از اینجا معنای سخن امام حسین(ع) را می‌فهمیم، آنجا که در جواب کسانی که او را از این سفر باز می‌داشتند، می‌فرمود: من باید هم خودم و هم زنان و کودکان اهل بیتم را ببرم. این هدایت و ارشاد جدم است که در خواب به من فرمود: «خدا خواسته است هم تو را کشته و هم آنها را اسیر ببیند».
هم شهادت خودش و هم اسارت اهل بیتش(ع) احیاکننده دین بود. از همان ابتدای حرکتش به سمت کوفه برای همگان هدف و مقصدش را اعلام کرد و از شهادت خود سخن به میان آورد! روز هفتم ذی‌حجه در مکه ضمن خطابه عمومی خود فرمود:
«قتلگاهی برای من [از جانب خدا] انتخاب شده است و به سوی آن می‌روم».
اتمام حجت امام حسین(ع) با یاران خویش
آنگاه ندا در داد: «من فردا صبح می‌روم؛ هر که راغب است در راه ما خون دل بریزد و برای دیدار خدا خود را آماده سازد با ما حرکت کند که به خواست خدا فردا می‌روم».
امام حسین(ع) در کار خود برای مردم هیچگونه ابهامی باقی نگذاشت تا کسی گمان نکند برای به دست آوردن حکومت می‌رود و به طمع رسیدن به مقام و منصبی دنبال او برود. همه بدانند که او برای کشته شدن در راه خدا می‌رود! شب عاشورا نیز که در محاصره کامل دشمن قرار گرفته بود و تمام راه‌ها را به رویش بسته بودند و کشته شدن قطعی بود، اصحاب خود را با خویشاوندانش که جمعا به 100 نفر نمی‌رسیدند جمع کرد و برای آخرین بار با صراحت تمام به آنها فرمود: الان شب است و هوا تاریک، همه شما از جانب من آزادید تا از تاریکی شب استفاده کنید و خود را از این بیابان پر بلا بیرون ببرید. اگر بمانید فردا کشته می‌شوید! همه بروید و مرا تنها بگذارید که اینها تنها با من کار دارند. هر کدام از شما دست یکی از اهل بیت مرا بگیرد و ببرد. یعنی ابوالفضل تو هم برو، تو هم دست خواهرانت را بگیر و ببر؛ علی‌اکبر تو هم دست خواهرانت را بگیر و ببر. شاید گفته باشد آن کودک شیرخوارم را هم در آغوش مادرش ببرید. خدا می‌داند که این سخنان چه آتشی در دل یاران و برادران و فرزندانش برافروخت! همه سکوت کردند و منتظر شدند که عباس چه خواهد گفت. دیدند عباس شیفته برادر از جا برخاست و با چهره‌ای برافروخته به سخن درآمد و گفت: آقا من بروم؟ کجا بروم؟ برویم که بعد از تو بمانیم؟! خدا نیاورد آن روز را که ما بی تو بمانیم.
پس از عباس(ع) اصحاب یکی پس از دیگری برخاستند و سخنانی پرشور گفتند. مسلم بن عوسجه که شاید مسن‌تر از دیگران بود از جا برخاست و عرض کرد: «ای سرورم! ای اباعبدالله! اگر مرا بکشند و کشته‌ام را بسوزانند و خاکسترم را بر باد بدهند دوباره زنده‌ام کنند و بکشند و ۷۰ بار با من این چنین کنند ممکن نیست دست از تو بردارم».
زهیربن قین گفت: مولای من! اگر هزار بار مرا بکشند و زنده کنند و باز بکشند، از تو دست برنخواهم داشت. به محمدبن بشیر حضرمی که از اصحاب بود گفتند: پسرت را در یکی از سرحدات اسیر کرده‌اند. گفت: او را هم به حساب خدا می‌گذارم و دست از مولایم برنمی‌دارم. امام سخن او را شنید و فرمود: من تو را حلال کردم برو پسرت را آزاد کن. گفت: مولای من! اگر دست از تو بردارم درندگان بیابان در حالی که زنده‌ام پاره پاره‌ام کنند. به فرموده مرحوم محدث قمی زبان حال همگی این بود:
شاها من ار به عرش رسانم سریر فضل
مملوک این جنابم و محتاج این درم
گر برکنم دل از تو و بردارم از تو مهر
این مهر بر که افکنم؟ آن دل کجا برم؟
صبح روز عاشورا هم با هم شوخی می‌کردند! یکی گفت: الان چه وقت شوخی است؟ ظاهرا بریر پاسخ داد: هم اکنون وقت شوخی است! همه می‌دانند که من در جوانی‌ام نیز اهل شوخی نبوده‌ام! حالا که پیر شده‌ام. ولی چرا شوخی نکنم؟ من که می‌دانم یک ساعت دیگر این مرغ جان از قفس تن پرواز می‌کند و با روی سفید به حضور پیامبر اعظم(ص) مشرف می‌شوم، چرا شاد نباشم!
عابس بن ابی شبیب شاکری وقتی دید سنگبارانش می‌کنند زره از تن برکند و با بدن بی‌زره و شمشیر به دست وسط میدان دوید و گفت: «یک مرد در میان شما نیست که به میدان من بیاید [سنگباران می‌کنید؟]»
شجاعت یاران امام حسین(ع) از زبان دشمن
نقل شده است: پس از جریان کربلا مردی، از یکی از سپاهیان ابن سعد که در کربلا حضور داشته است، پرسید: 30هزار نفر برای جنگ با 72 نفر رفته بودید؟!
گفت: نگو 72 نفر! آن روز ما با جماعتی روبه‌رو شدیم که وقتی دست به قبضه شمشیر می‌بردند و به ما می‌تاختند مانند شیرانی بودند که دنبال شکاری بدوند. از چپ و راست لشکر ما را به هم می‌ریختند! خود را به دریای مرگ می‌زدند! امان می‌دادیم، نمی‌پذیرفتند! تطمیع می‌کردیم، نمی‌پذیرفتند! هیچ چیز نمی‌توانست میان آنها و مرگ یا فتح، حائل بشود! اگر اندکی سستی کرده بودیم، یک نفر از ما را زنده نمی‌گذاشتند.