مصاحبه با «جیمز مارش»
کارگردان بهترین مستند 2008 از نگاه اسکار
رسیدن به ابرها
«فیلیپ پوتی» یک بندباز فرانسوی است که در سال 1974 موفق می‌شود تا فاصله بین برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در آمریکا را از روی یک بند(سیم) طی کند. این اقدام، الهام بخش فیلمی مستند شد با عنوان «مرد روی سیم» که جایزه بهترین فیلم مستند سال 2008 به انتخاب آکادمی بین‌المللی اسکار را برای «جیمز مارش»؛ کارگردانش، به همراه داشت. این مستند در ایام نوروز از شبکه چهار و در برنامه «مستند4» پخش شد. آنچه در ادامه می‌آید گفت‌وگویی است کوتاه با کارگردان این فیلم مستند .
***
در ابتدا بگویید چه چیز باعث شد تا شما به داستان «فیلیپ پوتی» و کار عجیبش برای ساخت یک فیلم مستند علاقه‌مند شوید؟
خب این ماجرا از جمله داستان هایی‌است که وقتی برای اولین بار با آن روبه‌رو می‌شوید، نمی‌توانید آن را باور کنید؛ مثل داستان‌های شاه و پری که بیشتر به یک افسانه می‌ماند! در واقع یک داستان تعلیقی و گیراست.
فیلیپ پیش‌تر خود یک شرح وقایع زیبا از این واقعه را به شیوه مخصوص به‌خود و با نام «رسیدن به ابرها» نوشته بود که به نظر من موانع، سختی‌ها و ممانعت‌های قانونی ای که بر سر راه او برای رسیدن به این هدف غیر ممکن وجود داشته آن را کاملا گیرا و غیر منتظره کرده بود. گویی دقیقا برای تبدیل شدن به یک فیلم طراحی شده.
خب چرا شما این زمان را برای بیان چنین داستانی انتخاب کردید؟
البته امروز، علاوه بر ارتفاع زیاد بعد دیگری هم برای برج‌های دوقلو وجود دارد و به گونه‌ای معنی داستان تغییر کرده است بدون آنکه خود داستان عوض شود. به نظر من این داستانی بود درباره یک معجزه که در آن مکان رخ داد. این درست نیست که امروز آن ساختمان‌ها فقط برای یک چیز شناخته می‌شوند و خاطره آنها به تسخیر کسانی در آمده که آنها را ویران کردند، همچنین سیاستمدارانی که این ویرانی را برای برنامه‌های خود به کار گرفتند. همه این مسائل من را ناراحت می‌کند. من فکر می‌کنم که این داستان به سهم خود هرچند کوچک پادزهری بر همه آن هراس‌هایی است که از آن ساختمان‌ها به‌وجود آمد.
آیا هدفتان از بازگشت به گذشته در فیلم هم تاکید بیشتر بر این مساله بود که کار فیلیپ قسمتی از تاریخ است و دیگر تکرار نخواهد شد؟
خود فیلیپ می‌گوید که هیچ چیز غیرممکن نیست. این همان ایده‌ای است که فیلم به‌عنوان یک الهام‌بخش آن را معرفی می‌کند. اما نمایش این تصور که یک گروه از مردان فرانسوی بامزه بتوانند در اطراف یک سمبل از نیویورک پرسه بزنند و نقشه‌هایی در ارتباط با آن بکشند و اجرایی کنند بسیار سخت است هرچند که نقشه‌های آنها بسیار لطیف و زیبا هم باشد. در نتیجه می‌توان چنین برداشتی از آن داشت که ما چیز زیادی را از دست دادیم!
این واقعا تکان دهنده است که اگرچه پوتی و دوستانش در حال ارتکاب یک جرم بوده‌اند اما همواره یک حس معصومیت و اعجاب درباره اعمال آنها در فیلم وجود دارد.
پوتی می‌دانسته که این کار غیرقانونی است اما او یک شرور یا بدجنس نبود و همین یک تفاوت بسیار مهم در او به وجود آورده است. البته این کار غیرقانونی است و آنها یک سری جرم را مرتکب شده‌اند... اما من فکر می‌کنم و معتقدم تنها کسانی که قرار است از این جرم آسیب ببینند دقیقا خود کسانی هستند که دست به انجام آن می‌زنند.
