
گروه سیاسی: روز شنبه طبق روند معمول گفتوگوهای دوجانبه آمریکا با ایران، یکی از مقامهای مسؤول در هیات دیپلماسی ایالات متحده، در نشستی با خبرنگاران به سؤالات آنها درباره نتیجه گفتوگوهای دوجانبه با ایران پاسخ داد. یکی از نتایج بسیار مثبت حضور ایران در سازمان ملل، از نظر این مقام آمریکایی، فرصت دیدار مقامات و رهبران کشورها و متحدان آمریکا با ایران و درخواست آنها از رئیسجمهوری برای توافق با آمریکا درباره برنامه هستهای ایران بوده است. آمریکا آنطور که مقامات این کشور نیز به صورت کاملا غیرمستقیم و سر بسته بیان کردهاند، با بسیج کردن تعداد زیادی از روسای جمهور و همچنین هیاتهای دیپلماتیک در برابر ایران، از آنها خواسته ایران را تحت فشار بگذارند که در نهایت به توافق بلندمدت هستهای با آمریکا تن دهد. به گزارش «وطن امروز»، این مقام آمریکایی که به احتمال زیاد وندی شرمن، معاون وزیر خارجه آمریکا بوده است، در گفتوگو با خبرنگاران در پاسخ به سؤالی درباره دستاوردهای این دیدارها گفت: به نظرم حضور چند روزه مسؤولان ایرانی در نیویورک این فرصت را به وزرا داد که به صورت مستقیم هر کدام با محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران گفتوگو داشته باشند و مسؤولان ایالات متحده نیز با ایرانیان گفتوگوهای دوجانبهای را برقرار کنند. سایر کشورها نیز گفتوگوهایی را با ایران برقرار کرده و به ایرانیان بگویند که این تنها گروه 1+5 نیست و تمام دنیا میخواهد اطمینان حاصل کند که برنامه هستهای ایران کاملا صلحآمیز است و این فرصتی برای دنیاست که از این فرصت پیش آمده استفاده کند. وی درباره جزئیات این گفتوگوها و اخباری که راجع به میزان توافق بر سر سانتریفیوژها منتشر شده بود، گفت:«جزئیات دیگر زیاد هم محرمانه نیست و هم ما و هم ایرانیان درباره میزان و ظرفیت غنیسازی و همچنین چگونگی برداشته شدن تحریمها با رسانهها صحبت کردهایم. این موضوعات بخش مهمی از گفتوگوها و بحثها را به خود اختصاص دادهاند و ما درباره جزئیات این مسائل بحث زیادی داریم چرا که این جزئیات بسیار پیچیده هستند. لیست موضوعات مورد بحث بسیار طولانی است، از جمله این موارد میتوان به بررسی تمام تاسیسات ایران و ساختارهای زیر بنایی، تحقیقات و گسترش برنامهها، شفافیت در امر نظارت و طول مدت قرارداد هستهای و... اشاره کرد.
دوربرگردان از هستهای به زندانیان
در نیمه گفتوگو، این مسؤول آمریکایی به یکباره یاد یکی از زندانیان در ایران میافتد و قبل از پاسخ دادن به باقی سؤالات میگوید اجازه دهید یادآوری کنم که امروز دومین سالگرد زندانی بودن این فرد است و ما باز هم امروز از ایرانیان درخواست کردیم که این فرد را آزاد سازند، چرا که دلیلی برای باقی ماندن وی در زندان وجود ندارد، او باید به خانهاش بازگردد. او در ادامه به نام چند تن دیگر از زندانیان دو تابعیته نیز اشاره کرده و از مسؤولان ایرانی خواست در پیدا کردن رابرت لوینسون مامور سازمان سیا که گفته میشود چندین سال پیش در ایران گم شده، به آنها کمک کند. وی اضافه کرده است: من هر وقت ایرانیان را میبینم راجع به این موضوعات با آنها صحبت میکنم و هم اینک نیز در طول این 10 تا 12 روزی که در نیویورک بودهایم، در هر جلسه این مسائل را مطرح کردهام. او اضافه میکند: جان کری، وزیر خارجه آمریکا نیز در دیدار با محمد جواد ظریف درباره این مسائل و بویژه وضعیت جیسون رضاییان، خبرنگار واشنگتن پست در تهران با او صحبت کرده است. ما هر کاری که بتوانیم برای آزادی وی و بازگشتش به خانه انجام میدهیم.
