ایران با وجود تولید ۳۰۰ تن زعفران در سال و تولید ۹۲ درصد زعفران دنیا هنوز نتوانسته بازاری جهانی به نام خود و برای صادرات این محصول داشته باشد. به گزارش مهر، زعفران از جمله محصولاتی است که در تمام کشورهای دنیا مورد استفاده غذایی و دارویی قرار می‌گیرد، البته کشت زعفران تنها در ایران انجام می‌شود به طوری که سالانه این محصول به اکثر کشورها صادر می‌شود. البته چند سالی است که پای چینی‌ها نیز به این محصول باز شده است و زعفران در چین نیز کشت می‌شود، در این میان کشور همسایه یعنی افغانستان هم به‌تازگی به کشت زعفران روی آورده اما نباید غافل شد از اینکه زعفران، خاص خراسان است. این روزها اکثر کشاورزان استان در حال برداشت گل‌های آبی و بنفش‌رنگ زعفران هستند. در این میان نیز افرادی به عنوان واسطه یا بهتر بگوییم دلال، گل‌های زعفران را یکجا خریداری کرده و این گل‌ها را برای پاک کردن زعفران محله به محله و خانه به خانه در میان زنان خانه‌دار توزیع می‌کنند اما زعفران تازه را وارد بازار نمی‌کنند تا بتوانند در فصلی که زعفران کمتر است آن را به قیمت بالاتری به فروش برسانند. یکی از زعفرانکاران تربت حیدریه به مهر می‌گوید: سال گذشته پیاز اکثر زعفران‌ها را آفت گرفته بود، امسال نیز برخی زعفرانکاران این مشکل را داشتند اما خوشبختانه بموقع جلوگیری صورت گرفت و محصولات کسی آلوده نشد. وی افزود: قیمت زعفران چند سالی است که تثبیت شده و افزایش قیمت نداشته‌ایم و این ضرر بزرگی برای زعفرانکاران است، چرا که پیاز زعفران و کود هر سال با افزایش قیمت روبه‌رو بوده اما قیمت زعفران هیچ تغییری نکرده است. یکی از فروشندگان زعفران نیز به مهر می‌گوید: فصل برداشت زعفران که می‌شود دلال‌های زعفران هم وارد میدان می‌شوند و به‌رغم کیفیت زعفران موجود در استان گاهی شاهد زعفران‌های تقلبی هستیم به‌عنوان مثال ریشه زعفران‌ها را رنگ می‌کنند و به عنوان زعفران می‌فروشند. وی افزود: چند سالی است که پای چینی‌ها نیز به این محصول باز شده است و عده‌ای زعفران چینی را با قیمت پایین خریده و به‌عنوان زعفران قائن و تربت با قیمت بالا به فروش می‌رسانند. یکی از این واسطه‌ها نیر در گفت‌وگو با مهر گفت: هر سال گل زعفران را از کشاورز در زمین خریداری می‌کنم و به شهرهای اطراف بویژه مشهد به منازل آشنایان می‌برم تا برایم تمیز کنند، بعد از اتمام برداشت، آنها را می‌فروشم، چرا که زعفران هرچه خشک باشد بهتر به فروش می‌رسد. احمدی اظهار کرد: امسال وضعیت زعفران خیلی خوب و بسیار مرغوب هستند اما کشاورزان باید تا قبل از سرمای هوا زعفران‌های خود را برداشت کنند به همین دلیل اکثر کشاورزان محصول خود را به صورت گل می‌فروشند، چرا که فرصتی برای تمیز کردن گل‌های زعفران ندارند. وی می‌گوید: زعفران از جمله محصولاتی است که در یک ماه برداشت آن اشتغالزایی زیادی را در استان به وجود می‌آورد. از زعفرانکار و کارگرانی که شبانه‌روز مشغول برداشت هستند گرفته تا واسطه‌هایی که گل زعفران را به مناطق مختلف برای تمیز کردن می‌برند و عده‌ای که گل زعفران را تمیز می‌کنند و در مقابل کسانی که زعفران را در شهر به فروش می‌رسانند و فروشنده زعفران در شهر؛ همه اینها اشتغالزایی است که به واسطه زعفران به وجود آمده است. یکی دیگر از فروشندگان زعفران به مهر گفت: زعفران استان خراسان رضوی در دنیا یکه‌تازی می‌کند و بعید است به مرغوبیت زعفران خراسان در دنیا پیدا شود اما با گسترش کشت زعفران در افغانستان و چین متاسفانه دلالی در این حوزه بیش از گذشته رونق گرفته است. رضایی اظهار کرد: در