پوتی حضوری بسیار سرگرم‌کننده و غیرعادی در فیلم داشت، واکنش مخاطبان هم به فیلم و هم به حضور وی در جشنواره ساندنس خیره‌کننده بود.
من فکر می‌کنم دیدن فیلم در کنار دیگر مردم تاثیر بهتری دارد. همیشه دیدن فیلم با مردمی که آنها را نمی‌شناسید لذت‌بخش‌تر بوده‌است. گویی احساسات شما بیشتر تحت کنترل است و با این احساسات درگیر یک تعامل گروهی هستید هرچند که همگی غریبه هستند. این قسمتی از جادوی فیلمسازی و قسمتی از جادوی رفتن و دیدن فیلمی است که در این سطح کار می‌کند.
و حالا سوالی که مسلما باید از شما پرسید، آیا تمایل نداشتید که این فیلم را به جای یک مستند به صورت یک درام روایی بسازید؟
من هرگز تمایلی برای انجام این کار نداشتم. البته تا آنجا که من می‌دانم این داستان می‌تواند به صورت یک فیلم عادی هم به صورت چشمگیری تماشایی باشد، اما من به‌عنوان یک فیلمساز زمانی که با «فیلیپ» روبه‌رو شدم و کارکردن با او را شروع کردم و زمانی که با افراد دیگری که در این کار نقش داشتند ملاقات داشتم، احساس کردم که فیلم داستانی نخواهد توانست از حالت مستند آن بهتر از آب درآید. من همچنین در ابتدا و از همه مهم‌تر می‌خواستم یک فیلم بسازم و این یک مسؤولیت بود تا فیلم مستندی خشک و مجزا نسازم بلکه یک فیلم بسازم؛ بر حسب تصادف این فیلم یک مستند است.
منبع: Metromix Chicago
مترجم: حمید شریفیان گفت و گو
مصاحبه با «جیمز مارش»
کارگردان بهترین مستند 2008 از نگاه اسکار
رسیدن به ابرها
«فیلیپ پوتی» یک بندباز فرانسوی است که در سال 1974 موفق می‌شود تا فاصله بین برج‌های دوقلوی مرکز تجارت جهانی در آمریکا را از روی یک بند(سیم) طی کند. این اقدام، الهام بخش فیلمی مستند شد با عنوان «مرد روی سیم» که جایزه بهترین فیلم مستند سال 2008 به انتخاب آکادمی بین‌المللی اسکار را برای «جیمز مارش»؛ کارگردانش، به همراه داشت. این مستند در ایام نوروز از شبکه چهار و در برنامه «مستند4» پخش شد. آنچه در ادامه می‌آید گفت‌وگویی است کوتاه با کارگردان این فیلم مستند .
***
در ابتدا بگویید چه چیز باعث شد تا شما به داستان «فیلیپ پوتی» و کار عجیبش برای ساخت یک فیلم مستند علاقه‌مند شوید؟
خب این ماجرا از جمله داستان هایی‌است که وقتی برای اولین بار با آن روبه‌رو می‌شوید، نمی‌توانید آن را باور کنید؛ مثل داستان‌های شاه و پری که بیشتر به یک افسانه می‌ماند! در واقع یک داستان تعلیقی و گیراست.
فیلیپ پیش‌تر خود یک شرح وقایع زیبا از این واقعه را به شیوه مخصوص به‌خود و با نام «رسیدن به ابرها» نوشته بود که به نظر من موانع، سختی‌ها و ممانعت‌های قانونی ای که بر سر راه او برای رسیدن به این هدف غیر ممکن وجود داشته آن را کاملا گیرا و غیر منتظره کرده بود. گویی دقیقا برای تبدیل شدن به یک فیلم طراحی شده.
