حجت‌الاسلام و المسلمین محمدتقی رهبر:
میانگین سن ازدواج در کشور
تهران در ازدواج از آخر اول است! مدیرکل آمار و اطلاعات جمعیتی سازمان ثبت احوال کشور ضمن ابراز رضایت نسبی از مقوله ازدواج در ایران به نسبت جمعیت، تاکید کرد: پایتخت در این زمینه در رتبه آخر قرار دارد. وی افزود: میانگین سن ازدواج در کشور برای آقایان ۲۷ سال و برای خانم‌ها ۲۲ سال است. این آمار در نقاط شهری و روستایی کشور متفاوت است.
زنان سرپرست خانوار
مشاور امور زنان و خانواده کمیته امداد امام خمینی(ره) با بیان اینکه از سال ۸۵ تاکنون به طور متوسط هر سال آمار زنان سرپرست خانوار ۴۰ درصد افزایش می‌یابد، گفت: این رقم نگران‌کننده، نشان‌دهنده حرکت به سمت یک بحران اجتماعی در کشور است. وی از بهره‌مندی ۷۰۰ هزار دختر در آستانه ازدواج از خدمات کمیته امداد کشور خبر داد و افزود: به دلیل شرایط خاصی که این قشر دارند می‌توانند برای جامعه و همچنین برای افراد مشکل ایجاد کنند. وی افزود: کمیته امداد متولی اصلی رسیدگی به امور زنان سرپرست خانوار است. وی بی‌سوادی یا کم‌سوادی زنان سرپرست خانوار را از دیگر مشکلات آنان برشمرد.
قانون تسهیل ازدواج جوانان مصوب 27/9/1384 طی ۱۳ ماده تدوین شده که خلاصه آن عبارت است از:
ماده ۱- به منظور توانمندسازی جوانان برای تشکیل خانواده، دولت مکلف است صندوق اندوخته ازدواج جوانان را ایجاد نماید. اساسنامه صندوق شامل ماهیت صندوق، منابع مالی، ارکان، وظایف صندوق و نحوه عضویت در آن ظرف ۳ ماه پس از تصویب این قانون توسط دولت تهیه و جهت تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه می‌شود.
ماده ۲- دولت مکلف است علاوه بر استفاده از منابع بودجه سنواتی پیش‌بینی شده از محل صندوق اندوخته جوانان به مزدوجین نیازمند به اجاره مسکن به تشخیص کمیته سازمان ازدواج، وام ودیعه مسکن پرداخت کند.
ماده ۳- دولت مکلف است از طریق نهادهای عمومی نظیر شهرداری و اوقاف و امور خیریه و استفاده از همکاری و امکانات وزارت مسکن و شهرسازی و بنیاد مسکن و زمین‌های دولتی یا اهدایی خیرین، واحدهای ساختمانی به‌عنوان مسکن موقت تهیه و در اختیار زوج‌های جوان به مدت ۳ سال قرار دهد.
ماده 4-کلیه دستگاه‌های دولتی، نهادهای عمومی و شهرداری‌های دارای تسهیلات رفاهی، فرهنگسرا و تالار، باشگاه‌ها و اردوگاه‌ها موظفند با همکاری کمیته سازمان ازدواج، فضاهای یادشده را برای برگزاری جشن‌ها و مراسم ازدواج در اختیار زوج‌های جوان قرار دهند.
ماده 5- به هر یک از خانواده‌های جوان عضو صندوق که اشتغال به کار یا منبع درآمد ندارند، حداکثر تا مدت 2 سال از تاریخ ازدواج مبلغی به عنوان کمک هزینه زندگی به صورت قرض‌الحسنه پرداخت می‌گردد؛ متناسب با سرمایه صندوق.
