سفر و گردشگری با اهداف مختلفی صورت می‌گیرد اما با هر بهانه‌ای که مسافرت انجام شود بازدید از مساجد، معابد و کلیساها در برنامه بازدید گروه‌های گردشگری قرار دارد. در واقع این بناهای مقدس در همه جای جهان موزه‌ای برای گردشگران به حساب می‌آیند که نه‌تنها به عنوان شاهکارهای معماری یا مجسمه‌سازی، جذاب به نظر می‌رسند بلکه از نظر مردم‌شناسی و تاریخی نیز حائز اهمیت زیادی هستند. از این منظر عبادتکده‌ها و در مواردی مقبره‌ها منبع درآمد قابل توجهی برای حکومت‌های محلی به حساب می‌آیند تا جایی که مثلا در کشوری مانند ترکیه به‌رغم مخالفت پلیس با فرقه‌های مولویه تمهیدات لازم برای جذب گردشگر بیشتر در سالگرد تولد، وفات و بزرگداشت مولانا فراهم می‌شود. در کشور ما نیز علاوه بر مساجد، معابد متعددی وجود دارد که علاوه بر پیوند داشتن با تاریخ ایران می‌تواند منبع درآمد مهمی برای منطقه مورد نظر باشد.
معبد مهر
معبد مهر در نزدیکی مراغه نوعی پرستشگاه زیرزمینی است که روی یک گورستان تاریخی قرار دارد. روزگاری مهرپرستان به عنوان اولین ساکنان فلات ایران این معبد را با دقت و هنرمندی خاص در دل قطعه سنگی عظیم حجاری کرده‌اند. این معبد کامل‌ترین پرستشگاه تاریخی ایران و متعلق به دوره اشکانی و ساسانی است که در دوره ایلخانیان نشان‌های اسلامی و آیات قرآن به آن اضافه شده است. اطراف این معبد در دوره اسلامی به عنوان گورستان مورد استفاده مردم محلی قرار گرفته و مقبره ملامعصوم مراغه‌ای از علمای معروف قرن ۱۳هجری قمری نیز در داخل آن قرار دارد. به‌رغم تخریب فراوان این معبد به علت عبور وسایل نقلیه از روی آن و نفوذ آب‌های سطحی این معبد همچنان مهم‌ترین جذابیت گردشگری منطقه به حساب می‌آید. کاوش‌ها و حفاری‌های باستان‌شناسی می‌تواند دهلیزها، تونل‌های ارتباطی، سالن اصلی، اصطبل‌ها، بخش رختکن و محوطه مراسم میترائیسم در این معبد را مشخص کند. آیین مهر که پیش از زرتشت بنیان نهاده شده بعدها با کمی تغییر به امپراتوری روم و سپس شمال آفریقا و انگلستان وارد شد. در مطالعات انجام شده روی بقایای معبد مهر شباهت‌هایی با معابد رومی یافت شده است که در صورت اثبات گردشگران بیشتری را به خود جلب خواهد کرد.
معبد آناهیتا
آناهیتا که در اصل به معنی دور از آلودگی است، نام ایزد بانوی آب و باران و نام معبدی در شهر کنگاور کرمانشاه است. در دوره ساسانی آناهیتا یکی از الهه‌های مورد پرستش ایرانیان بوده است. این بنا روی تپه‌ای طبیعی به گونه‌ای ساخته شده که از سازه‌های اطرافش 32 متر بلندتر است. معبد آناهیتا با پلانی چهارضلعی از لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته شده و در جهات مختلف ورودی‌های پلکانی دارد. در قسمت جنوبی پلکان دوطرفه‌ای به درازای 154 متر قرار گرفته است. پله‌ها که از طریق حجاری سنگ‌های صخره‌ای شکل گرفته‌اند در پلکان شرقی 26 عدد و در پلکان غربی 21 عدد هستند. برخی از مورخان این بنا را معبدی برای آناهیتا معرفی کرده‌اند و عده‌ای نیز آن را به عنوان یکی از کاخ‌های ناتمام خسرو پرویز ثبت کرده‌اند.
