مهدی شکیبایی*: 3 هفته از قتل خانم «سرنا شیم» خبرنگار شبکه «پرس‌تی‌وی» می‌گذرد؛ بدون آنکه از سوی ترکیه اجازه دسترسی به راننده کامیونی که اتومبیل وی را زیر گرفت، داده شود.
سرنا شیم، خبرنگار لبنانی‌تبار شبکه پرس‌تی‌وی در نزدیکی مرز بین ترکیه و سوریه کشته شد. این خبرنگار پیگیر و مؤثر، ظاهرا در یک سانحه رانندگی در ترکیه جان خود را از دست داد؛ اما با توجه به اینکه چند روز قبل از مرگ وی مقامات امنیتی ترکیه او را متهم به جاسوسی کرده بودند، مرگ وی بسیار مشکوک ارزیابی می‌شود. خانم شیم پیش از مرگش در اظهاراتی که از شبکه پرس‌تی‌وی به صورت زنده پخش شد، اعلام کرده بود تصاویری در اختیار دارد که ثابت می‌کند تروریست‌ها از خاک ترکیه به سوریه انتقال می‌یابند. او البته در همان برنامه زنده تلویزیونی از احتمال بازداشتش توسط مقامات امنیتی ترکیه خبر داده بود و اینکه این ماموران با حضور در هتل محل اقامت او سعی کرده‌اند اتاقش را برای یافتن چیزی مورد تفتیش قرار دهند. دقیقا یک روز پس از این اظهارات و هنگامی که خانم شیم از محل ماموریت خود در خاک سوریه به سمت هتل محل اقامت خود در ترکیه در حرکت بود، در سانحه‌ای رانندگی به قتل رسید. خبر مرگ مشکوک خانم سرنا شیم نزدیک مرز ترکیه و سوریه در هیاهوی بازی‌های گنگستری داعش، ترکیه و آمریکا گم شد تا همچنان «سنگرسازان حقیقت» بی‌سنگر و پناه باشند و همچنان بالاترین سرمایه خود را برای پوشش حقیقت تقدیم دارند.
هر چند قضاوت درباره اینکه آیا خانم شیم به قتل رسید یا واقعا در یک سانحه عادی رانندگی درگذشت، کمی زود است لیکن ذکر این نکته که حرفه خبرنگاری و گزارشگری حرفه‌ای برای صاحبان آن بسیار خطرساز محسوب می‌شود، سخنی به گزاف نیست. خاصه اینکه این گزارشگران قرار است پرده از حقایقی بگشایند که برای سر به مهر ماندن آن، میلیاردها دلار هزینه شده است.
مصیبت تروریست‌ها که این روزها به جان ملت‌های منطقه افتاده‌اند مصیبت عظمایی است اما بزرگ‌تر و عظیم‌تر از این مصیبت، اراده‌ای خارجی است که اولا اجازه نمی‌دهد شر این تروریست‌ها از سر ملت‌های منطقه کم شود؛ ثانیا از افشای هرگونه حقیقتی از اهداف پشت پرده آن بیم دارد. مدت‌هاست از مرزهای ترکیه، اردن و عربستان تروریست به درون خاک عراق و سوریه صادر می‌شود اما نه می‌توان آن را فاش کرد و نه اجازه افشای چنین خیانت‌هایی به گویندگان حقیقت یعنی خبرنگاران داده می‌شود. آن دسته از خبرنگارانی که به حکم رسالت خبررسانی به دنبال افشای حقیقت یا به عبارت بهتر، به دنبال بیان واقعیات میدانی هستند، یا بازداشت می‌شوند یا بالاترین سرمایه یعنی جان خود را از دست می‌دهند و این تهدید مستقیما بستگی به میزان اطلاع خبرنگاران از حقیقت‌ها و واقعیت‌ها دارد. به عبارت ساده‌تر، هرچه خبرنگاران صحنه نبرد از حقایق پشت پرده بیشتر اطلاع یابند به همان میزان درصد احتمال کشته شدن‌شان بالا می‌رود؛ که یادآور این شعر نغز مولاناست:
«جان نباشد جز خبر در آزمون
هر که را افزون خبر جانش فزون...»
اگر مولانا جان انسانی را چیزی جز خبر نمی‌داند و حقیقت جان را خبر می‌داند، بنابراین می‌توان نتیجه گرفت خبرنگاران بی‌شک بخشندگان جان حقیقی به انسان‌ها هستند؛ انسان‌هایی که تشنه حقیقتند. پرسش اینجاست که آیا بخشندگان جان حقیقی به انسان‌ها نباید از مصونیت برخوردار باشند. مرحوم خانم سرنا شیم یا شهید محمود صارمی که تنها بازمانده جنایت هولناک طالبان در قتل دیپلمات‌های ایرانی در مزارشریف افغانستان بود، آیا نباید جانبخش حقیقی انسان‌ها بنا به وظیفه‌شان می‌بودند؟ چرا باید اجازه داده شود به بهانه سانسور حقیقت حریم قوانین بین‌المللی شکسته شود؟ شاید اگر طبق مفاد حقوق بین‌الملل بشردوستانه معاصر (پروتکل شماره 1 منضم به کنوانسیون‌های 1949 ژنو) حقیقتا از حیات خبرنگاران به هنگام درگیری‌های مسلحانه محافظت می‌شد، الان نه شاهد قتل سرنا شیم بودیم نه جیمز فولی خبرنگار آمریکایی که اخیرا توسط تروریست‌های تکفیری در عراق به قتل رسید.
خانم شیم، روز قبل از مرگش در ارتباط زنده تلویزیونی با پرس‌تی‌وی گفته بود احتمال می‌رود دلیل اتهام او توسط مقامات ترکیه به جاسوسی، پوشش اخبار مربوط به موضع ترکیه در قبال تروریست‌های داعش در کوبانی و مناطق پیرامون آن باشد. وی در پاسخ به این اتهام گفته بود از معدود خبرنگارانی است که به گزارش‌هایی درباره سفر تروریست‌ها از خاک ترکیه به سوریه دست یافته و تصاویری هم از انتقال تروریست‌ها با کامیون‌های سازمان تأمین غذا و دیگر نهادهای غیردولتی از ترکیه به سوریه، دریافت کرده است. وی همچنین از اتهام خود ابراز تعجب کرده و گفته بود: «من چیزی برای مخفی کردن ندارم و هرگز غیر از شغل خود، کار دیگری انجام نداده‌ام». بنابراین اگر قتل این روزنامه‌نگار آمریکایی لبنانی‌تبار به اتهامات وارده به وی ارتباط داشته باشد، مقامات ترک باید طبق قوانین بشردوستانه، هم در برابر خانواده این خبرنگار و هم وجدان بیدار افکار عمومی پاسخگو بوده و به‌عنوان کمترین کار، عاملان خاموشی این گوینده حقیقت را شناسایی و متناسب با فعل‌شان، محاکمه کنند.
* سخنگوی انجمن روزنامه‌نگاران مسلمان