انتخابات پارلمانی سال 2005 لبنان در شرایطی برگزار شد که رفیق حریری، نخست‌وزیر وقت لبنان، در جریان حمله‌ای تروریستی جان خود را از دست داد. این ترور هرچند که جان نخست‌وزیر لبنان را گرفت اما به حامیان وی که بعدها به گروه 14 مارس مشهور شدند، جانی دوباره بخشید. این گروه که به واسطه جایگاه حزب‌الله در لبنان در آستانه حذف از عرصه سیاسی قرار داشت، موفق شد از طریق به راه انداختن جنگ روانی علیه سوریه و متحدانش در لبنان و متهم کردن آنان به دست داشتن در ترور رفیق حریری بر موج احساسات مردمی سوار شده و اکثر کرسی‌های پارلمان لبنان را به خود اختصاص دهد. یکی دیگر از عوامل توفیق 14 مارس در انتخابات گذشته پارلمان لبنان، ائتلاف آنها با حزب‌الله و متحدانش بود چنانکه حزب سوسیالیست ترقی‌خواه به رهبری ولیدجنبلاط و حزب المستقبل به رهبری سعد حریری با حزب‌الله ائتلاف کردند تا بتوانند با توسل به محبوبیت مقاومت جایگاه خوبی را در پارلمان برای خود دست و پا کنند. لیکن به نظر می‌رسد در انتخابات پارلمانی آینده لبنان که قرار است 7 ژوئن (17 خرداد) و نزدیک به دو ماه دیگر برگزار شود، هیچ‌یک از معادلات انتخابات پارلمانی سال 2005 حاکم نباشد. در حال حاضر فضای حاکم بر افکار عمومی مردم لبنان کاملا به نفع اپوزیسیون و گروه 8 مارس است و بسیاری پیروزی حزب‌الله و متحدانش را در انتخابات پیش رو اجتناب‌ناپذیر می‌پندارند.
یکی از عواملی که سبب شده حزب‌الله و متحدانش از جایگاه مطلوبی در میان مردم لبنان، اندکی پیش از انتخابات بهره‌مند شوند، پیروزی حزب‌الله در جنگ
33 روزه است. خاطره حماسه مقاومت در جنگ جولای حتی پس از گذشت نزدیک به 3 سال از این نبرد هم کام مردم لبنان را شیرین می‌کند. افزون بر این عملیات رضوان نیز که در نتیجه آن سمیر قنطار و تعدادی دیگر از اسرای لبنانی از چنگال رژیم صهیونیستی آزاد شدند، بر محبوبیت مقاومت در لبنان افزوده است، لذا از هم‌اکنون کسی توان رقابت با حزب‌الله را در انتخابات پیش رو در خود نمی‌بیند. این مسأله بویژه در جنوب لبنان که مهد تشیع و حزب‌الله محسوب می‌شود، نمود بیشتری دارد.
مسأله دیگری که به عنوان کاتالیزوری در راه پیروزی مقاومت در مسیر انتخابات آتی لبنان عمل می‌کند، عملکرد ضعیف دولت سنیوره و گروه 14 مارس به‌عنوان ائتلاف حاکم در کشور است. دولت سنیوره در زمان جنگ 33 روزه نه‌تنها از مقاومت حمایت نکرد که با کارشکنی‌های متعدد تلاش کرد زمینه را برای پیروزی رژیم صهیونیستی مهیا کند. حتی پس از جنگ نیز اهمال دولت سنیوره در رسیدگی به آوارگان و جنگزدگان خشم مقاومت و مردم را به دنبال داشت. افزون بر این اوضاع معیشتی مردم لبنان در زمان زمامداری گروه 14 مارس روندی نزولی را طی کرد و حتی رو به وخامت گذاشت، اما دولت سنیوره حتی حاضر به شنیدن صدای معترضان نبود و اعتراض‌های صنفی را با زدن برچسب سیاسی بر آن، با استفاده از قوه قهریه سرکوب می‌کرد و معترضان را به خاک و خون می‌کشید. تمامی این عوامل سبب شده است که گروه 14 مارس در انتخابات آتی حرفی برای گفتن نداشته باشد. حتی تلاش‌هایی که این اواخر از جانب جنبلاط برای ائتلاف با جریان امل به رهبری نبیه‌بری (از احزاب اصلی ائتلاف 8 مارس) صورت گرفته است را