انیمیشن؛ رقیب کاریکاتور
هرچند نباید فراموش کرد که زیربنا و خاستگاه اصلی انیمیشن، کاریکاتور بوده است اما باید امروز این واقعیت را پذیرفت که انیمیشن از نظر مقبولیت عمومی به نوعی موفق شده است. حال آنکه هر دوی این حیطه‌ها دارای جنبه‌های گوناگون تصویری و بصری هستند و می‌توانند هر یک مخاطبان مستقل خود را داشته باشند اما اشاره به چند نکته درباره رنگ باختن کاریکاتور بویژه در سال‌های گذشته خالی از لطف نیست.
1- کاریکاتور از دهه 70 به شکل جدی فعالیت خود را به همت عده‌ای هنرمند علاقه‌مند از دل جشنواره‌ها و دوسالانه‌های مختلف آغاز کرد و رشد و پیشرفت خود را مرهون کسب افتخارات کاریکاتوریست‌هایی بود که توانستند در جشنواره‌های داخلی و خارجی یک سر و گردن از کاریکاتوریست‌های خارجی بالاتر بایستند و خوش بدرخشند.
2- جای تاسف است که امروز، کاریکاتور محمل خود را در مطبوعات از دست داده است و می‌توان یکی از دلایل کمرنگ شدن آن را بی‌توجهی مدیران مسؤول نشریات دانست. به عبارت ساده‌تر، کاریکاتور با انشعاب در دو شاخه مطبوعاتی و نمایشگاهی بتدریج جایگاه خود را در مطبوعات از دست داد. عده‌ای در این باره اعتقاد دارند دلایل حذف کاریکاتور از پهنه مطبوعات به اعمال سلایق و برداشت‌های گوناگون از این هنر تصویری برمی‌گردد و همچنین داشتن پس‌زمینه‌ها و موضوعات سیاسی که در کاریکاتور مستتر است و هر مخاطب به زعم خود، برداشت جداگانه‌ای نسبت به آن دارد.
3- باید پذیرفت که انیمیشن در قیاس با کاریکاتور، هنری به مراتب پردرآمدتر است و حتی اگر کسی علاقه خاصی به انیمیشن نداشته باشد و به سمت آن گرایش یابد، می‌تواند در ظرف زمانی معین، نیازهای مالی خود را مرتفع سازد. از اینها گذشته انیمیشن در مقایسه با کاریکاتور، امکان عرضه بیشتری دارد به طوری که نمایش آن در سینما، تلویزیون، تلفن‌های همراه و دیگر رسانه‌های بصری گواه این ادعاست، در حالی که کاریکاتور ساکن‌تر است و امکان عرضه کمتری دارد.
4- درباره چرایی اندک شدن مخاطبان کاریکاتور، همین اندازه بگوییم که مشغله‌های زندگی و مشکلات، دیگر زمان وقت گذاشتن کاریکاتوریست‌ها بر سر این هنر را اشغال کرده است و به گفته عده‌ای دیدن کاریکاتور نمایشگاهی دل خوش طلب می‌کند! به خاطر دارم تا چند سال پیش حتی شاگرد خانه کاریکاتور بودن یک وجهه برای هر هنرمند به شمار می‌آمد اما امروز باید قبول کنیم که دغدغه‌ها به سمت و سوی دیگری تغییر مسیر داده است.
5- ضعف در نحوه برگزاری بعضی جشنواره‌های داخلی کاریکاتور سهم عمده‌ای در فرود این هنر در سال‌های اخیر داشته است. برگزاری ضعیف برخی جشنواره‌های کاریکاتور در حالی اتفاق می‌افتد که با وجود گذشت 16 سال از شروع دوسالانه‌های کاریکاتور، کاریکاتور ایران در چشم داوران کشورهای خارجی تثبیت شده است. نکته جالب اینجاست که اگر بخواهیم از همین کشورها مانند ایتالیا یا آمریکا، کاریکاتوریست‌های شاخص را برشمریم می‌توان به دو یا سه نفر اشاره کرد، در حالی که آمار کاریکاتوریست‌های برجسته در ایران چیزی در حدود 40 هنرمند است.
6- تعجبی ندارد که ارزش و اعتبار امروز کاریکاتور مرهون و مدیون کوشش‌های ارگان‌هایی چون خانه کاریکاتور و نشریات تخصصی نظیر گل آقا، کیهان کاریکاتور و طنز کاریکاتور است که به همت پایه‌گذارانی چون زنده‌یاد کیومرث صابری فومنی، محمدحسین نیرومند، سیدمسعود شجاعی طباطبایی و جواد علیزاده میسر شده است. در واقع این افراد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، زمینه های شکل‌گیری کاریکاتور را فراهم کردند و اگر کاریکاتور امروز حتی بی‌رمق‌تر نسبت به گذشته نفس می‌کشد به یمن وجود همین افراد است.