خب چرا شما این زمان را برای بیان چنین داستانی انتخاب کردید؟
البته امروز، علاوه بر ارتفاع زیاد بعد دیگری هم برای برج‌های دوقلو وجود دارد و به گونه‌ای معنی داستان تغییر کرده است بدون آنکه خود داستان عوض شود. به نظر من این داستانی بود درباره یک معجزه که در آن مکان رخ داد. این درست نیست که امروز آن ساختمان‌ها فقط برای یک چیز شناخته می‌شوند و خاطره آنها به تسخیر کسانی در آمده که آنها را ویران کردند، همچنین سیاستمدارانی که این ویرانی را برای برنامه‌های خود به کار گرفتند. همه این مسائل من را ناراحت می‌کند. من فکر می‌کنم که این داستان به سهم خود هرچند کوچک پادزهری بر همه آن هراس‌هایی است که از آن ساختمان‌ها به‌وجود آمد.
آیا هدفتان از بازگشت به گذشته در فیلم هم تاکید بیشتر بر این مساله بود که کار فیلیپ قسمتی از تاریخ است و دیگر تکرار نخواهد شد؟
خود فیلیپ می‌گوید که هیچ چیز غیرممکن نیست. این همان ایده‌ای است که فیلم به‌عنوان یک الهام‌بخش آن را معرفی می‌کند. اما نمایش این تصور که یک گروه از مردان فرانسوی بامزه بتوانند در اطراف یک سمبل از نیویورک پرسه بزنند و نقشه‌هایی در ارتباط با آن بکشند و اجرایی کنند بسیار سخت است هرچند که نقشه‌های آنها بسیار لطیف و زیبا هم باشد. در نتیجه می‌توان چنین برداشتی از آن داشت که ما چیز زیادی را از دست دادیم!
این واقعا تکان دهنده است که اگرچه پوتی و دوستانش در حال ارتکاب یک جرم بوده‌اند اما همواره یک حس معصومیت و اعجاب درباره اعمال آنها در فیلم وجود دارد.
پوتی می‌دانسته که این کار غیرقانونی است اما او یک شرور یا بدجنس نبود و همین یک تفاوت بسیار مهم در او به وجود آورده است. البته این کار غیرقانونی است و آنها یک سری جرم را مرتکب شده‌اند... اما من فکر می‌کنم و معتقدم تنها کسانی که قرار است از این جرم آسیب ببینند دقیقا خود کسانی هستند که دست به انجام آن می‌زنند.
پوتی حضوری بسیار سرگرم‌کننده و غیرعادی در فیلم داشت، واکنش مخاطبان هم به فیلم و هم به حضور وی در جشنواره ساندنس خیره‌کننده بود.
من فکر می‌کنم دیدن فیلم در کنار دیگر مردم تاثیر بهتری دارد. همیشه دیدن فیلم با مردمی که آنها را نمی‌شناسید لذت‌بخش‌تر بوده‌است. گویی احساسات شما بیشتر تحت کنترل است و با این احساسات درگیر یک تعامل گروهی هستید هرچند که همگی غریبه هستند. این قسمتی از جادوی فیلمسازی و قسمتی از جادوی رفتن و دیدن فیلمی است که در این سطح کار می‌کند.
و حالا سوالی که مسلما باید از شما پرسید، آیا تمایل نداشتید که این فیلم را به جای یک مستند به صورت یک درام روایی بسازید؟
من هرگز تمایلی برای انجام این کار نداشتم. البته تا آنجا که من می‌دانم این داستان می‌تواند به صورت یک فیلم عادی هم به صورت چشمگیری تماشایی باشد، اما من به‌عنوان یک فیلمساز زمانی که با «فیلیپ» روبه‌رو شدم و کارکردن با او را شروع کردم و زمانی که با افراد دیگری که در این کار نقش داشتند ملاقات داشتم، احساس کردم که فیلم داستانی نخواهد توانست از حالت مستند آن بهتر از آب درآید. من همچنین در ابتدا و از همه مهم‌تر می‌خواستم یک فیلم بسازم و این یک مسؤولیت بود تا فیلم مستندی خشک و مجزا نسازم بلکه یک فیلم بسازم؛ بر حسب تصادف این فیلم یک مستند است.
منبع: Metromix Chicago
مترجم: حمید شریفیان ارسال نظر
پربیننده