می‌توان ناامیدی جریان 14 مارس از انتخابات هفتم ژوئن تعبیر کرد. کار به جایی رسیده است که در حال حاضر بسیاری از گروه‌های لبنانی وابسته به دولت با هزینه کردن مبالغ هنگفت درصدد جذب رای‌دهندگان لبنانی ساکن خارج کشور برای شرکت در انتخابات هستند. اما در آن سوی ماجرا حزب‌الله از پیروزی خود مطمئن به نظر می‌رسد. سیدحسن نصرالله با اعلام رسمی نام 11 نامزد حزب‌الله برای مجلس در واقع بر حتمی بودن پیروزی خود در انتخابات تاکید و با معرفی مجدد نمایندگان سابق و مسؤولان خود مانند محمد رعد و محمد فنیش و علی عمار تلاش کرد تعهد خود را در قبال آنها نشان دهد. متحدان حزب‌الله از جمله جریان آزاد ملی نیز امید بسیاری به پیروزی در انتخابات دارند و حتی میشل عون، رهبر جریان آزاد ملی لبنان نیز برای شرکت در انتخابات نام‌نویسی کرده است، اما خطر مهمی که جریان آزاد ملی با آن روبه‌رو است، نامزدی عصام ابوجمرا، معاون نخست‌وزیر لبنان و از رهبران حزب میشل عون برای مبارزه انتخاباتی در حوزه اشرفیه در بیروت است که هر نوع شکست وی در راهیابی به مجلس تاثیر منفی بر حزب عون خواهد داشت اما مبارزه مهمی که جریان آزاد ملی با حزب کتائب به سرپرستی امین جمیل و بقیه احزاب گروه 14 مارس همپیمان کتائب با آن روبه‌رو هستند، در منطقه مسیحی‌نشین متن شمالی و البترون در شمال بیروت است که در این میان رای حزب ارمنی طاشناق که متحد و همپیمان میشل عون و گروه 8 مارس است سرنوشت‌ساز می‌نماید. در این منطقه که رقابت بین دو گروه 8 و 14 مارس بسیار نزدیک است، همه سعی دارند تا حزب ارمنی طاشناق را به سمت خود جذب کنند تا معادله را تغییر دهند. مذاکرات جریان المستقبل به رهبری سعد حریری با حزب طاشناق هنوز به نتیجه نرسیده و طاشناق هنوز همپیمانی خود با میشل عون را حفظ کرده و برگ برنده کماکان در دستان 8 مارس قرار دارد. نبیه بری، رئیس مجلس لبنان و رهبر جنبش امل (افواج المقاومهًْ اللبنانیهًْ) نیز تصمیم نهایی خود را درباره نامزدهای جنبش شیعی امل در جنوب و بقاع و بعبدا و در بیروت نهایی کرده و اکنون مشغول گفت‌وگو با میشل عون برای توافق درباره نامزد مشترک خود در منطقه جزین در جنوب لبنان هستند که منطقه‌ای حاوی ساکنان شیعه و مسیحی است. اما در آن طرف کارزار 14 مارسی‌ها از وضعیت نامساعدی رنج می‌برند. رهبران گروه 14 مارس به دلیل کثرت نامزدهای انتخاباتی خود در برخی از مناطق هنوز بر سر نام نامزدهای خود اختلاف‌نظر دارند؛ چنانکه چندی پیش، نشست چهارجانبه سعد حریری رهبر جریان المستقبل، امین جمیل و ولید جنبلاط رئیس حزب سوسیالیست ترقی‌خواه و سمیر جعجع رهبر قوات لبنان که در محل سکونت حریری برگزار شد، بدون نتیجه به پایان رسید. از این رو به نظر می‌رسد که 14 مارس فهرست کاندیداهای خود را برای مبارزه بر سر 128 کرسی پارلمان، در دقیقه 90 ارائه دهد که این مسأله سبب می‌شود این گروه فرصت کافی برای مبارزه انتخاباتی نداشته باشد و با گامی لرزان قدم به عرصه رقابت‌های انتخاباتی بگذارد. با این وجود به دلیل تنوع قومیتی و ساختار موزائیکی حاکم بر لبنان نباید انتظار پیروزی قاطع یک طرف را بر دیگری داشت، لذا از هم‌اکنون قابل پیش‌بینی است که هیچ کدام از
