مهدی جابری: «بگذاریم افراد حرف خود را بزنند، به خاطر یک اشکال کوچک و خرده‌اشکال، آدم‌های بزرگ را کنار نگذاریم.»
این فقط یک جمله از سخنان روز سه‌شنبه رئیس‌جمهور است که با «بگذاریم» شروع شده و با «نگذاریم» به پایان رسیده است؛ جمله‌ای با یک فعل امر و یک فعل نهی؛ امر به احترام گذاشتن به نظر مخالف و نهی از حذف و برکناری دیگران. «گذاشتن» در فرهنگ لغت معانی متعددی دارد؛ از هشتن و تحویل دادن و عبور کردن در «دولت به رکوع آید آنجا که تو بنشینی/ نصرت به سجود آید آنجا که تو بگذاری (منوچهری)» گرفته تا راه دادن و رخصت دادن در «روزی به در آن گرمابه شدیم که ما را در آنجا نگذاشتند. (سفرنامه ناصرخسرو)». مقصود رئیس‌جمهور اما از «بگذاریم» احتمالا به معنای اجازه دادن است و «کنار نگذاریم» نیز به ضرورت «درو نکردن دیگران با داس» اشاره دارد که البته این معنا و مفهوم در هیچ فرهنگ لغتی نیامده است!
اجازه دادن به دیگران برای اظهارنظر، نشان از عمق بینش و نیز نگاه وسیع و باز دولتمردان دارد البته به این شرط که چنین اجازه‌ای فقط به آرزوها و شعرهای درونی محدود نباشد و در دنیای خارج عملیاتی شود و مردم با تمام وجود متوجه شوند اجازه اظهارنظر درباره مسائل مختلف همچون عملکرد دولت به آنها داده می‌شود.
مردم ایران به یاد دارند که با روی کار آمدن دولت یازدهم، رئیس دولت از سریع‌القلم شدن افرادی خبر داد که به گفته وی در دولت قبل ممنوع‌القلم بودند. بعد از اعلام این خبر، یکی از آن سریع‌القلم‌ها به سرعت دست به کار شد و اقشاری از جامعه همچون رانندگان تاکسی و لبوفروش‌ها را که به گفته او علم و آگاهی و صلاحیت نداشتند به خاطر اظهارنظر درباره مسائل کشور سرزنش کرد. لبوفروش‌ها که این روزها با آغاز فصل سرد، شمارش معکوس برای حضور آنها در خیابان‌ها آغاز شده است فصل سرد سال قبل را با خاطره‌ای تلخ پشت سر گذاشتند و شاید برای نخستین‌بار در طول قرن‌ها فعالیت شغلی و صنفی خود از سوی یک مقام دولتی سرزنش می‌شدند. جمله «بگذاریم افراد حرف خود را بزنند» فاقد هر استثنا و محدودیت است و جمله و قید شرطی در آن وجود ندارد بنابراین می‌توان رسانه‌ها، کارشناسان، منتقدان، نمایندگان مجلس و قشرهای مختلف جامعه را از مشمولان این حق اساسی و مهم دانست اما در یک سال گذشته نه‌تنها اقشاری از جامعه این حق و اجازه را از دست دادند بلکه کارشناسان و رسانه‌ها نیز از سرزنش‌های دولتمردان بی‌نصیب نماندند. بی‌سواد خواندن منتقدان و به جهنم فرستان آنها فقط بخشی از این سرزنش‌ها در یک سال اخیر بود.
رئیس دولت هرازگاهی درباره سعه‌صدر و انتقادپذیری دولتمردان صحبت می‌کند و از این طریق است که منتقدان با احساس امنیت بیشتری وارد میدان نقد دولت می‌شوند اما بسیاری از آنها ناگهان در توری که گویا برای شناسایی منتقدان پهن شده است، گرفتار می‌شوند!
