دکتر نوذر شفیعی در گفت‌وگو با «وطن‌امروز»:
احتمال محاکمه زرداری وجود دارد
آزاده‌شهرياري: پاکستان از بدو استقلال از هند، همواره به‌عنوان کشوری بحران‌خیز شناخته می‌شده است. درباره تحولات اخیر پاکستان با دکتر شفیعی، کارشناس ارشد مسائل شبه‌قاره به گفت‌وگو نشستیم.
به نظر شما منشأ درگیری‌های اخیر پاکستان را در کجا می‌توان جست‌وجو کرد؟
اختلاف اصلی در پاکستان در رقابت اصلی دو حزب مسلم‌لیگ شاخه نواز شریف و حزب مردم به رهبری‌آصف‌علی زرداری برسر کسب قدرت است، با این حال بهانه‌هایی هم برای مناظره در این رابطه وجود دارد. مهم‌ترین بهانه هم این است که در زمان حکومت مشرف حکمی توسط دیوان عالی پاکستان صادر شد مبنی بر اینکه نوازشریف باید از فعالیت در صحنه‌های سیاسی منع شود. چندی قبل حزب مردم و حزب مسلم‌لیگ دست در دست هم نهادند و حکومت مشرف را ساقط کردند. در آن زمان تلویحا توافق شده بود که در قبال همکاری این دو حزب برای ساقط کردن حکومت، به نوعی ممنوعیت فعالیت‌های سیاسی نواز شریف رفع شود اما در حال حاضر با اینکه حزب مردم قدرت را در دست گرفته حاضر به تعلیق یا تغییر رای دادگاه نیست. از این رو نواز شریف سعی دارد از طریق مجموعه‌ای از اقدامات سیاسی مثل تظاهرات، راهپیمایی‌ها و اعتراض وکلای پاکستان به نوعی دولت را تحت فشار قرار دهد تا مجاز باشد در فعالیت‌های سیاسی شرکت کند.
با توجه به اینکه نواز شریف به‌گونه‌ای به عربستان گرایش دارد، آیا می‌توان برای این کشور نقشی را در ناآرامی‌های اخیر قائل شد؟
در مجموع عربستان یکی از بازیگران دخیل در تحولات پاکستان است منتها اینکه در شرایط فعلی چنین نقشی را داشته باشد دقیقا مشخص نیست اما زمانی که پرویز مشرف علیه نواز شریف دست به کودتا زد، دولت عربستان‌سعودی میانجی‌گری کرد و مشرف حاضر شد شریف اعدام نشده و به عربستان تبعید شود و در عین حال مزاحمتی هم برای دولت ژنرال مشرف به وجود نیاورد. بنابراین اگر این مساله را بپذیریم که در آن زمان نواز شریف این تعهد را پذیرفت که علیه حکومت مشرف دست به فعالیت‌های سیاسی نزند، الان چون حکومت مشرف ساقط شده و وضعیت جدیدی در کشور حاکم است، شریف می‌تواند اجازه فعالیت سیاسی داشته باشد. از همین رو دولت عربستان می‌تواند همکاری کند تا فضا برای آزادی فعالیت شریف باز شود. با این حال معلوم نیست که عربستانی‌ها در ناآرامی‌های اخیر دخالت داشته‌اند یا نه؟
با توجه به اینکه به نظر می‌رسد نواز شریف تا حدودی توانسته در داخل ارتش نفوذ کند، آیا می‌توان گفت که در تنش‌های اخیر، ارتش از او حمایت خواهد کرد؟
نه، معمولا اگر قرار باشد ارتش از یکی از دو جناح سیاسی حزب مردم و حزب مسلم‌لیگ حمایت کند، در شرایط فعلی قاعدتا باید در کنار حزب مردم باشد زیرا حزب مردم است که دولت و ریاست‌جمهوری را در دست دارد و ارتش تابع رئیس‌جمهور است. به هر حال هر دو حزب از ارتش سرخورده هستند چون ارتش در زمان‌هایی علیه هر دو حزب دست به کودتا زده است. بنابراین موضوع این نیست که این دو حزب از حمایت ارتش برخوردار باشند بلکه بحث این است که اگر منازعات این دو حزب به درازا بکشد و مصالحه‌ای صورت نگیرد، آن وقت ممکن است ارتش مداخله کند.
پس درواقع شما احتمال وقوع کودتای مجدد در پاکستان را می‌دهید؟
به نظر می‌رسد که ارتش در پاکستان یک نهاد بسیار مهم است که 2 وظیفه مهم را برعهده دارد؛ دفاع از تمامیت ارضی و حفظ نظم در پاکستان. بنابراین اگر منازعات دو حزب به جایی کشیده شود که نوعی بی‌ثباتی سیاسی، بی‌نظمی و هرج و مرج در پاکستان اتفاق بیفتد، بدون تردید ارتش مداخله خواهد کرد.
