کاوه قادری: در فیلمنامه «اکو در زمین» به لحاظ روایت و شخصیت‌پردازی و در ساختار به لحاظ میزانسن، می‌توان آن را یک آنارشی هنری تمام و کمال لقب داد. اگرچه فیلم ژست مستقل دارد اما عملا از مناسب‌ترین‌هاست برای افزودن یک بنجل هالیوودی دیگر به بنجل‌هایی همچون «خبیث»، «تامی» و «یک‌میلیون راه برای مردن در غرب». مسلما اگر هدف متولیان «اکو در زمین» از آنچه بازآفرینی «ای-تی» یا حداقل ادای دین به «ای- تی» و امثالهم عنوان می‌شود، خلق فتورمانی علمی- تخیلی، گزارشی، یکنواخت و سخت ملال‌آور و تهی از هرگونه ایده جذاب و نغز باشد، باید به صراحت اذعان داشت آنان به این هدف به بهترین نحو نائل آمدند. قصه اصلی به ظاهر سرراست‌اش را بسیار دیرهنگام کلید می‌زند به این معنا که موقعیت مرکزی‌اش، تقریبا در میانه‌های فیلم خلق می‌شود و تا پیش از آن نیز پلان آنقدر معیوب است که نه هیچکدام از 3 کاراکتر مانچ، تاک و الکس و نه حتی جهان فیلم، آنقدر معرفی ندارند که مخاطب بداند دقیقا با چه مواجه است. این نقیصه را البته سوای فقدان پرداخت مناسب، باید متوجه انتخاب غلط تاک به‌عنوان راوی اول شخص داستان دانست که موجب رصدکردن جهان گنگ فیلم از نگاه کاراکتر به مراتب گنگ‌تری شده که ناشناس است و منش، روحیات، منویات و جهان‌بینی نه‌فقط او بلکه رفقایش نیز تا حد زیادی مفقود و البته نحوه غلط‌تر روایت داستان را نیز از یاد برد که سوای بیش از اندازه گنگ و گزارشی بودن، بسیار متشتت و بی‌هدف است و در یک داستان رویدادمحور، زمان نسبتا زیادی را صرف گفت‌وگوهای شخصی 3 نفره (و گاهی 4 نفره) و پراکنده‌گویی‌های اینچنینی می‌کند. دوربین تماما روی دست، گاهی موفق در خلق جذابیتی که البته فاقد پشتوانه نظری و برگرفته از تعلیق‌های متعارف موقعیت است عمل می‌کند اما غالبا به نحوی شدیدا آزاردهنده، کاریکاتوری مشمئزکننده خلق کرده است از یک زندگی سیال و جست‌وجوگر کودکانه و چرخش‌های متعدد و مکرر عمودی و افقی آن، سوای تمرکززدایی از مخاطب، پیش و بیش از آنکه فضایی خلق کند، تشتت و آنارشیسم بی‌حد و حصر موجود در متن را بی‌کم و کاست به میزانسن و اجراهای درون آن منتقل می‌کند. نحوه فیلمبرداری به سبک فیلم‌های ویدیوئی است و تا حدی مستندگونه و در کنار روایت غالبا گزارشی درام (منبعث از راوی اول شخص) در حالی نوعی ساختار «درام- مستند» را تداعی می‌کند که هر 3 پرده فیلمنامه یکپارچه داستانی‌اند و مهم‌تر از آن، موجود نوآمده و تم اصلی و جهان و رویدادهای فیلم، جملگی برگرفته از فراواقعیت هستند و نه واقعیتی مستند. اساسا فیلم نان ایده و تم اصلی «ای- تی» گونه‌اش را می‌خورد اگرچه می‌کوشد با برگزیدن راوی متفاوت و خلق نوعی فضا و جهان ویدئویی و یوتیوب‌گونه، استقلال ظاهری خود را حفظ کند که البته به نحو مضحکی شکست خورده است. پرواضح است «ای- تی» و «اکو در زمین» به‌رغم تم اصلی مشترک، به لحاظ کیفی، تفاوت‌هایی بسیار فاحش با یکدیگر دارند که اصلی‌ترین آن تفاوت‌ها، بی‌تردید به متولیان دو فیلم و نگاه و نگره موجود در دو اثر بازمی گردد؛ به‌گونه‌ای که در ارزشگذاری سینمایی، «ای-تی» اسپیلبرگ از بهترین علمی- تخیلی‌های تاریخ سینما است و «اکو در زمین» گرین از