تایلند؛ سرزمین معابد
در شهر بانکوک که جمعیتی برابر با تهران دارد بیش از 26 هزار معبد وجود دارد. این معابد که در زبان محلی وات نامیده می‌شوند شامل چرخ‌دستی‌های گل زده و مجسمه‌های مختلف در گوشه و کنار مراکز خرید و خیابان‌های شهر است. جز این دست معابد می‌توان گفت که تایلند دارای مهم‌ترین معابد بودایی نیز هست که از جمله آنها باید از معبد بودای خوابیده نام برد. این معبد که در کرانه رودی در نزدیکی بانکوک قرار دارد میزبان گردشگران زیادی است. بودای خوابیده بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین معبد بانکوک است که در مجاورت کاخ پادشاهی واقع شده و بیش از یکهزار مجسمه بودا را در خود جای داده است. این معبد در دوران رامای سوم ساخته شده و نخستین مکان برای ماساژ سنتی تایلند به شمار می‌رود. بودای خوابیده ۴۶ متر طول و ۱۵ متر ارتفاع داشته، با طلا پوشیده شده و در چشم‌های آن مروارید به کار رفته است. نمونه‌ای از بودای خوابیده در معبدی در مالزی ساخته شده تا نشان دهنده اهمیت و علاقه بودایی‌ها به این معبد باشد.
باتوکیو؛ معبدی در غار
باتوکیو نام غاری است در شمال کوالالامپور که در واقع یکی از مشهورترین معابد هندی است و سالانه بیش از 5/1 میلیون بازدید کننده دارد. این غار آهکی که یکی از مهم‌ترین معابد هندی در خارج این کشور است حدود 400 میلیون سال قدمت دارد. برای رفتن به محوطه اصلی باتوکیو باید از 272 پله چوبی بالا بروید. روی هر پله شماره آن نوشته شده تا جهانگردان بدانند چند پله بالا آمده‌اند. معبد باتوکیو شامل سه غار اصلی است که بزرگ‌ترین آنها با سقفی به بلندی یکصد متر یکی از زیباترین دیدنی‌های مالزی است. در این معبد تعداد بسیار زیادی مجسمه و نقاشی هندی وجود دارد. این غار امروزه به خوبی نورپردازی شده و به جهانگردان اجازه می‌دهد از دیدن سقف و دیواره‌های زیبای غار لذت ببرند. در سال 1891 یک بازرگان مشهور هندی در مالزی این معبد را به یکی از بزرگان تاریخ مذهبی هندو پیشکش کرد و مجسمه امروزی را بنا نهاد. مجسمه 42 متر ارتفاع دارد که با 250 تن فولاد و 300 لیتر آب طلا به ارزش 24 میلیون روپیه ساخته شده است. این مجسمه که بلند‌ترین تمثال از موروگاست در سال 2006 به محوطه بیرونی غار اضافه شد. در کنار معبد اصلی و در غارهای مجاور گونه‌های مختلفی از خفاش و خرچنگ و انواع میمون وجود دارد. میمون‌ها که یکی از دلایل شهرت باتوکیو هستند اغلب از جهانگردان خوراکی گرفته و البته گاهی هم دست آنها را گاز می‌گیرند. برای بالارفتن از کوه و رسیدن به باتوکیو160 راه مختلف وجود دارد. در کنار این معبد جشن‌ها و مراسم متعددی نیز برپا می‌شود. در روز تایپوسان هندوهای زیادی به این معبد می‌آیند. هندوها در طول سال نذورات متعددی برای خدایان و الهه‌های خود که عددشان به 3 هزار می‌رسد در نظر می‌گیرند و در روز تایپوسان آنها را به معبد اهدا می‌کنند. آنها از معبد ماها ماریان تا باتوکیو ظرف‌هایی موسوم به کاوادی را حمل می‌کنند. بعضی از هندوها علاوه بر شیر و خوراکی و گل، فرزندان نوزاد خود را به خدایان اهدا می‌کنند. بعضی هم میخ و سنجاق به بدن خود فرو می‌کنند و سر می‌تراشند و ظرف‌های شیر و انواع خوراکی‌ها را برای تقدیم به این معبد با خود حمل می‌کنند. برای این کار ظرف‌های مخصوصی که از چوب ساخته می‌شود وجود دارد. این ظرف‌ها (کاوادی) گاهی تا یکصد کیلو وزن دارند. هندوها پس از غسل‌کردن در رودخانه نزدیک این غار علامت‌ها را بر دوش می‌گیرند و این مسیر طولانی را بالا می‌روند. این غار اگرچه جهانگردان زیادی را به خود جلب می‌کند اما برای هندوها تقدس ویژه‌ای دارد و بسیاری از آنان برای شفا گرفتن به سختی بیماران خود را تا معبد اصلی بالا می‌آورند. گردشگری زیر سقف عبادت
سفر و گردشگری با اهداف مختلفی صورت می‌گیرد اما با هر بهانه‌ای که مسافرت انجام شود بازدید از مساجد، معابد و کلیساها در برنامه بازدید گروه‌های گردشگری قرار دارد. در واقع این بناهای مقدس در همه جای جهان موزه‌ای برای گردشگران به حساب می‌آیند که نه‌تنها به عنوان شاهکارهای معماری یا مجسمه‌سازی، جذاب به نظر می‌رسند بلکه از نظر مردم‌شناسی و تاریخی نیز حائز اهمیت زیادی هستند. از این منظر عبادتکده‌ها و در مواردی مقبره‌ها منبع درآمد قابل توجهی برای حکومت‌های محلی به حساب می‌آیند تا جایی که مثلا در کشوری مانند ترکیه به‌رغم مخالفت پلیس با فرقه‌های مولویه تمهیدات لازم برای جذب گردشگر بیشتر در سالگرد تولد، وفات و بزرگداشت مولانا فراهم می‌شود. در کشور ما نیز علاوه بر مساجد، معابد متعددی وجود دارد که علاوه بر پیوند داشتن با تاریخ ایران می‌تواند منبع درآمد مهمی برای منطقه مورد نظر باشد.