در خبرها آمده بود که قاضی محمد افتخار چودری هم از زندان آزاد شده است. با توجه به این امر به نظر شما آینده دولت زرداری چگونه رقم خواهد خورد؟
به نظر می‌رسد که زرداری باید به مصالحه با شریف تن بدهد چون شریف راه‌های دموکراتیکی را در پیش گرفته است؛ یعنی از شیوه‌های مسالمت‌آمیز مثل تظاهرات و راهپیمایی‌ها به عنوان ابزار فشار سیاسی بر زرداری استفاده می‌کند. از آنجایی که شریف متولد ایالت پنجاب است که بزرگ‌ترین ایالت این کشور محسوب می‌شود و از حمایت مردم این ایالت برخوردار است لذا به نظر می‌رسد فشارهای سیاسی‌اي که به زرداری وارد می‌شود او را ناچار می‌کند زمینه را برای جلب رضایت حزب مسلم‌لیگ و نوازشریف فراهم کند و در واقع شرایط به گونه‌ای شود که وی در آینده در قدرت پاکستان سهیم شود.
آیا با بازگشت چودری پرونده فساد مالی زرداری دوباره به جریان خواهد افتاد؟
احتمال این امر وجود دارد زیرا رقابت‌های پاکستان حزبی است و از آنجا که تصور می‌شود قوه قضائیه در این کشور مستقل است، اگر قرار باشد این اتفاق بیفتد حتماً مجدداً به عنوان یک ابزار فشار سیاسی علیه زرداری استفاده خواهد شد. البته این مساله فراموش نشود که بحث فساد مالی و اداری در دولت پاکستان ضمن اینکه صحت دارد، تحت تاثیر فضای سیاسی مطرح شده و مورد استفاده رقبا قرار می‌گیرد.
حال اگر این پرونده به جریان بیفتد احتمال اینکه زرداری از سمت خود برکنار شود وجود دارد؟
اگر زرداری به همین دلیل برکنار شود، نوازشریف هم نمی‌تواند به ریاست جمهوری برسد. در این میان احتمالاً معامله‌ای صورت خواهد گرفت زیرا هر دو متهم به فساد مالی هستند و در این رابطه پرونده دارند. اگر قرار باشد این پرونده‌ها بازگشایی شود، به طور همزمان پرونده‌های هر دوی آنها به جریان خواهد افتاد. گفت و گو
دکتر نوذر شفیعی در گفت‌وگو با «وطن‌امروز»:
احتمال محاکمه زرداری وجود دارد
آزاده‌شهرياري: پاکستان از بدو استقلال از هند، همواره به‌عنوان کشوری بحران‌خیز شناخته می‌شده است. درباره تحولات اخیر پاکستان با دکتر شفیعی، کارشناس ارشد مسائل شبه‌قاره به گفت‌وگو نشستیم.
به نظر شما منشأ درگیری‌های اخیر پاکستان را در کجا می‌توان جست‌وجو کرد؟
اختلاف اصلی در پاکستان در رقابت اصلی دو حزب مسلم‌لیگ شاخه نواز شریف و حزب مردم به رهبری‌آصف‌علی زرداری برسر کسب قدرت است، با این حال بهانه‌هایی هم برای مناظره در این رابطه وجود دارد. مهم‌ترین بهانه هم این است که در زمان حکومت مشرف حکمی توسط دیوان عالی پاکستان صادر شد مبنی بر اینکه نوازشریف باید از فعالیت در صحنه‌های سیاسی منع شود. چندی قبل حزب مردم و حزب مسلم‌لیگ دست در دست هم نهادند و حکومت مشرف را ساقط کردند. در آن زمان تلویحا توافق شده بود که در قبال همکاری این دو حزب برای ساقط کردن حکومت، به نوعی ممنوعیت فعالیت‌های سیاسی نواز شریف رفع شود اما در حال حاضر با اینکه حزب مردم قدرت را در دست گرفته حاضر به تعلیق یا تغییر رای دادگاه نیست. از این رو نواز شریف سعی دارد از طریق مجموعه‌ای از اقدامات سیاسی مثل تظاهرات، راهپیمایی‌ها و اعتراض وکلای پاکستان به نوعی دولت را تحت فشار قرار دهد تا مجاز باشد در فعالیت‌های سیاسی شرکت کند.