7- نباید از نظر دور داشت که دهه 70، بستر مناسبی برای رشد و شکوفایی هنرهایی چون کاریکاتور، انیمیشن و تصویرسازی بود. در حقیقت نسل تاثیرگذار این دهه موجبات پیشرفت این هنرها و قرار گرفتن آنها در مسیر تکاملی را فراهم ساختند. هرچند کاریکاتور در دهه 80 به اوج خود رسید و امروز کمتر از آن یاد می‌شود و به عبارتی روزگار افول خود را می‌گذراند اما امید است اتفاقی که در سال 70 به دست عده‌ای هنرمند بانی و دلسوز انجام گرفت در سال‌های آتی نیز تکرار شود و نسلی نو در عرصه کاریکاتور پیدا شود که با تکیه بر زحمات و اندیشه‌های هنرمندان نسل دهه 70، بار دیگر به رونق این هنر بیفزایند.
*کاریکاتوریست
ابراز نگرانی مدیرکل یونسکو
نسبت به نابودی میراث فرهنگی غزه
وطن امروز: مدیرکل یونسکو با ارسال نامه‌ای به مشاور فرهنگی رئیس‌جمهور ایران ضمن اشاره به اعلام نگرانی خود بابت گزارش‌های اخیر در زمینه آسیب‌های وارده به میراث فرهنگی در نوار غزه بر انجام اقداماتی به منظور حفاظت از این میراث تاکید کرد. وي همچنين ابراز اميدواري كرده است كه به آتش بس توافق شده اخير، احترام گذاشته شود تا بتوان به تصوير واضح تري از اجزاي تخريب شده ميراث فرهنگي دست يافت. مدير كل يونسكو افزوده است: با همكاري دفترمان در رام‌الله، تلاش خواهيم كرد به جزئيات دقيقي از اين موضوع دست يابيم و به دنبال آن مجموعه‌هاي كليدي از منابع آرشيوي و كتابخانه‌اي قابل كپي‌برداري را شناسايي مي‌كنيم تا به بازسازي نهايي منابع مفقود شده كمك كنيم. كوئيچيرو ماتسورا از رئيس سازمان اسناد وكتابخانه ملي كشورمان خواسته است پيشنهادات خود در اين زمينه و همچنين تمايل به همكاري اين سازمان با يونسكو را اعلام كند. یادداشت
انیمیشن؛ رقیب کاریکاتور
هرچند نباید فراموش کرد که زیربنا و خاستگاه اصلی انیمیشن، کاریکاتور بوده است اما باید امروز این واقعیت را پذیرفت که انیمیشن از نظر مقبولیت عمومی به نوعی موفق شده است. حال آنکه هر دوی این حیطه‌ها دارای جنبه‌های گوناگون تصویری و بصری هستند و می‌توانند هر یک مخاطبان مستقل خود را داشته باشند اما اشاره به چند نکته درباره رنگ باختن کاریکاتور بویژه در سال‌های گذشته خالی از لطف نیست.
1- کاریکاتور از دهه 70 به شکل جدی فعالیت خود را به همت عده‌ای هنرمند علاقه‌مند از دل جشنواره‌ها و دوسالانه‌های مختلف آغاز کرد و رشد و پیشرفت خود را مرهون کسب افتخارات کاریکاتوریست‌هایی بود که توانستند در جشنواره‌های داخلی و خارجی یک سر و گردن از کاریکاتوریست‌های خارجی بالاتر بایستند و خوش بدرخشند.
2- جای تاسف است که امروز، کاریکاتور محمل خود را در مطبوعات از دست داده است و می‌توان یکی از دلایل کمرنگ شدن آن را بی‌توجهی مدیران مسؤول نشریات دانست. به عبارت ساده‌تر، کاریکاتور با انشعاب در دو شاخه مطبوعاتی و نمایشگاهی بتدریج جایگاه خود را در مطبوعات از دست داد. عده‌ای در این باره اعتقاد دارند دلایل حذف کاریکاتور از پهنه مطبوعات به اعمال سلایق و برداشت‌های گوناگون از این هنر تصویری برمی‌گردد و همچنین داشتن پس‌زمینه‌ها و موضوعات سیاسی که در کاریکاتور مستتر است و هر مخاطب به زعم خود، برداشت جداگانه‌ای نسبت به آن دارد.
3- باید پذیرفت که انیمیشن در قیاس با کاریکاتور، هنری به مراتب پردرآمدتر است و حتی اگر کسی علاقه خاصی به انیمیشن نداشته باشد و به سمت آن گرایش یابد، می‌تواند در ظرف زمانی معین، نیازهای مالی خود را مرتفع سازد. از اینها گذشته انیمیشن در مقایسه با کاریکاتور، امکان عرضه بیشتری دارد به طوری که نمایش آن در سینما، تلویزیون، تلفن‌های همراه و دیگر رسانه‌های بصری گواه این ادعاست، در حالی که کاریکاتور ساکن‌تر است و امکان عرضه کمتری دارد.
