شهادت آیت الله قاضی طباطبایی، اولین شهید محراب توسط گروهک فرقان (1358ش)
آیتالله سیدمحمدعلی قاضی‌طباطبایی در سال 1292ش (1331 ق) در تبریز دیده به جهان گشود. تحصیلات مقدماتی علوم دینی را در زادگاهش فراگرفت و در 25 سالگی راهی حوزه علمیه قم شد. آیتاللهقاضی در قم از محضر حضرات آیات عظام سیدمحمدرضا موسوی‌گلپایگانی، سیدمحمدحجت کوهکمرهای، سیدصدرالدین صدر، سیدحسین بروجردی و حضرت امام خمینی(ره) کسب فیض کرد و به مدارج والایی در علم رسید. وی همچنین پس از مدتی راهی نجف اشرف شد و از درس آیات عظام سیدمحسن حکیم، عبدالحسین رشتی و علامه محمدحسن کاشف الغطاء استفادههای شایانی برد. آیتالله قاضی در سال 1331ش به تبریز رفت و نمایندگی حضرت امام را عهده‌دار شد. با شروع نهضت اسلامی در سال 1341ش، مبارزات ایشان علیه رژیم پهلوی اوج گرفت و در این راه سختیهای زندان، شکنجه و تبعید را به جان خرید. به ابتکار این مجاهد نستوه و دیگر یاران انقلاب بود که مراسم چهلم شهدای قیام 19 دی 1356 قم در 29 بهمن آن سال در تبریز برگزار شد که در آن حماسهای جاودان در تاریخ انقلاب اسلامی به ثبت رسید. آیتالله قاضی‌طباطبایی پس از پیروزی انقلاب اسلامی از سوی امام خمینی(ره) به عنوان نماینده تام‌الاختیار و امام جمعه تبریز منصوب و در آن خطه مشغول به خدمت شد. این مجاهد سترگ علاوه بر فعالیتهای سیاسی و اجتماعی به امور علمی نیز اهتمام ویژهای داشت، در طول سالیان عمر پربرکت خویش بیش از 40 اثر ارزنده از خود به یادگار گذاشت که الاجتهاد و التقلید، تاریخ قضا در اسلام، حدیقه.. الصّالحین، علم امام، رساله در نماز جمعه و الفوائد از آن جملهاند. آیتالله سیدمحمدعلی قاضی‌طباطبایی در 10 آبان 1358 مصادف با عید سعید قربان، نماز عید را اقامه کرده و در خطبه نماز گفت: «مرا تهدید به قتل میکنند. من از شهادت نمیترسم، آمادهام و از خدا میخواهم.» سرانجام در همان روز بعد از نماز مغرب و عشا و در راه مراجعت به منزل، توسط منافقی از گروهک ضالّه فرقان و در سن 65 سالگی به شهادت رسید.
اعلان جنگ انگلیس به ایران در پی تصرف هرات توسط شاه قاجار (1856م)
هنگامی که انگلستان در سال 1856م درگیر جنگ کریمه در اروپا بود، ناصرالدین شاه قاجار به تحریک و تشویق روسها که در جنگ کریمه با انگلیسیها درگیر شده بودند به هرات لشکرکشی کرد و با استفاده از گرفتاری انگلیس این شهر را در اول نوامبر 1856م به تصرف خود درآورد. دولت انگلیس در همان روز که هرات به تصرف نیروهای ایران درآمد، به ایران اعلان جنگ داد. بلافاصله8 کشتی جنگی انگلیس با تعدادی کشتیهای بخاری و بادی به حرکت درآمده و در 4 دسامبر همان سال، بنادر و جزایر ایران را در خلیج‌فارس مورد حمله قرار دادند. در نتیجه تا پایان سال، جزیره خارک و بندر بوشهر به تصرف نیروهای انگلیسی درآمد و در ژانویه سال 1857م، سربازان انگلیسی و هندی با پیشروی در داخل خاک ایران، تا ناحیه کرمان پیش رفتند. در همین احوال، قوای انگلیس در حوالی خرمشهر پیاده شده و نیروهای آنان، اهواز را به تصرف خود درآوردند. ناصرالدین شاه که از عاقبت کار بیمناک شده بود، با اعزام نمایندهای به پاریس، خواستار میانجیگری فرانسه در این زمینه شد. در نتیجه قراردادی در چهارم مارس 1857م منعقد شد که به موجب آن، دولت ایران تعهد داد در برابر خروج نیروهای انگلیس از ایران، بیدرنگ هرات را تخلیه و از هرگونه ادعای حاکمیت و سلطنت بر افغانستان صرف‌نظر کند ثانیاً بندرعباس و چابهار را در ازای مبلغ ناچیزی اجاره، به والی مسقط در کشور عمان واگذار کند. بند دوم، موضوعی بود که به هیچ‌وجه ارتباطی به اختلافات ایران و انگلیس نداشت. با این حال دولت هراسان ایران، بلافاصله این قرارداد ننگین را پذیرفت و ناصرالدین شاه بدون اخذ هیچ نتیجهای با سرافکندگی، دستور عقبنشینی نیروهای ایران از افغانستان را صادر کرد. از این زمان بود که افغانسان به کلی از ایران جدا شد و تحت‌الحمایه انگلستان قرار گرفت.