
رضا فرخی: مبارزه با موجودات فضایی و بهاصطلاح برخی سینماگران برخورد نهایی با فرازمینیها همیشه یکی از سوژههای جذاب سینما بوده است. موجوداتی که نسبت به انسانها دارای قدرتی به مراتب بیش از انسانها هستند و انسانها در این فیلم یا در نهایت در مقابل آنها بازنده میشوند یا با سختی زیادی در این فیلمها در مقابل این موجودات پیروز میشوند. داگ لیما، کارگردان آمریکایی این بار در فیلم لبه فردا (Edge of Tomorrow ) به صورت کمی متفاوتتر نسبت به آثاری همچون نبرد لسآنجلس یا آتشی درآسمان یا حتی پرومته به نبرد با فرازمینیها پرداخته است. این فیلم قصه حضور یک افسر آمریکایی درجنگ مقابل موجوداتی را روایت میکند که توانایی ریست کردن روز را دارند. آنچنان که این موجودات میتوانند هرگاه که بخواهند زمان را به عقب بازگردانند. تام کروز که نقش این افسر را ایفا میکند به صورت اجباری وارد این نبرد میشود و در اولین نبرد کشته میشود. اما در آخرین لحظات مادهای خاص از سوی این موجودات فضایی روی صورت وی ریخته میشود که به وی قدرتی خاص میدهد. این قدرت مافوق بشری به این صورت است که با هر بار کشته شدن تام کروز، آن روز از نو شروع میشود و زمان به عقب بازمیگردد. در این میان قهرمان نبرد با این موجودات که نقش او را امیلی بلانت بازی کرده به تام کروز میگوید که او هم همین توانایی را داشته است اما به دلیل زخمی شدن این قدرت را از دست داده است. یعنی برای از نو شروع شدن روز باید تام کروز کاملا بمیرد، در غیراین صورت و زخمی شدن او سبب میشود این توانایی را از دست بدهد. فیلم لبه فردا به دلیل داستان رفت و برگشتی که بارها تکرار میشود و یک روز بارها از نو آغاز و بهاصطلاح ریست میشود، ساختاری نو و جذاب دارد. کارگردان تمام تلاش خود را کرده که این دوباره از نو شروع شدن یک روز با هر بار مرگ تام کروز برای مخاطب ملالآور نباشد. این فیلم برای داگ لیما که قبلا کارگردانی آثاری همچون هویت بورن و آقا و خانم اسمیت را برعهده داشته، تجربه جدیدی محسوب میشود و ظاهرا داگ لیما از پس آن خوب برآمده است چرا که روایت جالبی از یک نبرد را ارائه میدهد و برعکس فیلمی مثل نبرد لسآنجلس که به نوعی شبیه این فیلم است، اصلا خستهکننده و ملالآور نیست. داگ لیما در این فیلم قصه اصلی را بر محوریت چگونگی تلاش تام کروز و امیلی بلانت برای پیدا کردن منبع تغذیهکننده این موجودات قرارداده و در کنار این ماجرا به صحنههای نبرد با این موجودات پرداخته است. این در حالی دراین فیلم رخ میدهد که در بسیاری از فیلمهایی که با این تم و داستان تولید شده، محوریت اصلی داستان روی مبارزه صحنههای نبرد با این موجودات است و به همین دلیل مخاطب خیلی زود از تماشای آنها دست میکشد. بهواقع داگ لیما با هوشیاری تمام قصه فیلم را به نمایش دادن صحنههای نبرد اختصاص نداده و همین مساله امتیاز مهمی محسوب میشود چرا که قبلها در قسمت سوم سری ماتریکس این موضوع تجربه شد که اگر قرار باشد تمام فیلم به رویارویی با چند ماشین مکانیکی فرازمینی اختصاص یابد، مخاطب فرار میکند. در ماتریکس 3 مخاطب خود را اسیر نوعی نبرد خستهکننده و ملالآور ماشینهای فانتزی میدید و با گذشت اندکی از فیلم از آن دست میکشد. البته نباید فراموش کرد که فیلم لبه فردا در بعضی بخشهای جلوههای ویژه خود موفق بوده و در برخی بخشها مثل به تصویر کشیدن شکل و شمایل موجودات فضایی اصلا موفق نیست چرا که مخاطب اصلا نمیتواند شمایل فیزیکی که از موجودات فضایی در این فیلم ارائه میشود را بهخوبی درک کند. گویی که طراحان فیلم در این بخش علاقهای به استفاده از طرحهای گوناگون گرافیکی نداشتهاند. در این میان به نظر میرسد که داگ لیما در کنار تمام این مسائل نسبت به بهرخ کشیدن قدرت ارتش ایالات متحده دراین فیلم بیتفاوت نبوده است. آنچنان که بسیاری از صحنههای این فیلم مملو شده از نمایش تکنولوژی و قدرت سختافزاری ارتش ایالات متحده که هنوز در واقعیت وجود ندارند. همچنین در این فیلم دائما از این گفته میشود که تمام بخشهای دنیا در حال نابودی است و این ارتش ایالات متحده آمریکاست که با رهبری چند کشور اروپایی به تنها ناجی بشر مبدل خواهد شد. آنچه دراین باره در این فیلم رخ داده به نوعی بازخوانی یک رفتار ثابت در این فیلمهاست. به صورتی که مخاطب، دنیا را در حال نابودی میبیند و در این بین تنها این ایالات متحده به علاوه چند کشور دیگر هستند که توانایی نجات بشر را دارند. به هر ترتیب به نظر میرسد که فیلم لبه فردا با تمام نوآوری و نگاه تازهای که درباره یک موضوع تکراری دارد باز هم برخی مسائلی را بازگو کرده که در فیلمهایی با این تم قبلا مشاهده شده است.