گئورگ میرزایان*: کشورهای غربی خواستار مشارکت روسیه در ائتلاف جهانی علیه گروه تروریستی داعش شده‌اند لیکن مسکو به دلیل نداشتن اعتماد به نیات این ائتلاف از پیوستن به آن خودداری کرده است. همکاری روسیه و آمریکا در زمینه مبارزه با تروریسم دارای یک مشکل اساسی است و آن هم نبود اعتماد است. بسیاری از اقدامات تروریستی که در روسیه رخ داد هرگز در لیست اقدامات تروریستی آمریکا قرار نگرفت. هیچ‌یک از این اقدامات تروریستی نه‌تنها در ردیف حوادث 11 سپتامبر نیویورک یا 7 جولای لندن و 11مارس مادرید یا حوادث تروریستی بمبئی هند یا بالی اندونزی قرار نگرفت بلکه به جای آن اعلام شد که این اقدامات در نتیجه سیاست سرکوب دولت بوده است نه اقدام تروریستی. حتی آمریکایی‌ها پا را فراتر از این گذاشته و تروریست‌ها را مبارزان برای ازادی توصیف کردند. به عنوان مثال آمریکا روی شورشیان سوریه، نام ارتش آزاد سوریه گذاشت. با این وجود روسیه اعتنایی به این رفتار آمریکا نکرد و به او در افغانستان کمک کرد تا اهداف طالبان را شناسایی و منهدم کند. حتی خاک خود را در اختیار آمریکا برای اهدافش در افغانستان قرار داد. بدون‌شک این اقدام روسیه یک اقدام خیرخواهانه نبود و مسکو می‌دانست که افراط‌گرایی طالبان خطری است برای منافع روسیه در کشورهای آسیای میانه و براین اساس بنای همکاری با ایالات متحده را گذاشت. حتی مایکل ماکفویل، سفیرآمریکا در روسیه در اظهارنظری گفت: اگرچه این همکاری در صفحات وال‌استریت منعکس نشد اما سطح امنیت مردم آمریکا و رفاه آن را افزایش داد. گزارشگر مجله اکسپرت تصریح کرد: میخائیل مارگیلوف، رئیس کمیته فدراسیون روسیه در امور بین‌الملل گفت که پس از مدت کوتاهی از حوادث 11 سپتامبر مشخص شد که میان مسکو و واشنگتن منافع مشترکی وجود دارد که براساس آن می‌شد همکاری دوجانبه صورت داد. لیکن این فرصت بسیار محدود بود و آمریکا این همکاری را رد کرد. واشنگتن در همان موقع به اعتراض روسیه علیه اشغال آمریکا واکنش بد نشان داد و تنها شرط مسکو مبنی بر برچیدن پایگاه نظامی خود در آسیای میانه را رد کرد. وقتی روسیه به این درک رسید که آمریکایی‌ها برای ماندن بلندمدت در قرقیزستان آمده‌اند آنگاه اقدام به متقاعد کردن مقامات قرقیز برای بیرون کردن آمریکایی‌ها کرد. این تصمیم و تصمیمات دیگری از سوی روسیه همچون موضوع اسنودن و مواضع روسیه در قبال سوریه و ایران، هرگونه اعتمادی را برای همیشه بین این دو کشور نابود کرد. سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه در اظهاراتی گفت آمریکا و روسیه دو دیدگاه متفاوت نسبت به تروریسم دارند. رویدادهای کریمه و وضعیت جنوب اوکراین هم به این مسائل اضافه شد تا اینکه آمریکا رسما با مشارکت مسکو در مبارزه با تروریسم مخالفت کرد و مسکو نیز به این مخالفت صریح واکنش منفی نشان داد. به رغم این مخالفت اما روسیه از مبارزه با تروریسم دست برنداشت و برعکس آمریکا که حاضر نشد به عراق برای مبارزه با داعش سلاح بدهد روسیه مدرن‌ترین تسلیحات را در اختیار ارتش عراق قرار داد تا با تروریست‌های دولت اسلامی (داعش) بجنگد. علاوه براین نیروهای واکنش سریع روسیه هم در کنار دولت و ارتش عراق قرار گرفت. پس از این نیز روسیه به مبارزه با داعش در آینده تشویق خواهد کرد اما هرگز در ائتلاف آمریکا مشارکت نخواهد داشت زیرا عملیات در سوریه را یک عملیات غیرقانونی می‌داند که بدون موافقت دولت سوریه صورت گرفته است. روسیه از آمریکا خواسته است تا در این باره کاملا شفاف رفتار کند و تضمین دهد که منافع دولت سوریه را هدف قرار نخواهد داد اما به نظر می‌رسد آمریکا نمی‌تواند این تضمین‌ها را بدهد.
* پژوهشگر آکادمی علوم روسیه