زانیار بهروش: فوتبال حوزه بالکان و بویژه کشورهای استقلال‌یافته از یوگسلاوی همیشه با جنجال همراه بوده است و کم نیستند بازی‌هایی که به دلیل آشوب تماشاگران این تیم‌ها ناتمام مانده یا تماشاگران باعث ثبت باخت 3 بر صفر تیم خود شده‌اند. این بازی نشان داد مشکلات قومیتی و ملیتی بین کشورهای حوزه بالکان و کشورهای جداشده از یوگسلاوی سابق کماکان پابرجاست. کشورهای این منطقه از دیرین و زمانی که همه تحت سلطه یوگسلاوی بودند مشکلات اساسی با هم داشته‌اند و در سال‌های اخیر هم هر زمان تیم‌هایی از این منطقه با هم دیدار می‌کنند اکثراً درگیری‌هایی بین هواداران رخ داده و تنش‌ها به داخل زمین هم کشیده شده است. طبق روال قرعه‌کشی‌هایی که زیرنظر یوفا و فیفا برگزار می‌شود هنگام انجام قرعه‌کشی از برخورد تیم‌هایی که از نظر سیاسی با هم مشکل دارند جلوگیری می‌شود اما قبل از انجام قرعه‌کشی مقدماتی یورو 2016، دو کشور صربستان و آلبانی چنین درخواستی از مسؤولان یوفا نداشته‌اند. حوزه بالکان بدون شک یکی از فوتبال‌خیزترین مناطق اروپا محسوب می‌شود و شاید اگر مشکلات قومیتی و جنگ‌های ویرانگر دامان کشورها و ملیت‌های این منطقه را نمی‌گرفت اکنون در فوتبال جهان شاهد حضور ابرقدرتی از قسمت شرقی اروپا هم می‌بودیم. جنگ یکی از موانع اصلی رشد فوتبال در یوگسلاوی سابق بود. بعد از جنگ بالکان بسیاری از ساکنان این کشورها به کشورهای غرب و شمال اروپا مهاجرت کردند و در حال حاضر بسیاری از بازیکنان سرشناس که اصلیتی آلبانیایی، کوزوویی و... دارند در تیم‌های مختلف ملی بازی می‌کنند، بارزترین آنها تیم ملی سوییس است که چندین بازیکن از کشورهای این منطقه، بویژه از کوزوو و آلبانی را در ترکیب خود دارد. تیم ملی فوتبال یوگسلاوی قبل از تجزیه در دهه 1990 یکی از قدرت‌های فوتبال جهان محسوب می‌شد و در صورت تجزیه نشدن می‌توانست از شانس‌های اصلی قهرمانی در جام جهانی 1994باشد اما جنگ‌های داخلی اجازه شرکت در رقابت‌های این دوره را به این کشور تجزیه‌شده نداد. بیشتر بازیکنان تیم ملی کرواسی و یوگسلاوی که در جام جهانی 1998 فرانسه بازی‌های درخشانی انجام دادند در سال 1987 قهرمان جام جهانی جوانان در شیلی شده بودند. این بازیکنان در بهترین سن خود به خاطر جنگ بالکان از جام جهانی محروم شدند، بازیکنانی نظیر؛ دراگان استویکوویچ، سینیشا میهایلوویچ، زوبانمیر بوبان، داوور شوکر، دارکو پانچف، دژان ساویسویچ، روبرت یارنی، پردراگ میاتوویچ،، ولادمیر یوگوویچ، روبرت پروسینچکی و... . بیشتر این بازیکنان در فصل 91-1990 عضو تیم ستاره سرخ بلگراد بودند که با شکست المپیک مارسی در فینال چمپیونزلیگ قهرمان اروپا شده بودند.
وضعیت جغرافیایی حوزه بالکان
منطقه‌ای که حوزه بالکان نامیده می‌شود متشکل از کشورهای جنوب شرق اروپا است. کشورهای استقلال‌یافته از یوگسلاوی سابق، رومانی، بلغارستان و یونان کشورهای تشکیل دهنده حوزه بالکان هستند. اسم بالکان که این منطقه با آن نامیده می‌شود برگرفته از نام رشته کوهی است که از بلغارستان تا صربستان کشیده شده است.
