گروه اقتصادی: چندی پیش و همزمان با روز آمار و برنامه‌ریزی، غلامرضا تاج‌گردون، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس از اعلام آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار ایران انتقاد کرد. تاج‌گردون معتقد است برخی وقت‌ها از آمارها سوء‌استفاده می‌شود چراکه برخی آمارها برای جامعه ملموس نیست و قرار هم نیست ملموس باشد. تاج‌گردون قسم خورد که 95 درصد مردم معتقدند وقتی تورم پایین آمد یعنی قیمت‌ها باید پایین بیاید. به‌گفته وی مردم چه می‌دانند تورم چیست که بخواهند بدانند تورم نقطه‌به‌نقطه چیست و به همین علت مردم دچار تناقض می‌شوند و از این موضوع نباید گلایه داشت. تاج‌گردون تاکید کرد: مسؤولان باید بدانند آمارها کجا و چه زمانی استفاده شود البته طبیعی است برخی از دولت، مجلس و افراد خوششان نیاید اما وقتی آمار منتشر شد همه باید پای آن بایستند. این‌روزها اعداد متفاوتی از خط فقر در کشور اعلام می‌شود به طوری‌که طبق آخرین شنیده‌ها عدد اعلامی، 3 میلیون تومان بوده است. با این حال تنها مرجع رسمی آمار براساس مر قانون، مرکز آمار است که البته برخی زمان‌ها دیرتر از دیگران به انتشار گزارش‌ها می‌پردازد و گاهی هم در تداخل با آمارهای بانک مرکزی، بهره‌گیرندگان از آمار را سردرگم میکند. طبق برنامه 5ساله پنجم تنها نهاد رسمی آمارگیری و اعلام آمار، مرکز آمار ایران است اما نه در دولت‌های گذشته و نه در دولت یازدهم، این یکتایی رعایت نمی‌شود. بر همین اساس درباره موضوعات مختلف از سوی مراکز مختلف اعداد و ارقام متفاوتی اعلام می‌شود که به‌طور قطع بهره‌گیران را در دستیابی به نتیجه نهایی به خطا رهنمون میکند. جالب است که عادل‌آذر، رئیس مرکز آمار ایران نیز با بیان اینکه براساس ماده 54 قانون برنامه پنجم توسعه، آمارها 2 دسته‌اند یکی آمارهای رسمی و یکی آمارهای تخصصی است، گفت: براساس این ماده مرجع رسمی تهیه، تولید و انتشار آمارهای رسمی از جمله نرخ رشد و تورم، مرکز آمار ایران بوده و چنانچه دستگاه دولتی بخواهد آمار رسمی تهیه کند باید از مسیر مرکز آمار ایران و با مصوبه شورایعالی آمار این کار را با نظارت مرکز آمار ایران اجرا کند. آذر اضافه کرد: فعالیت‌هایی در دستگاه‌ها انجام و ثبت می‌شود که به مرکز آمار ایران وصل نمی‌شود و یکی از برنامه‌های ما استقرار شبکه ملی آمار است. آذر تاکید کرد: قانون منعی برای محاسبه تورم توسط بانک مرکزی یا دیگر دستگاه‌های دولتی ندارد اما در تحلیل‌ها، اظهارات و گزارشات رسمی کشور بدون تردید، عدد مرکز آمار ایران باید مورد استناد قرار گیرد. به‌گفته آذر پیش از این سال پایه محاسبه بانک مرکزی و مرکز آمار ایران متفاوت بود اما الان سال پایه هر دو، سال 1390 قرار گرفت و به این ترتیب اختلاف‌ها کم و آمارها نزدیک شده است.
خط فقر چقدر است؟
رئیس مرکز آمار ایران که در برنامه نگاه یک حضور پیدا کرده بود درباره اینکه آمارها حکایت از بهبود اوضاع اقتصادی دارد اما مردم این بهبود را احساس نمی‌کنند؟ چرا؟ یادآور شد: همه آمارها در وبگاه رسمی مرکز آمار ایران موجود بوده و مردم می‌توانند آنها را مشاهده کنند. آذر درباره خط فقر نیز تصریح کرد: پیش از این متولی اعلام نرخ خط فقر، وزارت رفاه بود و اکنون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است و مرکز آمار ایران هیچ وقت نرخ خط فقر را اعلام نکرده و نمی‌کند. از آذر پرسیده شد که از زبان شما نقل شده هرکس 270 هزار تومان درآمد دارد، فقیر نیست که وی توضیح داد: من آن عدد را برای ایران نگفته‌ام بلکه یک استاندارد بین‌المللی را بیان کردم. وی خاطر نشان کرد: ما خط فقر مطلق داریم که براساس دلار اعلام می‌شود و استاندارد بین‌المللی، خط فقر مطلق را حدود 5/1 دلار در روز اعلام میکند و این برای فرد است نه خانوار و برخی‌ها هم آن را 5/2 دلار درآمد در روز برای هر نفر اعلام می‌کنند. آذر در ادامه داد با بیان اینکه برخی رسانه‌ها از قول اینجانب اعلام کردند درآمد 5/2 دلاری برای هر خانوار در هر روز، نرخ خط فقر است، گفت: بنده هیچگاه در جایگاه رئیس مرکز آمار ایران نرخ خط فقری را اعلام نکردم و مرجع رسمی اعلام نرخ خط فقر، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است. به‌تأکید وی خط فقر جزو آمارهای رسمی نیست که مرکز آمار ایران بخواهد آن را اعلام کند و به جای آن ضریب جینی را اعلام میکند البته آذر از برخی کارشناسان هم گله کرد که چرا به آمار و اعداد منتشر شده در مرکز آمار ایران استناد نمی‌کنند. رئیس مرکز آمار ایران با اشاره به متوسط هزینه‌های یک خانوار ایرانی در بهار امسال گفت: براساس آمارهای به‌دست آمده متوسط هزینه‌های یک خانوار روستایی ماهانه یک میلیون و 92 هزار و پانصد تومان و یک خانوار شهری، یک میلیون و 822 هزار تومان بوده است.