کشورهای افغانستان و چین به‌دلیل اینکه هنوز زعفرانکاری محصولی جوان به شمار می‌رود و زمین کشت آن هنوز به‌خوبی بارور نشده است مرغوبیت زعفران ایران را ندارد اما برخی دلال‌ها زعفران بی‌کیفیت این کشورها را وارد ایران کرده و آن را به نام زعفران مرغوب ایران به فروش می‌رسانند. ناصری یکی دیگر از فروشندگان گل زعفران به مهر می‌گوید: هر سال از تربت حیدریه گل زعفران دریافت می‌کنم و با تبلیغاتی که در سطح محله کرده‌ام افراد زیادی برای تمیز کردن گل زعفران مراجعه می‌کنند که اکثر آنها بانوان خانه‌دار هستند. سال گذشته کیلویی ۲ تا ۵ هزار تومان گل زعفران را تمیز می‌کردند اما در حال حاضر در برخی شهرها ۳ تا ۷ هزار تومان تمیز می‌شود. یکی از زعفرانکاران گناباد نیز در گفت‌وگو با مهر می‌گوید: برداشت گل زعفران تقریبا یک ماه تا ۴۰روز ادامه دارد و تا امروز که رضایتبخش بوده اما تمام دغدغه زعفرانکاران این است که محصولشان با سرمای هوا و برف روبه‌رو نشود به همین دلیل شبانه‌روز مشغول برداشت گل زعفران هستند. وی ادامه می‌دهد: اکثر زعفرانکاران محصول خود را به واسطه‌ها می‌سپارند و پس از هر دفعه پاک کردن، گل‌های زعفران را به‌صورت روزانه به فروش می‌رسانند، چرا که الان مشتری گل زعفران بیشتر از دیگر فصل‌ها وجود دارد و اکثر مردم در فصل زعفران خواهان خرید زعفران تازه هستند. عده‌ای نیز گل زعفران خریده و خودشان تمیز می‌کنند و معتقدند برایشان به‌صرفه‌تر است. رئیس اتحادیه صادرکنندگان و تولیدکنندگان زعفران خراسان رضوی در گفت‌وگو با مهر گفت: در حوزه صادرات خوشبختانه موانعی که در گذشته بود بر طرف شده است طوری‌که در ۶ ماه اول سال در مقایسه با سال گذشته ۳۶ درصد رشد داشته است و امیدواریم در ۶ ماه دوم سال این امر تداوم پیدا کند. غلامرضا میری تصریح کرد: کشورهای زیادی در بخش تولید زعفران فعال هستند که اسپانیا، قدیمی‌ترین تولیدکننده زعفران در جهان در 3 دهه پیش بوده است طوری که ۱۰۰تن تولید داشته اما امروز به مرز یک تن رسیده است. در مقابل، ایران که زمانی ۱۰تن تولید داشته است در حال حاضر ۳۰۰ تن تولید دارد و ۹۲درصد تولید زعفران دنیا را ایران تامین می‌کند، در مقابل کشمیر، هندوستان، ایتالیا، فرانسه و چین تنها ۸ درصد تولید دنیا را به خود اختصاص داده‌اند. وی اظهار کرد: در حالی که ایران تنها تولیدکننده است اما بازار جهانی برای صادرات نداریم و متاسفانه نتوانستیم این حوزه را مدیریت کنیم که با نام ایران زعفران در جهان شناخته شود. میری تصریح کرد: کیفیت زعفرانی که در ایران تولید می‌شود به مراتب بالاتر از دیگر کشورهاست، چرا که ۸۰ درصد زعفران ایران در مناطق روستایی تولید می‌شود و به صورت ارگانیک است طوری که هیچگونه کود شیمیایی در آن استفاده نمی‌شود. استاندارد زعفران ایران ۲۰درصد بالاتر از استاندارد اروپاست.
وجود زعفران‌های تقلبی در بازار
رئیس اتحادیه صادرکنندگان و تولیدکنندگان زعفران خراسان رضوی خاطرنشان کرد: زعفران تقلبی در بازار وجود دارد همانطور که دیگر اجناس تقلبی پیدا می‌شود زعفران نیز از این قاعده مستثنا نیست و پیگیر هستیم تا این موضوع را مهار کنیم. وی افزود: زعفران محصولی استراتژیک است و زائران و گردشگران با نیت تبرک این محصول را در مشهد خریداری می‌کنند و موضوع زعفران تقلبی به بدنه تولید خدشه وارد کرده است. میری عنوان کرد: به منظور رفع مشکلات در حوزه فروش زعفران پیگیر اجرای استاندارد اجباری هستیم و در صورتی که در کمیسیون نظارت استان تصویب شود، زعفران‌های تولید شده از وزارت بهداشت تاییدیه دریافت می‌کنند.