یکی از نکات مبهم و نامشخص در جمله دیروز رئیس‌جمهور، معنا یا حوزه شمول واژه «افراد» در جمله «بگذاریم افراد حرف خود را بزنند» است. این افراد چه کسانی هستند یا چه کسانی می‌توانند باشند؟ آیا اقشار مختلف مردم نیز جزو همین «افراد» هستند؟ رسانه‌های قانونی کشور و خبرنگاران فعال آنها چطور؟ دایره این واژه چه‌قدر گسترده است و چه تضمینی وجود دارد که منتقدان (از مردم گرفته تا کارشناسان و رسانه‌ها) پس از ورود به این دایره، در آن گرفتار یا محاصره نشوند؟
البته شاید منظور رئیس دولت از «افراد»، اطرافیان دولت و خود دولتمردان باشد؛ یعنی «بگذارید دولتی‌ها حرف خود را بزنند!» اگر چنین معنایی مدنظر رئیس‌جمهور باشد جای تعجب و تامل دارد چرا که هم‌اکنون ده‌ها روزنامه، خبرگزاری، سایت خبری و نشریات مختلف به عنوان تریبون رسمی و غیررسمی دولت یازدهم و با دریافت بودجه‌های هنگفت در حال انعکاس حرف‌ها و اظهارات دولتمردان هستند و البته صدای منتقدان مردمی و رسانه‌ای راهی به این دایره بسته ندارد.
«کنار نگذاشتن افراد» از دیگر تاکیدات رئیس‌جمهور در این جمله و سخنرانی روز سه‌شنبه وی بوده است و عبارت معروف «من با داس نیامده‌ام» را به ذهن می‌آورد. این در حالی است که در یک سال گذشته موارد زیادی از کنار گذاشتن متخصصان و کارشناسان از سوی دولت اتفاق افتاده که سنخیتی با جمله روز سه‌شنبه رئیس‌جمهور نداشته است و مشخص نیست آقای روحانی در عمل تا چه اندازه به این کلام خود اعتقاد دارد.
همچنین در یک سال گذشته ده‌ها کارشناس و مدیر با مدارک تحصیلی دکترا و فوق‌لیسانس از سمت‌های خود برکنار شده‌اند که از جمله آنها می‌توان به برکناری ده‌ها مدیر باتجربه و متخصص مجموعه وزارت نفت اشاره کرد. علاوه بر اینها یک کارشناس به خاطر بیان عقیده و نظر خود در گفت‌وگو با «وطن امروز» با دستور یکی از وزرا به هیات رسیدگی به تخلفات(!) آن وزارتخانه معرفی شده است و مشخص نیست این اتفاقات در دولت چه سنخیت و تناسبی با این جملات رئیس‌جمهور دارد: «بگذاریم افراد حرف خود را بزنند، به‌خاطر یک اشکال کوچک و خرده‌اشکال، آدم‌های بزرگ را کنار نگذاریم.» در این بخش نیز این احتمال وجود دارد که منظور دکتر روحانی از «افراد و آدم‌های بزرگ»، وزرا و دولتمردان باشد، چراکه رئیس‌جمهور در جملات بعدی خود گفته است: «ما نمی‌توانیم تاسف خودمان را ابراز نکنیم از اینکه دکتر فرجی‌دانا را به عنوان یک وزیر عالم و انقلابی و دانشمند از دست دادیم.» اگر این برداشت از سخنان
روز سه‌شنبه رئیس دولت درست باشد، می‌توان نتیجه گرفت که اقشار مختلف مردم و کارشناسان و رسانه‌های منتقد جایی در حوزه شمول «افراد» رئیس‌جمهور ندارند و آن افراد، این افراد نیستند. از سوی دیگر اگر این برداشت اشتباه باشد، بهتر است یک‌بار برای همیشه مشخص شود که «بالاخره منتقدان اجازه حرف زدن دارند یا نه؟» و آیا «می‌گذارید» یا «نمی‌گذارید»؟