دو طرف نمی‌توانند به یک پیروزی قاطعانه در انتخابات پارلمانی دست یابند. آرا در اکثر مناطق لبنان پیش از انتخابات کاملا مشخص است. به عنوان مثال مناطقی مانند جنوب و بقاع به شکل سنتی در اختیار اپوزیسیون به رهبری حزب‌الله قرار داشته و برخی از دیگر مناطق مانند طرابلس، بیروت و صیدا نیز در ید قدرت جریان
14 مارس است. رقابت اصلی برای در اختیار گرفتن اکثریت پارلمانی در مناطقی مانند المتن، بعبدا و عالیه است که هیچکدام از دو گروه تاثیرگذار لبنانی در آن اکثریت مطلق را در اختیار ندارند و رقابت حساسی میان آنها در این مناطق جریان داشته و این نواحی شانس آن را دارند که پیروز انتخابات پارلمانی لبنان را تعیین کنند. در این میان و با توجه به اینکه احتمال پیروزی حزب‌الله در انتخابات پارلمانی بیشتر است، دو طرف به نوعی می‌کوشند برای دوران پس از انتخابات برنامه‌ریزی کنند. سران جریان 14 مارس که می‌پندارند حزب‌الله دولت را در دست خواهد گرفت، از هم‌اکنون اعلام کرده‌اند در دولتی که رهبری آن را حزب‌الله برعهده دارد شرکت نخواهند کرد. 14 مارس که احتمالا پس از انتخابات در موضع اپوزیسیون قرار خواهد گرفت، با علم به اینکه تنها دولت وحدت ملی می‌تواند در لبنان امور کشور را به دست گیرد، می‌کوشد از هم‌اکنون شالوده دولتی را که توسط
8 مارس تشکیل خواهد شد، سست کند. ائتلاف 8 مارس نیز که به باور بسیاری از کارشناسان پیروز انتخابات آتی خواهد بود، بر تشکیل دولت وحدت ملی تأکید دارد. حتی سران حزب‌الله از هم‌اکنون رایزنی‌های فشرده‌ای را با برخی از کشورها و مجامع بین‌المللی که بر عرصه سیاسی لبنان تأثیرگذارند انجام داده‌اند تا بتوانند موافقت آنها را برای همراهی با دولت آتی لبنان که احتمالا به رهبری حزب‌الله تشکیل خواهد شد، جلب کنند. اپوزیسیون و پوزیسیون جا به جا می‌شوند
انتخابات پارلمانی سال 2005 لبنان در شرایطی برگزار شد که رفیق حریری، نخست‌وزیر وقت لبنان، در جریان حمله‌ای تروریستی جان خود را از دست داد. این ترور هرچند که جان نخست‌وزیر لبنان را گرفت اما به حامیان وی که بعدها به گروه 14 مارس مشهور شدند، جانی دوباره بخشید. این گروه که به واسطه جایگاه حزب‌الله در لبنان در آستانه حذف از عرصه سیاسی قرار داشت، موفق شد از طریق به راه انداختن جنگ روانی علیه سوریه و متحدانش در لبنان و متهم کردن آنان به دست داشتن در ترور رفیق حریری بر موج احساسات مردمی سوار شده و اکثر کرسی‌های پارلمان لبنان را به خود اختصاص دهد. یکی دیگر از عوامل توفیق 14 مارس در انتخابات گذشته پارلمان لبنان، ائتلاف آنها با حزب‌الله و متحدانش بود چنانکه حزب سوسیالیست ترقی‌خواه به رهبری ولیدجنبلاط و حزب المستقبل به رهبری سعد حریری با حزب‌الله ائتلاف کردند تا بتوانند با توسل به محبوبیت مقاومت جایگاه خوبی را در پارلمان برای خود دست و پا کنند. لیکن به نظر می‌رسد در انتخابات پارلمانی آینده لبنان که قرار است 7 ژوئن (17 خرداد) و نزدیک به دو ماه دیگر برگزار شود، هیچ‌یک از معادلات انتخابات پارلمانی سال 2005 حاکم نباشد. در حال حاضر فضای حاکم بر افکار عمومی مردم لبنان کاملا به نفع اپوزیسیون و گروه 8 مارس است و بسیاری پیروزی حزب‌الله و متحدانش را در انتخابات پیش رو اجتناب‌ناپذیر می‌پندارند.