بیکاری را جدی بگیرید
آذر درباره نرخ بیکاری هم با اشاره به اینکه جنس بیکاران در حال متفاوت شدن است، افزود: نرخ بیکاری 5/9درصد امروز به لحاظ کیفیت و سرمایه‌گذاری برای اشتغال با نرخ بیکاری 5/12 و 6/14 درصد سال 1389 قابل قیاس نیست. وی با بیان اینکه بخشی از آدم‌های بیکار در حال ادامه تحصیل هستند، اظهار داشت: در سال‌های 1388 و 1389 نمودار افراد تحصیلکرده متوسط به پایین، بالا بوده اما الان در سال 1392 و 1393 آمار لیسانسه‌ها و فوق‌لیسانس‌ها هم افزایش یافته است. آذر ادامه داد: جمعیت بازنشسته کشور از سال 1392 تا سال 1393 حدود 200 هزار نفر افزایش یافته است. وی اضافه کرد: دولت یازدهم با پدیده نرخ بیکاری 5/9درصد باید بسیار جدی برخورد کند زیرا جنس و کیفیت و محتوای آن نیاز به سرمایه‌گذاری بیشتری دارد چراکه میزان فارغ‌التحصیلان دوره‌های کارشناسی و کارشناسی ارشد در حال افزایش است. وی درباره آمار متفاوت نرخ بیکاری گفت: تک بعدی نگاه کردن جفاست و باید در بعد کارشناسی، چند عدد را کنار هم بگذاریم و سپس قضاوت کرد و نباید قضاوت زودهنگام داشت. به‌تأکید وی از آنجا که برخی اشتغال‌ها فصلی است برای بررسی نرخ بیکاری باید سال‌ها را با هم مقایسه کرد.
1/5میلیون نفر تصمیم گرفتند کار نکنند!
در فاصله تابستان 92 تا تابستان امسال بر جمعیت در سن کار کشور 551 هزارنفر افزوده شد، جمعیت غیرفعال 1/40 میلیون نفر شد که نشان‌دهنده عدم حضور بخش قابل توجهی از کشور در جریان اقتصاد است، 5/1 میلیون نفر دیگر غیرفعال شدند و تصمیم به کار ندارند ولی 306 هزارنفر نیز از آمار بیکاری مطلق کم شد؛ همچنین تعداد زنان در سن کار از تعداد مردان بالاتر رفت اما از فعالیت اقتصادی آنها کاسته شد. به گزارش مهر، با وجود اینکه دولت معتقد است طبق آمار ارائه شده از سوی مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری کشور در حال حاضر به زیر 10 درصد رسیده اما تعداد جمعیت در سن کار کشور از 63 میلیون و 311 هزار و 682 نفر در تابستان سال 92 به 63 میلیون و 862 هزار و 811 نفر افزایش یافته است. با وجود افزایش جمعیت در سن کار کشور اما تعداد جمعیت غیرفعال کشور (گروه‌هایی که نه شاغل هستند و نه بیکار) از 38 میلیون و 556 هزار و 814 نفر در تابستان سال 92 به 40 میلیون و 105 هزار و 845 نفر در تابستان امسال افزایش یافته است. بنابراین در فاصله زمانی یکساله فعالیت دولت تدبیر و امید، بر جمعیت غیرفعال کشور که تقریبا تاثیری در جریان توسعه، تولید و اقتصاد کشور ندارند یک میلیون و 549 هزار و 31 نفر افزوده شده است. طبق اعلام مرکز آمار ایران، تعداد بیکاران مطلق کشور در تابستان سال 92 به میزان 2 میلیون و 563 هزار و 624 نفر بوده که این تعداد در تابستان امسال به 2 میلیون و 257 هزار و 194 نفر کاهش یافته است. این آمار نشان‌دهنده کاهش 306 هزار و 430 نفری تعداد بیکاران در فاصله یک‌سال است. در بررسی وضعیت جمعیت در سن کار مردان طی 2 تابستان 92 و 93 به این نتیجه می‌رسیم که تعداد مردان در سن کار کشور از 31 میلیون و 610 هزار و 338 نفر تابستان 92 به 31 میلیون و 909 هزار و 347 نفر در تابستان امسال افزایش یافته است.