طرح جدید آمریکا برای اهداف قدیمی
خبرنگاری از این مقام آمریکایی درباره خبر طرح ابتکاری آمریکا برای گفتوگوهای هستهای پرسیده که او جواب داده است: این را باید بگویم که هر اقدام ابتکاری که آمریکا در طول مذاکرات انجام میدهد برای این است که مطمئن شویم ایران به سلاح هستهای دست پیدا نمیکند پس این مذاکرات به هیچ وجه از خطوط تعیین شده برای این مساله عبور نمیکند. همه این ابتکارات برای رسیدن به همان هدف اصلی است اما در هر صورت این مذاکرات بسیار پیچیده است و اگر به طریقی تلاش نکنیم که مسائل را به جلو ببریم، نمیتوانیم به توافق دست پیدا کنیم. در هر صورت نمیتوانم درصدی برای این پیشرفت بیان کنم و مهم این نیست که چقدر پیشرفت داشته باشیم مهم این است که اگر میزان پیشرفت ما 98 درصد هم باشد همان 2 درصد باقیمانده مذاکرات را با مشکل مواجه میسازد. از این مقام آمریکایی سؤال میشود آیا ایران از این مساله استقبال کرده است؟ او جواب میدهد:«در این موضوع پیشرفت و پسرفتهایی داشتهایم. کارشناسان ما هم نوسان زیادی داشتهاند. آنها هم درباره ایدهها و هم درباره راهکارهای بعدی فکر میکنند. ما با کارشناسانمان در پایتخت هم مشورت کردهایم. ما کمکهای تکنولوژیک زیادی از آزمایشگاههایمان گرفتهایم که در کل دنیا بهترین هستند و این موضوعات بشدت تکنیکی است. ما کارشناسان زیادی در دولت داریم که به هیات دیپلماسی کمک میکنند و در هر صورت این مسائل، مسائل سختی است که با راههای گوناگونی ممکن است حل شود و ما تمام این راهها را بررسی میکنیم.»
چرا جلسات وزرای خارجه اعضای گروه 1+5 لغو شد؟
این مقام آمریکایی ادعا کرده است تنها دلیل برای برگزار نشدن جلسه بین تمام وزرای خارجه گروه 1+5 مساله تداخل ساعات کاری و همچنین حضور نداشتن تعدادی از آنها در نیویورک در زمان مقرر بوده است با این حال یکی از خبرنگاران بیان کرده است شنیده شده دلیل اصلی همانطور که لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه بیان کرده بود، این است که مذاکرات به حد کافی پیشرفت نداشته و دلیلی برای جمع شدن وزرا وجود نداشته است. خبرنگار دیگری از این مقام آمریکایی پرسید: در عین حال برخی هیاتهای دیپلماتیک بیان کردهاند آمریکا این مذاکرات را که مذاکره تمام اعضای 1+5 با ایران بوده، عملا به مذاکرات دوجانبه با ایران تبدیل کرده است. نظر شما در این باره چیست؟ و آیا این کار واجب بوده است؟ وی در پاسخ بیان کرده است: هر کدام از اعضای هیاتهای دیپلماتیک با ایران دیدار داشتهاند و تمام گروههای کارشناسی هم با طرف ایرانی گفتوگو کردهاند. همه در این مذاکرات حضور داشتهاند و از توان و ظرفیت خود برای پیشبرد مذاکرات بهره گرفتهاند. اینکه ایران تمایل دارد با ما و با اتحادیه اروپا جلسات بیشتری داشته باشد به دلیل این است که خط اصلی تحریمها در دست آمریکا و اتحادیه اروپاست. بنابراین آنها میخواهند بدانند ما قرار است در این باره چه کنیم و در این مورد به چه میاندیشیم. من درباره صحبتهای فابیوس ، گیج شدهام چرا که اصلا قراری برای ملاقات با وزرای خارجه نبوده است. از این مقام آمریکایی سؤال شده است آیا در مقابل طرحهای ابتکاری آمریکا، ایران نیز طرحی ابتکاری برای حل موضوع هستهای داشته است؟ او پاسخی به این سؤال نداده و تنها بیان کرده که سطح گفتوگوهای کارشناسی در میان دانشمندان هستهای مستقر در این مذاکرات بسیار بالا بوده و در برخی مواقع او نیز متوجه این صحبتها نمیشده است اما در هر صورت از نظر او موضوع هستهای ایران بسیاری از دانشمندان در سراسر جهان را به این فکر انداخته که چگونه میتوانند صلحآمیز بودن یک فرآیند هستهای را تضمین کنند.