با توجه به اینکه نواز شریف به‌گونه‌ای به عربستان گرایش دارد، آیا می‌توان برای این کشور نقشی را در ناآرامی‌های اخیر قائل شد؟
در مجموع عربستان یکی از بازیگران دخیل در تحولات پاکستان است منتها اینکه در شرایط فعلی چنین نقشی را داشته باشد دقیقا مشخص نیست اما زمانی که پرویز مشرف علیه نواز شریف دست به کودتا زد، دولت عربستان‌سعودی میانجی‌گری کرد و مشرف حاضر شد شریف اعدام نشده و به عربستان تبعید شود و در عین حال مزاحمتی هم برای دولت ژنرال مشرف به وجود نیاورد. بنابراین اگر این مساله را بپذیریم که در آن زمان نواز شریف این تعهد را پذیرفت که علیه حکومت مشرف دست به فعالیت‌های سیاسی نزند، الان چون حکومت مشرف ساقط شده و وضعیت جدیدی در کشور حاکم است، شریف می‌تواند اجازه فعالیت سیاسی داشته باشد. از همین رو دولت عربستان می‌تواند همکاری کند تا فضا برای آزادی فعالیت شریف باز شود. با این حال معلوم نیست که عربستانی‌ها در ناآرامی‌های اخیر دخالت داشته‌اند یا نه؟
با توجه به اینکه به نظر می‌رسد نواز شریف تا حدودی توانسته در داخل ارتش نفوذ کند، آیا می‌توان گفت که در تنش‌های اخیر، ارتش از او حمایت خواهد کرد؟
نه، معمولا اگر قرار باشد ارتش از یکی از دو جناح سیاسی حزب مردم و حزب مسلم‌لیگ حمایت کند، در شرایط فعلی قاعدتا باید در کنار حزب مردم باشد زیرا حزب مردم است که دولت و ریاست‌جمهوری را در دست دارد و ارتش تابع رئیس‌جمهور است. به هر حال هر دو حزب از ارتش سرخورده هستند چون ارتش در زمان‌هایی علیه هر دو حزب دست به کودتا زده است. بنابراین موضوع این نیست که این دو حزب از حمایت ارتش برخوردار باشند بلکه بحث این است که اگر منازعات این دو حزب به درازا بکشد و مصالحه‌ای صورت نگیرد، آن وقت ممکن است ارتش مداخله کند.
پس درواقع شما احتمال وقوع کودتای مجدد در پاکستان را می‌دهید؟
به نظر می‌رسد که ارتش در پاکستان یک نهاد بسیار مهم است که 2 وظیفه مهم را برعهده دارد؛ دفاع از تمامیت ارضی و حفظ نظم در پاکستان. بنابراین اگر منازعات دو حزب به جایی کشیده شود که نوعی بی‌ثباتی سیاسی، بی‌نظمی و هرج و مرج در پاکستان اتفاق بیفتد، بدون تردید ارتش مداخله خواهد کرد.
در خبرها آمده بود که قاضی محمد افتخار چودری هم از زندان آزاد شده است. با توجه به این امر به نظر شما آینده دولت زرداری چگونه رقم خواهد خورد؟
به نظر می‌رسد که زرداری باید به مصالحه با شریف تن بدهد چون شریف راه‌های دموکراتیکی را در پیش گرفته است؛ یعنی از شیوه‌های مسالمت‌آمیز مثل تظاهرات و راهپیمایی‌ها به عنوان ابزار فشار سیاسی بر زرداری استفاده می‌کند. از آنجایی که شریف متولد ایالت پنجاب است که بزرگ‌ترین ایالت این کشور محسوب می‌شود و از حمایت مردم این ایالت برخوردار است لذا به نظر می‌رسد فشارهای سیاسی‌اي که به زرداری وارد می‌شود او را ناچار می‌کند زمینه را برای جلب رضایت حزب مسلم‌لیگ و نوازشریف فراهم کند و در واقع شرایط به گونه‌ای شود که وی در آینده در قدرت پاکستان سهیم شود.
آیا با بازگشت چودری پرونده فساد مالی زرداری دوباره به جریان خواهد افتاد؟
احتمال این امر وجود دارد زیرا رقابت‌های پاکستان حزبی است و از آنجا که تصور می‌شود قوه قضائیه در این کشور مستقل است، اگر قرار باشد این اتفاق بیفتد حتماً مجدداً به عنوان یک ابزار فشار سیاسی علیه زرداری استفاده خواهد شد. البته این مساله فراموش نشود که بحث فساد مالی و اداری در دولت پاکستان ضمن اینکه صحت دارد، تحت تاثیر فضای سیاسی مطرح شده و مورد استفاده رقبا قرار می‌گیرد.
حال اگر این پرونده به جریان بیفتد احتمال اینکه زرداری از سمت خود برکنار شود وجود دارد؟
اگر زرداری به همین دلیل برکنار شود، نوازشریف هم نمی‌تواند به ریاست جمهوری برسد. در این میان احتمالاً معامله‌ای صورت خواهد گرفت زیرا هر دو متهم به فساد مالی هستند و در این رابطه پرونده دارند. اگر قرار باشد این پرونده‌ها بازگشایی شود، به طور همزمان پرونده‌های هر دوی آنها به جریان خواهد افتاد. ارسال نظر
پربیننده