادبیات پشت ماشینی ابعاد جدیدتری یافته و از منظر یک آسیب مورد بررسی قرار می‌گیرد، به‌عنوان مثال مدیرعامل سازمان پایانه‌های مسافربری شهرداری تهران چندی پیش گفت: قضیه ماشین نوشته‌ها که عموماً با نوشتن جملاتی در شیشه عقب خودروها به چشم می‌خورد با اصول رانندگی مغایرت دارد، چرا که ضریب خطر را افزایش داده و ایمنی رانندگی را به مخاطره می‌اندازد. ولی آذروش اعلام کرد: رانندگانی که به این کار مبادرت می‌ورزند در واقع حواس دیگر رانندگان را به عباراتی که پشت خودروی آنها نقش بسته پرت می‌کنند و جان خود و دیگران را با خطر روبهرو می‌کنند. او با اشاره به ماده«207» قانون راهنمایی و رانندگی تصریح کرد: به موجب این ماده قانونی نصب هرگونه علائم و نقوش تبلیغاتی، نوشته و عکس روی شیشه پشت و کناره و اطراف خودرو خلاف مقررات بوده و خودرو شامل جرائم رانندگی می‌شود. مدیرعامل سازمان پایانه‌های مسافربری ضرورت توجه جدی به اجرای قوانین را مورد تاکید قرار داد و افزود: باید مقررات بازدارنده، شفاف و جدی به‌منظور جلوگیری از به مخاطره افتادن جان مردم وضع شود. لازم به بیان است، دکتر غلامعلی حداد‌عادل، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز اخیرا درباره این نوع از ادبیات سخن گفته و خبر داده که مجموعه مفصلی از ماشین نوشته‌هایی را در دست تهیه و تدوین داردکه در طول سال‌های گذشته مبادرت به یادداشت‌برداری از آنها کرده است.
فاصله‌هایی که کوتاه‌تر می‌شود
اگر کسی سال‌ها قبل آرزوی رفتن به مشهد را در دل می‌پروراند، شاید هزاران مخاطره گریبانش را می‌گرفت چرا که جدای از به جان خریدن خطرهای راه، ماه‌ها فرصت لازم داشت تا خود را به این شهر مقدس برساند و از آنجا بازگردد، شاید به همین دلیل بود که زیارت در گذشته رسوم خاصی داشت و راهیان این مکان مقدس در گذشته معدود بودند و القاب خاصی مثل مشدی، مشدی خانم و ... به خود می‌گرفتند اما امروز این مسیر به راهی امن برای صدها هزار زائری تبدیل شده که گاه سالی چندین بار به زیارت می‌روند. دیگر به جای کاروان‌های شتر و قاطر، قطارهای مخصوص مشهد با بهترین امکانات و کوپه‌های مجزا و البته سرعتی مناسب، زائران را به مقصد می‌رسانند. هواپیما از بسیاری از شهرهای کشور مشتاقان زیارت بارگاه ملکوتی را در کمترین زمان جابه‌جا می‌کند و با توسعه اتوبان‌های منتهی به مشهد و با وجود خودروهای جدید، دیگر سفر زمینی هم آسان شده است. استان خراسان رضوی بویژه شهر مقدس مشهد به دلیل وجود بارگاه ملکوتی هشتمین امام معصوم علیه‌السلام و جاذبه زیارتی خاص، همه ساله پذیرای میلیون‌ها زائر و مسافر است و آمار و اطلاعات حکایت از آن دارد که حدود ٩٠ درصد این مسافرت‌ها از راه جاده‌های ارتباطی صورت می‌گیرد. این در حالی است که 57 درصد مسافران مشهد با وسیله شخصی به این مکان مقدس سفر می‌کنند، 28 درصد مسافران با اتوبوس، 11 درصد به وسیله قطار و 4 درصد با هواپیما راهی بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) می‌شوند. البته در حال حاضر این تعداد مسافرت هوایی در مقایسه با خیل مشتاقان سفر به مشهد رقم اندکی است که در افق 20 ساله باید به 14 میلیون مسافر برسد. دریچه
نگاهی به ماشین نوشته‌ها
ادبیات در پیچ جاده‌ها
رانندگان کامیون، وانت‌بارها و تاکسی‌ها را باید داعیه‌داران ادبیات پر طرفداری خواند که به «ماشین‌نوشته» معروف شده اند. کمتر کسی پیدا می‌شود که در جاده‌های ایران سفر کرده باشد و بیتی از اشعار یا جملات رندانه پشت ماشین‌ها را ندیده باشد. هرکدام از این نوشته‌ها حال و هوای خاصی دارند اما وجه اشتراک همه آنها الفاظ و کلمات زیرکانه‌ای است که هر خواننده‌ای را سر ذوق می‌آورد. اگر بخواهیم این ماشین نوشته‌ها را دسته‌بندی کنیم به حتم با این موارد روبهرو می‌شویم: عاشقانه‌ها، اصطلاحات شوفری، تقدیس والدین و ناله‌های خوشبختی.