یکی از عواملی که سبب شده حزب‌الله و متحدانش از جایگاه مطلوبی در میان مردم لبنان، اندکی پیش از انتخابات بهره‌مند شوند، پیروزی حزب‌الله در جنگ
33 روزه است. خاطره حماسه مقاومت در جنگ جولای حتی پس از گذشت نزدیک به 3 سال از این نبرد هم کام مردم لبنان را شیرین می‌کند. افزون بر این عملیات رضوان نیز که در نتیجه آن سمیر قنطار و تعدادی دیگر از اسرای لبنانی از چنگال رژیم صهیونیستی آزاد شدند، بر محبوبیت مقاومت در لبنان افزوده است، لذا از هم‌اکنون کسی توان رقابت با حزب‌الله را در انتخابات پیش رو در خود نمی‌بیند. این مسأله بویژه در جنوب لبنان که مهد تشیع و حزب‌الله محسوب می‌شود، نمود بیشتری دارد.
مسأله دیگری که به عنوان کاتالیزوری در راه پیروزی مقاومت در مسیر انتخابات آتی لبنان عمل می‌کند، عملکرد ضعیف دولت سنیوره و گروه 14 مارس به‌عنوان ائتلاف حاکم در کشور است. دولت سنیوره در زمان جنگ 33 روزه نه‌تنها از مقاومت حمایت نکرد که با کارشکنی‌های متعدد تلاش کرد زمینه را برای پیروزی رژیم صهیونیستی مهیا کند. حتی پس از جنگ نیز اهمال دولت سنیوره در رسیدگی به آوارگان و جنگزدگان خشم مقاومت و مردم را به دنبال داشت. افزون بر این اوضاع معیشتی مردم لبنان در زمان زمامداری گروه 14 مارس روندی نزولی را طی کرد و حتی رو به وخامت گذاشت، اما دولت سنیوره حتی حاضر به شنیدن صدای معترضان نبود و اعتراض‌های صنفی را با زدن برچسب سیاسی بر آن، با استفاده از قوه قهریه سرکوب می‌کرد و معترضان را به خاک و خون می‌کشید. تمامی این عوامل سبب شده است که گروه 14 مارس در انتخابات آتی حرفی برای گفتن نداشته باشد. حتی تلاش‌هایی که این اواخر از جانب جنبلاط برای ائتلاف با جریان امل به رهبری نبیه‌بری (از احزاب اصلی ائتلاف 8 مارس) صورت گرفته است را می‌توان ناامیدی جریان 14 مارس از انتخابات هفتم ژوئن تعبیر کرد. کار به جایی رسیده است که در حال حاضر بسیاری از گروه‌های لبنانی وابسته به دولت با هزینه کردن مبالغ هنگفت درصدد جذب رای‌دهندگان لبنانی ساکن خارج کشور برای شرکت در انتخابات هستند. اما در آن سوی ماجرا حزب‌الله از پیروزی خود مطمئن به نظر می‌رسد. سیدحسن نصرالله با اعلام رسمی نام 11 نامزد حزب‌الله برای مجلس در واقع بر حتمی بودن پیروزی خود در انتخابات تاکید و با معرفی مجدد نمایندگان سابق و مسؤولان خود مانند محمد رعد و محمد فنیش و علی عمار تلاش کرد تعهد خود را در قبال آنها نشان دهد. متحدان حزب‌الله از جمله جریان آزاد ملی نیز امید بسیاری به پیروزی در انتخابات دارند و حتی میشل عون، رهبر جریان آزاد ملی لبنان نیز برای شرکت در انتخابات نام‌نویسی کرده است، اما خطر مهمی که جریان آزاد ملی با آن روبه‌رو است، نامزدی عصام ابوجمرا، معاون نخست‌وزیر لبنان و از رهبران حزب میشل عون برای مبارزه انتخاباتی در حوزه اشرفیه در بیروت است که هر نوع شکست وی در راهیابی به مجلس تاثیر منفی بر حزب عون خواهد داشت اما مبارزه مهمی که جریان آزاد ملی با حزب کتائب به سرپرستی امین جمیل و بقیه احزاب گروه 14 مارس همپیمان کتائب با آن روبه‌رو هستند، در منطقه مسیحی‌نشین متن شمالی و البترون در شمال بیروت است که در این میان رای حزب ارمنی طاشناق که متحد و همپیمان میشل عون و گروه 8 مارس است سرنوشت‌ساز می‌نماید. در این منطقه که رقابت بین دو گروه 8 و 14 مارس بسیار نزدیک است، همه سعی دارند تا حزب ارمنی طاشناق را به