بنجل‌ترین آنها. برای اثبات این ادعا نیز نیازی به بررسی جزئی و ریزبینانه تمام زوایای درونی «اکو در زمین» نیست؛ بلکه تنها کافی است نحوه به‌کارگیری و میزان کارآمدی 4 ستون اصلی تشکیل‌دهنده ساختمان تماتیک «ای-تی» را در «اکو در زمین» مورد بررسی قرار دهیم: 1- محبوبیت موجود فضایی اعجاب‌آور 2- هوشمندی کودکان و پیروزی دنیای آنان بر دنیای بزرگسالان 3- عدم ادراک دنیای کودکان توسط بزرگسالان، بویژه والدین 4- ماموران شروری که عزم بر نابودی دنیای کودکان دارند.می‌دانیم که ای-تی، معرفی و کنش و منش و پرسوناژ داشت، با حضورش دنیایی ذهنی را عینی می‌کرد، پروازی ذهنی- آرمانی را موجب می‌شد و دنیای بی‌مرز و متغیر و شگفت‌آور کودکان را بر دنیای ایزوله شده و یکنواخت و خسته‌کننده بزرگسالان چیره می‌کرد و لذا طبیعی بود که اعجاب‌آور باشد البته محبوب و به تبع آن، حس همذات‌پنداری برانگیزد. اکو اما بشدت ناشناخته است و فاقد پرسوناژ. قدرتش تنها در جذب فلزات و ایجاد خرده اغتشاش محصور و منحصر است. اگر معجزه ای-تی در قالب پرواز کودکان سوار بر دوچرخه‌ها بر فراز زمین و به موازات خورشید، تصویری به غایت استعاری از پروازی ذهنی- آرمانی و در عین حال پیروزمندانه و ساختارشکنانه را خلق می‌کرد، معجزه اکو اما چیزی فراتر از عبور ماشین کودکان از لابه‌لای قطعات کامیون حمل بار، به‌عنوان اکتی صرفا نمایشی و حتی بی‌میزانسن و در نهایت عینیت یافتن صرف یک بازی کامپیوتری متعارف نیست. بودنش دنیایی را شکل نمی‌دهد و نبودنش، ولو به ضرب و زور قطره اشک‌های الکس (و همپوشانی تحمیلی تنهایی مفقود الکس با تنهایی تصنعی اکو) نیز هیچ حس تاثری در مخاطب پدید نمی‌آورد و اصلا مشخص نیست مخاطب باید شیفته کدام ویژگی نداشته اکو شود و سوای عدم ارتباط مطلق با اکو، به سبب کدام درد نداشته اکو، با وی همذات‌پنداری کند؟ در این میان، هوشمندی کودکان و تضاد با دنیای والدین و تقابل دو دنیا که در «ای-تی» در پیوند با شخصیت اعجاب‌آور ای-تی و دنیای جذاب او ایجاد می‌شد، در «اکو در زمین» در غیاب آن شخصیت و آن دنیا، به قدری مفقود است که برای نمونه، تضاد والدین و کودکان، تنها در نمایش میزانسنی خام به لحاظ ساختاری و زمخت و تصنعی به لحاظ اجرا از عدم برقراری دیالوگ کودکان با والدین هنگام ترک خانه تجلی یافته است و بس. این نقیصه (عدم بهره‌مندی از ای- تی و دنیایش) حتی فلسفه وجود ضدقهرمان‌ها و بدمن‌های خودخوانده و ماقبل تیپی که به لحاظ پرداخت، حتی از ضدقهرمان کلاسیک انیمیشن «غول آهنی» نیز به مراتب عقب‌ترند و جز مساله جاده‌سازی (که البته چرایی و چگونگی آن نیز ناپیدا است) هیچ نقطه تضادی نیز با کودکان داستان ما ندارند (چه برسد به نقطه عناد) و بدون هیچگونه علت مشخصی و صرفا برای افزایش جذابیت کاذب درام، در پی نابود کردن اکو هستند را نیز اساسا زیر سوال می‌برد. در وصف ذبح‌کردن «ای- تی» اسپیلبرگ توسط «اکو در زمین» گرین، باز هم می‌توان گفت و نوشت. خدا رحمت کند فرمان «قیصر» را که به سبب نامروتی برادران آب منگل، عمرش حتی به «ای-تی» نیز قد نداد، چه برسد به «اکو در زمین» که اگر قد می‌داد، یقینا فریاد برمی‌آورد: «اسپیلبرگ! کجایی که «ای-تی»ات را کشتند!»