ماشین نوشته‌ها البته در گذشته بیشتر رواج داشت ولی از زمانی که این کار به تعبیر بعضی‌ها به رفتاری بی‌کلاس تعبیر شد آمار ماشین نوشته‌ها هم کاهش پیدا کرد. با این حال هنوز هم بسیاری از رانندگان کامیون، وانت بار و تاکسی برای ابراز مکنونات قلبی خود به این روش وفادار هستند.
چند سالی است که جنبه‌های زبان شناختی، جامعه شناسی و روحی صنف و قشر رانندگان جاده‌ای در استفاده از «ماشین نوشته‌ها» مورد توجه متخصصان فرهنگ لغات قرار گرفته و همچنین نمونه‌های آن ثبت و گردآوری شده است. گرچه برخی معتقدند که بها دادن به این نوع ادبیات، آلوده کردن زبان فارسی است اما برخی از «ماشین‌نوشته‌ها» بسیار ابتکاری است و نمی‌توان آنها را با این چوب راند. چند وقتی است اما این ادبیات پشت ماشینی ابعاد جدیدتری یافته و از منظر یک آسیب مورد بررسی قرار می‌گیرد، به‌عنوان مثال مدیرعامل سازمان پایانه‌های مسافربری شهرداری تهران چندی پیش گفت: قضیه ماشین نوشته‌ها که عموماً با نوشتن جملاتی در شیشه عقب خودروها به چشم می‌خورد با اصول رانندگی مغایرت دارد، چرا که ضریب خطر را افزایش داده و ایمنی رانندگی را به مخاطره می‌اندازد. ولی آذروش اعلام کرد: رانندگانی که به این کار مبادرت می‌ورزند در واقع حواس دیگر رانندگان را به عباراتی که پشت خودروی آنها نقش بسته پرت می‌کنند و جان خود و دیگران را با خطر روبهرو می‌کنند. او با اشاره به ماده«207» قانون راهنمایی و رانندگی تصریح کرد: به موجب این ماده قانونی نصب هرگونه علائم و نقوش تبلیغاتی، نوشته و عکس روی شیشه پشت و کناره و اطراف خودرو خلاف مقررات بوده و خودرو شامل جرائم رانندگی می‌شود. مدیرعامل سازمان پایانه‌های مسافربری ضرورت توجه جدی به اجرای قوانین را مورد تاکید قرار داد و افزود: باید مقررات بازدارنده، شفاف و جدی به‌منظور جلوگیری از به مخاطره افتادن جان مردم وضع شود. لازم به بیان است، دکتر غلامعلی حداد‌عادل، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی نیز اخیرا درباره این نوع از ادبیات سخن گفته و خبر داده که مجموعه مفصلی از ماشین نوشته‌هایی را در دست تهیه و تدوین داردکه در طول سال‌های گذشته مبادرت به یادداشت‌برداری از آنها کرده است.
فاصله‌هایی که کوتاه‌تر می‌شود
اگر کسی سال‌ها قبل آرزوی رفتن به مشهد را در دل می‌پروراند، شاید هزاران مخاطره گریبانش را می‌گرفت چرا که جدای از به جان خریدن خطرهای راه، ماه‌ها فرصت لازم داشت تا خود را به این شهر مقدس برساند و از آنجا بازگردد، شاید به همین دلیل بود که زیارت در گذشته رسوم خاصی داشت و راهیان این مکان مقدس در گذشته معدود بودند و القاب خاصی مثل مشدی، مشدی خانم و ... به خود می‌گرفتند اما امروز این مسیر به راهی امن برای صدها هزار زائری تبدیل شده که گاه سالی چندین بار به زیارت می‌روند. دیگر به جای کاروان‌های شتر و قاطر، قطارهای مخصوص مشهد با بهترین امکانات و کوپه‌های مجزا و البته سرعتی مناسب، زائران را به مقصد می‌رسانند. هواپیما از بسیاری از شهرهای کشور مشتاقان زیارت بارگاه ملکوتی را در کمترین زمان جابه‌جا می‌کند و با توسعه اتوبان‌های منتهی به مشهد و با وجود خودروهای جدید، دیگر سفر زمینی هم آسان شده است. استان خراسان رضوی بویژه شهر مقدس مشهد به دلیل وجود بارگاه ملکوتی هشتمین امام معصوم علیه‌السلام و جاذبه زیارتی خاص، همه ساله پذیرای میلیون‌ها زائر و مسافر است و آمار و اطلاعات حکایت از آن دارد که حدود ٩٠ درصد این مسافرت‌ها از راه جاده‌های ارتباطی صورت می‌گیرد. این در حالی است که 57 درصد مسافران مشهد با وسیله شخصی به این مکان مقدس سفر می‌کنند، 28 درصد مسافران با اتوبوس، 11 درصد به وسیله قطار و 4 درصد با هواپیما راهی بارگاه ملکوتی امام رضا (ع) می‌شوند. البته در حال حاضر این تعداد مسافرت هوایی در مقایسه با خیل مشتاقان سفر به مشهد رقم اندکی است که در افق 20 ساله باید به 14 میلیون مسافر برسد. ارسال نظر
پربیننده