سمت خود جذب کنند تا معادله را تغییر دهند. مذاکرات جریان المستقبل به رهبری سعد حریری با حزب طاشناق هنوز به نتیجه نرسیده و طاشناق هنوز همپیمانی خود با میشل عون را حفظ کرده و برگ برنده کماکان در دستان 8 مارس قرار دارد. نبیه بری، رئیس مجلس لبنان و رهبر جنبش امل (افواج المقاومهًْ اللبنانیهًْ) نیز تصمیم نهایی خود را درباره نامزدهای جنبش شیعی امل در جنوب و بقاع و بعبدا و در بیروت نهایی کرده و اکنون مشغول گفت‌وگو با میشل عون برای توافق درباره نامزد مشترک خود در منطقه جزین در جنوب لبنان هستند که منطقه‌ای حاوی ساکنان شیعه و مسیحی است. اما در آن طرف کارزار 14 مارسی‌ها از وضعیت نامساعدی رنج می‌برند. رهبران گروه 14 مارس به دلیل کثرت نامزدهای انتخاباتی خود در برخی از مناطق هنوز بر سر نام نامزدهای خود اختلاف‌نظر دارند؛ چنانکه چندی پیش، نشست چهارجانبه سعد حریری رهبر جریان المستقبل، امین جمیل و ولید جنبلاط رئیس حزب سوسیالیست ترقی‌خواه و سمیر جعجع رهبر قوات لبنان که در محل سکونت حریری برگزار شد، بدون نتیجه به پایان رسید. از این رو به نظر می‌رسد که 14 مارس فهرست کاندیداهای خود را برای مبارزه بر سر 128 کرسی پارلمان، در دقیقه 90 ارائه دهد که این مسأله سبب می‌شود این گروه فرصت کافی برای مبارزه انتخاباتی نداشته باشد و با گامی لرزان قدم به عرصه رقابت‌های انتخاباتی بگذارد. با این وجود به دلیل تنوع قومیتی و ساختار موزائیکی حاکم بر لبنان نباید انتظار پیروزی قاطع یک طرف را بر دیگری داشت، لذا از هم‌اکنون قابل پیش‌بینی است که هیچ کدام از
دو طرف نمی‌توانند به یک پیروزی قاطعانه در انتخابات پارلمانی دست یابند. آرا در اکثر مناطق لبنان پیش از انتخابات کاملا مشخص است. به عنوان مثال مناطقی مانند جنوب و بقاع به شکل سنتی در اختیار اپوزیسیون به رهبری حزب‌الله قرار داشته و برخی از دیگر مناطق مانند طرابلس، بیروت و صیدا نیز در ید قدرت جریان
14 مارس است. رقابت اصلی برای در اختیار گرفتن اکثریت پارلمانی در مناطقی مانند المتن، بعبدا و عالیه است که هیچکدام از دو گروه تاثیرگذار لبنانی در آن اکثریت مطلق را در اختیار ندارند و رقابت حساسی میان آنها در این مناطق جریان داشته و این نواحی شانس آن را دارند که پیروز انتخابات پارلمانی لبنان را تعیین کنند. در این میان و با توجه به اینکه احتمال پیروزی حزب‌الله در انتخابات پارلمانی بیشتر است، دو طرف به نوعی می‌کوشند برای دوران پس از انتخابات برنامه‌ریزی کنند. سران جریان 14 مارس که می‌پندارند حزب‌الله دولت را در دست خواهد گرفت، از هم‌اکنون اعلام کرده‌اند در دولتی که رهبری آن را حزب‌الله برعهده دارد شرکت نخواهند کرد. 14 مارس که احتمالا پس از انتخابات در موضع اپوزیسیون قرار خواهد گرفت، با علم به اینکه تنها دولت وحدت ملی می‌تواند در لبنان امور کشور را به دست گیرد، می‌کوشد از هم‌اکنون شالوده دولتی را که توسط
8 مارس تشکیل خواهد شد، سست کند. ائتلاف 8 مارس نیز که به باور بسیاری از کارشناسان پیروز انتخابات آتی خواهد بود، بر تشکیل دولت وحدت ملی تأکید دارد. حتی سران حزب‌الله از هم‌اکنون رایزنی‌های فشرده‌ای را با برخی از کشورها و مجامع بین‌المللی که بر عرصه سیاسی لبنان تأثیرگذارند انجام داده‌اند تا بتوانند موافقت آنها را برای همراهی با دولت آتی لبنان که احتمالا به رهبری حزب‌الله تشکیل خواهد شد، جلب کنند. ارسال نظر
پربیننده