شروع درگیری‌ها در بازی صربستان-آلبانی
و علت آن
آلبانی از سال 1967 برای اولین بار در خاک صربستان به مصاف این تیم می‌رفت. بازی تا دقیقه 41 و در حالی که استادیوم هواداری از تیم آلبانی را در خود نمی‌دید آرام دنبال می‌شد، اما در دقیقه 42 یک هواپیمای بدون سرنشین بر فراز استادیوم ظاهر شد پرچمی را حمل می‌کرد که روی آن نقشه آلبانی بزرگ و لغت
«Autochthonous» نوشته شد بود. استفان میتروویچ، مدافع تیم‌ملی صربستان اقدام به پایین کشیدن پرچم و جمع کردن آن کرد و این شروع درگیری بود. بعد از آن بازیکنان آلبانی سعی به پس گرفتن پرچم کردند ولی در این لحظه یکی از هواداران یا توپ جمع‌کن‌ها با صندلی [چهار پایه] به بازیکن آلبانی حمله کرد و درگیری‌های اصلی شروع شد. با شروع درگیری‌ها تنی چند از هولیگان‌های صرب با شکستن فنس‌ها وارد زمین شدند که با مداخله پلیس به بیرون هدایت شدند. بعد از این اتفاقات مارتین اتکینسون، داور بازی تصمیم به قطع بازی گرفت. بازیکنان آلبانی در هنگام ورود به رختکن با پرتاب اشیا از طرف هواداران صربستان مواجه شدند. این لغت [Autochthonous] اشاره به جدایی‌ناپذیری کوزوو از آلبانی دارد، جایی که حدود 90 درصد از جمعیت 9/1 میلیونی آن را آلبانیایی‌تبارها نشان می‌دهند و بعد از جنگ اول بالکان در 13-1912 به صربستان ملحق شده بود. روی پرچم علاوه بر نوشته و نقشه آلبانی بزرگ عکس 2 نفر از مبارزان آلبانیایی هم بود. نفر سمت راست «عیسی بولیتینی» یکی از رهبران انقلاب مردم آلبانی بر ضد صربستان در اوایل قرن بیستم بود. نفر سمت چپ «اسماعیل کمالی» یکی از رهبران حزب ملیگرای آلبانی و بنیان‌گذار آلبانی جدید است و او رهبر مردم آلبانی در استقلال این کشور در سال 1912 بود.
مسأله کوزوو
داستان جنگ بالکان در دهه 90 را همگان می‌دانند و می‌دانند چه ظلمی بر اهالی و ساکنان منطقه کوزوو رفت. کوزوو که تا چند سال قبل ایالت یا استانی خودمختار و جزو کشور صربستان محسوب می‌شد، تقریبا در وسط کشور یوگسلاوی سابق قرار دارد. این کشور از شمال با صربستان و از جنوب با آلبانی هم‌مرز است. کوزوو در ابتدا بخشی از کشور آلبانی بود. در سال 1389 میلادی این منطقه جزئی از امپراتوری عثمانی شد و در ادامه دوباره به آلبانی و سپس به امپراتوری صرب‌ها الحاق یافت. در سالیان بعد با فشارهای امپراتوری عثمانی بیشتر صرب‌ها از این منطقه رانده شدند و آلبانیایی‌ها جایگزین صرب‌ها در کوزوو شدند، چیزی که صرب‌ها هرگز آن را قبول نکردند و سرانجام طی جنگ اول بالکان در سال 13-1912 بار دیگر توانستند کوزوو را ضمیمه کشور خود کنند. در پایان جنگ جهانی دوم و با تشکیل کشور یوگسلاوی معادلات کمی تغییر کرد. کوزوو در قانون جدید یوگسلاوی به‌عنوان یک ایالت خودمختار شناخته شد. با گذشت زمان کم‌کم اختلافات قدیمی سر باز کرد و در دهه 80 انقلاب مردم کوزوو برای استقلال از صربستان آغاز شد، انقلابی که نتیجه آن تجزیه کشور یوگسلاوی، جنگ بالکان، آوارگی و نسل‌کشی آلبانیایی‌تبارهای کوزوو بود. در اوایل دهه 1990 کشورهای اسلوونی، کرواسی، مقدونیه، بوسنی و هرزگووین اعلام استقلال کردند ولی مسأله کوزوو تا سال‌های پایانی این دهه ادامه داشت تا آنکه با ورود ناتو به این منطقه و وارد شدن به عرصه جنگ پس حدود 3 ماه در بهار 1999 جنگ در این منطقه خاتمه یافت. در سال 2008 کوزوو با برگزاری انتخابات رسماً استقلال خود را اعلام کرد و بیش از 100 کشور استقلال این کشور را پذیرفتند و خیلی از کشورها نظیر روسیه و صربستان هنوز استقلال کوزوو را نپذیرفته‌اند. کوزوو هنوز نتوانسته به عضویت یوفا و فیفا درآید ولی به‌صورت غیررسمی مسابقاتی انجام می‌دهد. فوتبال کوزوو هم‌اکنون بازیکنان سرشناسی در فوتبال اروپا دارد که با پذیرفتن ملیت کشورهای دیگر برای آنها بازی می‌کنند. از سرشناس‌ترین بازیکن‌های کوزوویی می‌توان به ژردان شکیری، گرانیت ژاکا، والون بهرامی، لویک کانا، آلبرت بونیاکو، عدنان یانوزای و... اشاره کرد.