حجت‌الاسلام و المسلمین محمدتقی رهبر:
حجاب، زیبایی، ارزش، صیانت و وقار
حجاب برای زن ارزشگذاری است، صیانت است و در عین حال زیبایی و وقار. صیانت است که زن را از دستبرد فرصت‌طلبان و کامجویان بیگانه صیانت می‌کند. ارزش است که گوهر وجود زن را از ابتذال و قابل دسترس بودن برای دیگران حفظ می‌کند. جواهرفروشان جواهرات گرانبها را در صندوق‌های مطمئن نگهداری می‌کنند و زیورآلات بدلی را در معرض دید عموم قرار می‌دهند. چنین است حال مردانی که برای همسران خود حرمت و حریم قائلند و مایل نیستند دیگران با نگاه آنها را هدف امیال و شهوات خود قرار دهند (غیرت). پوشش و حجاب زیبایی و وقار است در حالی که بی‌حجابی نه‌تنها زیبایی نیست بلکه کمرنگ شدن و سبکسری و ابتذال است. جامعه برای زنان باوقار و باحجاب حرمت بیشتری قائل است تا زنان بی‌حیا و قابل دسترس. این قاعده در موجودات دیگر نیز قابل تصور است.
زن که خرامد به گل و لاله‌زار
جیب به گل بخشد و دامن به خار
دیده بادام چو بی‌پرده گشت
عاقبت از هر دهنی خورده گشت
شب چو نبندی در دیگ حلیم
گربه و سگ را ز ملامت چه بیم
اگر زنان بی‌حجاب و بدحجاب این موارد را دقت می‌کردند به حجاب کامل اسلامی رو می‌آوردند. موارد رویکرد به حجاب در کشورها بویژه غربی از صنوف مختلف حتی هنرپیشه‌ها مواردی است که مجال ذکر آن نیست. تنها به یک مورد اشاره می‌کنیم: یک خانم انگلیسی تازه مسلمان به نام «هیتر ماتئوس» می‌گوید: «اسلام برایم عشق و شادی آورد. تصویر غرب از زیبایی تصویری اشتباه است». وی درباره حجاب می‌گوید: «حجاب یک نوع احترام به خود است».
عفاف و حجاب
عفاف پوشش درونی است و حجاب پوشش بیرونی.
عفاف یکی از اصول چهارگانه اخلاق است که در کتب اخلاقی تفصیل آن آمده است. عفاف تملک نفس و خودداری از افتادن در گناه است. پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: «علیکم بالعفاف و ترک الفجور» بر شما باد به پاکدامنی و ترک گناه. عفاف آدمیان را به منزلگاه فرشتگان اوج می‌دهد. حضرت علی(ع) می‌فرماید: «ولکاد العفیف ان یکون ملکا من الملائکه»1
روایات ما از عفاف به‌عنوان بهترین عبادت یاد می‌کنند. حضرت علی(ع) می‌فرماید: افضل العباده العفاف
امام باقر(ع) می‌فرماید: ما عبدالله بشئ افضل من عفه.. بطن و فرج2
خداوند به چیزی مانند عفت شکم و شهوت بندگی (عبادت) نشده است.
پیوند عفاف و غیرت
قابل ذکر اینکه غیرت و عفت در فرهنگ اخلاقی اسلام پیوند خورده است. در روایات آمده است: «غیرت الرجل علی قدر عفته» غیرت مرد به اندازه عفت او است. بر این اساس مرد مسلمان همانگونه که نسبت به ناموس خود غیور است نسبت به ناموس دیگران عفیف است.
امام صادق(ع) می‌فرماید: «برو آبائکم یبرکم ابنائکم و عفو اعن النساء الناس تعف نسائکم» 3
به پدرانتان نیکی کنید تا فرزندانتان به شما نیکی کنند و نسبت به زنان مردم عفیف باشید تا دیگران نسبت به زنان شما عفیف باشند. به موجب این روایات رعایت عفاف نسبت به ناموس دیگران به طور طبیعی عفاف دیگران نسبت به ناموس شخص را در پی دارد. همانگونه که بی‌عفتی به ناموس دیگران بی‌عفتی دیگران نسبت به ناموس شخص را موجب می‌شود.
چه نیکو گفته‌اند:
هر که باشد نظرش در پی ناموس کسان
پی ناموس وی افتد نظر بوالهوسان
نکته دیگر اینکه زن مسلمان نیز همانگونه که از گرایش شوهر خود به غیر، حساس است خود نیز باید در رابطه با نامحرم حد و مرز را لحاظ کند و پاسدار حریم عفاف باشد. در چنین فضایی است که صیانت اخلاقی و عاطفی در خانواده به صورت فراگیر برقرار شده و سلامت اجتماعی از این بابت حاکم می‌شود. این سبک اخلاقی به مسائل دیگر زندگی حیثیتی، مالی و روابط اجتماعی قابل گسترش است. امنیت اجتماعی در روابط متقابل است و همه باید خود را ملاک تعامل قرار دهند تا امنیت عمومی فراهم آید. این صفت نفسانی مانع درونی است که آدمی را از ورود به خواسته‌های نامشروع بازمی‌دارد؛ خواه مسائل جنسی یا مالی یا لذات و خواسته‌های دیگر غیرمجاز. این صفت برای هر مسلمانی اعم از زن یا مرد لازم و تحصیل و تعهد به آن واجب است و اگر عفاف یا عفت نباشد حجاب تنها کافی نیست. اگرچه رعایت آن واجب است و حجاب پوشش ظاهری است که محدوده آن را درباره زن و مرد شرع مقدس مشخص کرده است. داشتن پوشش در همه جوامع یک فرهنگ و سنت است هرچند چگونگی آن متفاوت است. در شریعت اسلام محدوده حجاب برای مرد و زن مشخص شده که البته درمورد زن با توجه به خصوصیات ویژه‌اش بیشتر، کامل‌تر و جدی‌تر است. آیات کریمه قرآن و روایت اسلامی و فقه شریعت تفاصیل آن را بیان کرده‌اند. در عین حال که زن مکلف به رعایت حجاب از نامحرم است باید برای شوهر خود به بهترین وجه زینت کند و مرد نیز برای همسر خود.
ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ ـ
پی‌نوشت
۱- نهج‌البلاغه- قصار ۴۷۴
۲- کافی ج۲ ص ۷۹ و ۵۵۴
۳- کافی ج ۵ ص ۵۵۳