
اسدالله خسروی: با مصرف شیر به جنگ سرطان برویم، خطر بیماریهای قلبی و عروقی را کاهش میدهد، موجب استحکام استخوان و دندانها میشود، تاثیر بالایی بر رشد و ضریب هوشی کودکان دارد و چندین و چند حسن و خاصیت دیگر که کارشناسان بهداشت و تغذیه بر آن تاکید میکنند. گذشته از فوایدی که در مصرف شیر نام برده شد همین بس که قرآن کریم به آن اشاره کرده است. «از میان سرگین و خون، شیری به شما مینوشانیم که در کام همه نوشندگان گواراست». (نحل آیه 66)
اما با وجود ضرورت مصرف شیر و محصولات لبنی بهعنوان ماده مغذی بسیار مفید و پرارزش و تاثیر بسزایی که این ماده حیاتی در سلامت انسان دارد، استفاده از آن متاسفانه این روزها به موجب قیمت بالایی که دارد برای خیلیها ناممکن شده است تا ضعفا و کمدرآمدها نتوانند به نحو شایسته پروتئین و کلسیم مورد نیاز بدنشان را با خرید و مصرف شیر و لبنیات تامین کنند و این درحالی است که کارشناسان تغذیه، مصرف روزانه 2 لیوان شیر و استفاده مستمر از لبنیات را به موجب تاثیر فوقالعادهای که بر سلامت و تندرستی دارد، همواره توصیه میکنند. در حقیقت اهمیت مصرف شیر و محصولات لبنی به قدری بالاست که کشورهای توسعهیافته برای دسترسی آسان آحاد جامعه به آن یارانه میدهند تا سلامت جامعه تضمین شود، درحالی که در کشور ما اکنون دولت با نگاه نامادری به شیر مینگرد و به جای تامین ارزانقیمت آن متاسفانه در حال دور شدن از یارانه این کالا است تا جایی که هر از چندگاه به بهانههای مختلف نرخ شیر و محصولات لبنی را در بازار بالا میبرد و برخلاف اهداف نظام سلامت، چشمانداز نادرستی چون پر شدن تخت بیمارستانها را در آینده ترسیم کند. اگر به سرانه مصرف شیر در کشور نگریسته شود خواهیم دید که 60 کیلوگرم در سال است، حال این عدد در اروپا بیش از 300 کیلوگرم و در برخی کشورهای پیشرفته حدود 500 کیلوگرم است. از سوی دیگر براساس آخرین آمار سبد غذایی ایرانیان، مصرف لبنیات به ازای هر نفر روزانه 139 گرم است که فقط 28 گرم از این میزان را شیر تشکیل میدهد، درحالی که مصرف مطلوب لبنیات هر فرد باید روزانه 225 تا 240 گرم باشد. طبق آمار مستند از سوی تولیدکنندگان صنایع لبنی، مصرف شیر پس از اجرای قانون هدفمندی یارانهها (از سال 89 تاکنون ) حدود 50 درصد کاهش یافته است و این روند همچنان ادامه دارد تا قشرضعیف و کمدرآمد جامعه به موجب عدم دسترسی لازم به کلسیم مورد نیاز بدن با پوکی (زودرس) استخوان در آینده مواجه باشند. از سوی دیگر چون جمعیت ایران رو به پیری است و در 2، 3 دهه آینده تعداد سالمندان به بیش از یک سوم کل جمعیت کشور میرسد بنابراین مسؤولان و دستاندرکاران دولتی باید با چارهاندیشی و راهکارهای کارشناسانه تدابیری بیندیشند تا در مسیر پیشگیری یعنی علاج واقعه قبل از وقوع، گامهای موثری برداشته شود. حال با توجه به اهمیت مصرف شیر، مسؤولان باید تدابیر ویژهای برای مهار گرانی این کالای مهم حیاتی بیندیشند و در این راستا علاوه بر نظارت دقیق، تولیدکنندگان را مورد توجه ویژه قرار دهند، چرا که اگر تولیدکنندگان با شیوههای مختلف حمایت نشوند با توجه به هزینههای بالای تولید نباید انتظار داشت که کالا با قیمت پایین بهدست مصرفکننده برسد. تولیدکنندگان باید در شرایطی قرار گیرند که امکان تولید مطلوب و دائم همراه با سودآوری منطقی برایشان فراهم شود تا نهتنها متضرر نشوند بلکه محصولاتی با قیمت مناسب به بازار عرضه کنند. در چنین شرایطی توجه تصمیمگیران و مسؤولان اجرایی به نکات زیر ضروری است:
1ـ همانطورکه دولت داعیه سلامت جامعه را دارد بنابراین تخصیص بخشی از منابع درآمدی از محل اجرای قانون مالیات برارزش افزوده (یک درصد سهم طرح تحول نظام سلامت) که بهصورت مستقیم از مردم گرفته میشود باید در اقدامی درست و کارشناسانه و در راستای اجرای طرح نظام سلامت، صرف نیازهای تولید بویژه تامین شیر ارزانقیمت و محصولات لبنی شود.
2- ازآنجا که منابع صندوق توسعه ملی باید در امور زیربنایی هزینه و صرف تامین زیرساختها، ایجاد اشتغال و پیشرفت همهجانبه کشور شود بنابراین مدیران این صندوق باید در پرداخت تسهیلات ارزانقیمت به تولیدکنندگان شیر چون دامداران و کارخانجات لبنی همچنین دستاندرکاران این صنعت مهم با هدف تولید فراوان و توزیع ارزانقیمت شیر و محصولت لبنی از هیچ تلاشی دریغ نکنند.
3- هرچند دولت امسال در پرداخت مستقیم یارانه به شیر کوتاهی کرد اما ضرورت دارد معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی در ردیف بودجهای سال آینده یارانه قابل توجه و شفافی را به شیر برای ارزان شدن این کالای مهم اختصاص دهد.
4- حمایت از تشکلهای مردمنهاد در روستاها، توسعه تعاونیها و رفع موانع بروکراسی برای فعالان این بخش در راستای توسعه بنگاههای تولیدی و گسترش دامداریها و گاوداریها موضوع دیگری است که همواره باید مورد توجه
مسؤولان قرارگیرد.
5- تعامل دستگاههای دولتی و همکاری آنها با هم (وزارت صنعت، کشاورزی، نیرو و نفت و سایر ارگانها و نهادها) در تامین نهادهای دامی، سوخت ارزان قیمت، مشوقهای تولید و صادرات، کم کردن عوارض و مالیات با هدف کاهش هزینههای تولید بیشک میتواند تاثیر بالایی در سرمایهگذاری برای سلامت آینده کشور باشد که کاهش هزینههای سنگین بیمارستانی را در آینده به دنبال دارد.