ماده 6- دولت مکلف است به منظور تکریم و ترویج سنت حسنه نبوی ازدواج، فرهنگ‌سازی و ترویج الگوهای مطلوب با استفاده از امکانات رسانه ملی و دستگاه‌های فرهنگی و آموزشی اقدامات ذیل را انجام دهد:
الف - تصحیح باورها و آداب و رسوم مانع ازدواج جوانان در مناطق کشور
ب - تشویق جوانان به برپایی جشن‌های گروهی و کاهش تشریفات مراسم ازدواج
ج - نامگذاری روز اول ماه ذیحجه سالروز ازدواج امیرالمؤمنین (ع) و فاطمه الزهرا (س) به عنوان روز ازدواج جوانان
د - طرح مباحث مربوط به چگونگی تشکیل خانواده و روش‌ها و آداب همسرگزینی و ازدواج آسان از طریق رسانه‌های گروهی، صدا و سیما، کتب درسی مقطع متوسطه و آموزش عالی
ماده 7- دولت موظف است کمیته سازمان ازدواج متشکل از فرماندار، امام جمعه شهر و رئیس شورای شهر را در استان‌ها تشکیل دهد. این کمیته می‌تواند از شخصیت‌های حقیقی و حقوقی در جلسات تصمیم‌گیری ذی‌ربط دعوت کند. کلیه دستگاه‌ها موظف به همکاری هستند. استانداران موظفند نتیجه را از طریق دولت به صورت سالانه به کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی گزارش کنند.
ماده 8- به منظور رفع موانع که باعث تأخیر ازدواج می‌گردد، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح مکلف است با موافقت فرمانده کل قوا اقدامات ذیل را انجام دهد:
الف - تعیین محل خدمت سربازان متأهل در نزدیک‌ترین پادگان و مرکز نظامی محل سکونت
ب - پرداخت مستمری به میزان حداقل 2 برابر سربازان مجرد به سربازان متأهل از محل صندوق ازدواج
ماده 9- دولت مکلف است طرح جامع آموزش، مشاوره قبل و بعد از ازدواج مشتمل بر همسریابی، تشکیل خانواده، آماده‌سازی زوج‌های جوان، آشنایی با حقوق خانوادگی و اخلاق همسرداری و داشتن فرزند را تهیه و ظرف 3 ماه پس از تصویب این قانون به مجلس بفرستد.
ماده 10- دولت مکلف است متأهلین واجد شرایط را در اولویت دسترسی به فرصت‌های شغلی و وام مسکن قرار دهد.
ماده 11- وزارتخانه‌های عمومی، بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مؤسسات اداری مراکز آموزشی موظفند در بودجه سنواتی نسبت به ساخت و واگذاری خوابگاه‌ها برای متأهلین اقدام کنند و همچنین نسبت به پرداخت کمک هزینه تحصیلی به دانشجویان متأهل 2 برابر دانشجویان مجرد که افزایش آن از محل صندوق اندوخته ازدواج جوانان تأمین می‌شود، اقدام نمایند.
در تبصره این ماده آمده است: دانشجویان متأهل رشته‌های پزشکی مجازند قبل از انجام خدمت سربازی و طرح خدمت نیروی انسانی در آزمون‌های تخصصی شرکت کنند.
آیین‌نامه اجرایی این قانون ظرف 3 ماه توسط دولت تهیه و به تصویب هیأت وزیران می‌رسد.
ماده 12- گزارش اجرای این قانون هر 6 ماه یک بار توسط دولت تهیه و به کمیسیون فرهنگی مجلس تقدیم می‌شود.
ماده 13- وزرای امور اقتصادی و دارایی، مسکن و شهرسازی و کشور در موارد مرتبط، مسؤول حسن اجرای این قانون در برابر مجلس شورای اسلامی می‌باشند.
برای تسهیل امر ازدواج و تشویق جوانان به ازدواج، راهکارهای دیگری است که علاوه بر دولت، همه نهادهای فرهنگی و مذهبی و مردمی و تشکل‌های اجتماعی باید در ترویج این سنت حسنه اسلامی مشارکت داشته باشند. در این رابطه خطبای جمعه و جماعات، صدا و سیما و پدران و مادران نقش قابل توجهی دارند. خیریه‌ها و خدمات مردمی برای ازدواج جوانان سرمایه‌گذاری بیشتری کنند. اولویت دادن به استخدام جوانان پسر در آستانه ازدواج مشوق مؤثر دیگری است. از کاهش دادن زمان سربازی، افزایش حقوق و مشوق‌های دیگر نیز می‌توان استفاده کرد.