معبد مهر
معبد مهر در نزدیکی مراغه نوعی پرستشگاه زیرزمینی است که روی یک گورستان تاریخی قرار دارد. روزگاری مهرپرستان به عنوان اولین ساکنان فلات ایران این معبد را با دقت و هنرمندی خاص در دل قطعه سنگی عظیم حجاری کرده‌اند. این معبد کامل‌ترین پرستشگاه تاریخی ایران و متعلق به دوره اشکانی و ساسانی است که در دوره ایلخانیان نشان‌های اسلامی و آیات قرآن به آن اضافه شده است. اطراف این معبد در دوره اسلامی به عنوان گورستان مورد استفاده مردم محلی قرار گرفته و مقبره ملامعصوم مراغه‌ای از علمای معروف قرن ۱۳هجری قمری نیز در داخل آن قرار دارد. به‌رغم تخریب فراوان این معبد به علت عبور وسایل نقلیه از روی آن و نفوذ آب‌های سطحی این معبد همچنان مهم‌ترین جذابیت گردشگری منطقه به حساب می‌آید. کاوش‌ها و حفاری‌های باستان‌شناسی می‌تواند دهلیزها، تونل‌های ارتباطی، سالن اصلی، اصطبل‌ها، بخش رختکن و محوطه مراسم میترائیسم در این معبد را مشخص کند. آیین مهر که پیش از زرتشت بنیان نهاده شده بعدها با کمی تغییر به امپراتوری روم و سپس شمال آفریقا و انگلستان وارد شد. در مطالعات انجام شده روی بقایای معبد مهر شباهت‌هایی با معابد رومی یافت شده است که در صورت اثبات گردشگران بیشتری را به خود جلب خواهد کرد.
معبد آناهیتا
آناهیتا که در اصل به معنی دور از آلودگی است، نام ایزد بانوی آب و باران و نام معبدی در شهر کنگاور کرمانشاه است. در دوره ساسانی آناهیتا یکی از الهه‌های مورد پرستش ایرانیان بوده است. این بنا روی تپه‌ای طبیعی به گونه‌ای ساخته شده که از سازه‌های اطرافش 32 متر بلندتر است. معبد آناهیتا با پلانی چهارضلعی از لاشه سنگ و ملاط گچ ساخته شده و در جهات مختلف ورودی‌های پلکانی دارد. در قسمت جنوبی پلکان دوطرفه‌ای به درازای 154 متر قرار گرفته است. پله‌ها که از طریق حجاری سنگ‌های صخره‌ای شکل گرفته‌اند در پلکان شرقی 26 عدد و در پلکان غربی 21 عدد هستند. برخی از مورخان این بنا را معبدی برای آناهیتا معرفی کرده‌اند و عده‌ای نیز آن را به عنوان یکی از کاخ‌های ناتمام خسرو پرویز ثبت کرده‌اند.