در مورد داعش هم صحبتی با ایران شد؟
مساله برخورد با داعش یکی از محورهای گفتوگوهای ایرانیان با مقامهای آمریکایی بوده است. این مقام وزارت امور خارجه آمریکا بیان کرده است: در حاشیه دیدارهایمان با ایرانیان درباره داعش هم بحث شد. ما درباره نطق اوباما و درباره نطق رئیسجمهور روحانی بحث کردیم و درباره تعداد زیادی از نطقهای رهبران جهان بحث کردیم با این حال بحث درباره برنامه هستهای ایران جدای از بحث درباره داعش بود و همانطور که پیش از این کاخ سفید و وزارت خارجه نیز بیان کردند، هیچ هماهنگیای با ایران درباره مبارزه با داعش وجود ندارد. خبرنگاری از این مقام آمریکایی پرسیده است ما شنیدهایم که ایران گفته در موضوع هستهای به ما کمک کنید تا درباره عراق به شما کمک کنیم، آیا این مساله درست است؟ شرمن پاسخ داده است: «نه! اینها دو موضوع جداگانه است و هیچ ارتباطی بین این دو وجود ندارد». خبرنگار نشریه لوموند اما به موضوع جالب توجه دیگری اشاره کرده و پرسیده است آیا به نظر شما مواضع فابیوس نشان دهنده این است که فرانسه موضع سختتر و البته محافظهکارانهتری را در قبال ایران و برنامه هستهایاش گرفته است؟ این مقام آمریکایی در پاسخ میگوید: من معتقدم همه ما در یک خط و مسیر قرار داریم. ما همه به طرز فوقالعادهای در برابر مسائل موجود متحد هستیم به همین دلیل من این مساله را قبول ندارم که کسی از میان ما سختتر از دیگران باشد. همه با هم هماهنگ هستیم. سؤال دیگری که ذهن خبرنگاران حاضر را به خود مشغول کرده بود، بحث حضور هیاتهای تجاری آمریکایی در ایران بوده است. یکی از خبرنگاران مطرح کرده است: آیا فرستادن هیاتهای تجاری به ایران برای تشویق این کشور در جهت رسیدن به توافق هستهای است؟ این مقام آمریکایی در ادامه پاسخ داده است:«صحبت من این است که در صورتی که ایران به توافق نهایی هستهای با غرب برسد، در ابتدای امر تحریمها کمتر شده و بعد برداشته میشود. شاید برداشته شدن تحریمها زمان ببرد اما برداشته میشود. این هیاتها به تهران فرستاده میشوند اما حق انجام معامله ندارند به خاطر اینکه تحریمها مانع از انجام این کار است اما من توصیه میکنم این اقدامات صورت نگیرد و سرمایهگذاران فعلا اقدامی انجام ندهند. برخی از تحریمهای ایران به دلیل برنامه هستهای نیست و در ابتدای انقلاب ایران در سال 1979 وضع شده و با این وجود باید گفت این هیاتها باید توجه داشته باشند تا مدتی صبر کنند.»