4- درباره چرایی اندک شدن مخاطبان کاریکاتور، همین اندازه بگوییم که مشغله‌های زندگی و مشکلات، دیگر زمان وقت گذاشتن کاریکاتوریست‌ها بر سر این هنر را اشغال کرده است و به گفته عده‌ای دیدن کاریکاتور نمایشگاهی دل خوش طلب می‌کند! به خاطر دارم تا چند سال پیش حتی شاگرد خانه کاریکاتور بودن یک وجهه برای هر هنرمند به شمار می‌آمد اما امروز باید قبول کنیم که دغدغه‌ها به سمت و سوی دیگری تغییر مسیر داده است.
5- ضعف در نحوه برگزاری بعضی جشنواره‌های داخلی کاریکاتور سهم عمده‌ای در فرود این هنر در سال‌های اخیر داشته است. برگزاری ضعیف برخی جشنواره‌های کاریکاتور در حالی اتفاق می‌افتد که با وجود گذشت 16 سال از شروع دوسالانه‌های کاریکاتور، کاریکاتور ایران در چشم داوران کشورهای خارجی تثبیت شده است. نکته جالب اینجاست که اگر بخواهیم از همین کشورها مانند ایتالیا یا آمریکا، کاریکاتوریست‌های شاخص را برشمریم می‌توان به دو یا سه نفر اشاره کرد، در حالی که آمار کاریکاتوریست‌های برجسته در ایران چیزی در حدود 40 هنرمند است.
6- تعجبی ندارد که ارزش و اعتبار امروز کاریکاتور مرهون و مدیون کوشش‌های ارگان‌هایی چون خانه کاریکاتور و نشریات تخصصی نظیر گل آقا، کیهان کاریکاتور و طنز کاریکاتور است که به همت پایه‌گذارانی چون زنده‌یاد کیومرث صابری فومنی، محمدحسین نیرومند، سیدمسعود شجاعی طباطبایی و جواد علیزاده میسر شده است. در واقع این افراد بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، زمینه های شکل‌گیری کاریکاتور را فراهم کردند و اگر کاریکاتور امروز حتی بی‌رمق‌تر نسبت به گذشته نفس می‌کشد به یمن وجود همین افراد است.
7- نباید از نظر دور داشت که دهه 70، بستر مناسبی برای رشد و شکوفایی هنرهایی چون کاریکاتور، انیمیشن و تصویرسازی بود. در حقیقت نسل تاثیرگذار این دهه موجبات پیشرفت این هنرها و قرار گرفتن آنها در مسیر تکاملی را فراهم ساختند. هرچند کاریکاتور در دهه 80 به اوج خود رسید و امروز کمتر از آن یاد می‌شود و به عبارتی روزگار افول خود را می‌گذراند اما امید است اتفاقی که در سال 70 به دست عده‌ای هنرمند بانی و دلسوز انجام گرفت در سال‌های آتی نیز تکرار شود و نسلی نو در عرصه کاریکاتور پیدا شود که با تکیه بر زحمات و اندیشه‌های هنرمندان نسل دهه 70، بار دیگر به رونق این هنر بیفزایند.
*کاریکاتوریست
ابراز نگرانی مدیرکل یونسکو
نسبت به نابودی میراث فرهنگی غزه
وطن امروز: مدیرکل یونسکو با ارسال نامه‌ای به مشاور فرهنگی رئیس‌جمهور ایران ضمن اشاره به اعلام نگرانی خود بابت گزارش‌های اخیر در زمینه آسیب‌های وارده به میراث فرهنگی در نوار غزه بر انجام اقداماتی به منظور حفاظت از این میراث تاکید کرد. وي همچنين ابراز اميدواري كرده است كه به آتش بس توافق شده اخير، احترام گذاشته شود تا بتوان به تصوير واضح تري از اجزاي تخريب شده ميراث فرهنگي دست يافت. مدير كل يونسكو افزوده است: با همكاري دفترمان در رام‌الله، تلاش خواهيم كرد به جزئيات دقيقي از اين موضوع دست يابيم و به دنبال آن مجموعه‌هاي كليدي از منابع آرشيوي و كتابخانه‌اي قابل كپي‌برداري را شناسايي مي‌كنيم تا به بازسازي نهايي منابع مفقود شده كمك كنيم. كوئيچيرو ماتسورا از رئيس سازمان اسناد وكتابخانه ملي كشورمان خواسته است پيشنهادات خود در اين زمينه و همچنين تمايل به همكاري اين سازمان با يونسكو را اعلام كند. ارسال نظر
پربیننده