تایلند؛ سرزمین معابد
در شهر بانکوک که جمعیتی برابر با تهران دارد بیش از 26 هزار معبد وجود دارد. این معابد که در زبان محلی وات نامیده می‌شوند شامل چرخ‌دستی‌های گل زده و مجسمه‌های مختلف در گوشه و کنار مراکز خرید و خیابان‌های شهر است. جز این دست معابد می‌توان گفت که تایلند دارای مهم‌ترین معابد بودایی نیز هست که از جمله آنها باید از معبد بودای خوابیده نام برد. این معبد که در کرانه رودی در نزدیکی بانکوک قرار دارد میزبان گردشگران زیادی است. بودای خوابیده بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین معبد بانکوک است که در مجاورت کاخ پادشاهی واقع شده و بیش از یکهزار مجسمه بودا را در خود جای داده است. این معبد در دوران رامای سوم ساخته شده و نخستین مکان برای ماساژ سنتی تایلند به شمار می‌رود. بودای خوابیده ۴۶ متر طول و ۱۵ متر ارتفاع داشته، با طلا پوشیده شده و در چشم‌های آن مروارید به کار رفته است. نمونه‌ای از بودای خوابیده در معبدی در مالزی ساخته شده تا نشان دهنده اهمیت و علاقه بودایی‌ها به این معبد باشد.
باتوکیو؛ معبدی در غار
باتوکیو نام غاری است در شمال کوالالامپور که در واقع یکی از مشهورترین معابد هندی است و سالانه بیش از 5/1 میلیون بازدید کننده دارد. این غار آهکی که یکی از مهم‌ترین معابد هندی در خارج این کشور است حدود 400 میلیون سال قدمت دارد. برای رفتن به محوطه اصلی باتوکیو باید از 272 پله چوبی بالا بروید. روی هر پله شماره آن نوشته شده تا جهانگردان بدانند چند پله بالا آمده‌اند. معبد باتوکیو شامل سه غار اصلی است که بزرگ‌ترین آنها با سقفی به بلندی یکصد متر یکی از زیباترین دیدنی‌های مالزی است. در این معبد تعداد بسیار زیادی مجسمه و نقاشی هندی وجود دارد. این غار امروزه به خوبی نورپردازی شده و به جهانگردان اجازه می‌دهد از دیدن سقف و دیواره‌های زیبای غار لذت ببرند. در سال 1891 یک بازرگان مشهور هندی در مالزی این معبد را به یکی از بزرگان تاریخ مذهبی هندو پیشکش کرد و مجسمه امروزی را بنا نهاد. مجسمه 42 متر ارتفاع دارد که با 250 تن فولاد و 300 لیتر آب طلا به ارزش 24 میلیون روپیه ساخته شده است. این مجسمه که بلند‌ترین تمثال از موروگاست در سال 2006 به محوطه بیرونی غار اضافه شد. در کنار معبد اصلی و در غارهای مجاور گونه‌های مختلفی از خفاش و خرچنگ و انواع میمون وجود دارد. میمون‌ها که یکی از دلایل شهرت باتوکیو هستند اغلب از جهانگردان خوراکی گرفته و البته گاهی هم دست آنها را گاز می‌گیرند. برای بالارفتن از کوه و رسیدن به باتوکیو160 راه مختلف وجود دارد. در کنار این معبد جشن‌ها و مراسم متعددی نیز برپا می‌شود. در روز تایپوسان هندوهای زیادی به این معبد می‌آیند. هندوها در طول سال نذورات متعددی برای خدایان و الهه‌های خود که عددشان به 3 هزار می‌رسد در نظر می‌گیرند و در روز تایپوسان آنها را به معبد اهدا می‌کنند. آنها از معبد ماها ماریان تا باتوکیو ظرف‌هایی موسوم به کاوادی را حمل می‌کنند. بعضی از هندوها علاوه بر شیر و خوراکی و گل، فرزندان نوزاد خود را به خدایان اهدا می‌کنند. بعضی هم میخ و سنجاق به بدن خود فرو می‌کنند و سر می‌تراشند و ظرف‌های شیر و انواع خوراکی‌ها را برای تقدیم به این معبد با خود حمل می‌کنند. برای این کار ظرف‌های مخصوصی که از چوب ساخته می‌شود وجود دارد. این ظرف‌ها (کاوادی) گاهی تا یکصد کیلو وزن دارند. هندوها پس از غسل‌کردن در رودخانه نزدیک این غار علامت‌ها را بر دوش می‌گیرند و این مسیر طولانی را بالا می‌روند. این غار اگرچه جهانگردان زیادی را به خود جلب می‌کند اما برای هندوها تقدس ویژه‌ای دارد و بسیاری از آنان برای شفا گرفتن به سختی بیماران خود را تا معبد اصلی بالا می‌آورند. ارسال نظر
پربیننده