وزارت صنعت، معدن و تجارت با ارسال جوابیه‌ای به گزارش روز یکشنبه هفته جاری «وطن امروز» با عنوان «تجارت دود» واکنش نشان داد که در زیر می‌آید.
۱- انحصار مجوز واردات سیگار مارلبرو به یک شرکت
شرکت‌های صاحب برند معروف بعضا برای بازاریابی و حضور در یک کشور از یک یا چند نماینده برای فروش و توزیع کالاهای خود بهره می‌برند. مجوز صادره مرکز برنامه‌ریزی دخانیات برای نماینده رسمی این شرکت بوده است. فلذا چنانچه سازنده، نمایندگی‌های دیگری را معرفی کند آنها هم می‌توانند بر اساس ضوابط مدنظر درخواست خود را ارائه دهند، بررسی می‌شود و طبق ضوابط اقدام خواهد شد بنابراین هیچ انحصاری وجود ندارد و هر کسی که بتواند نمایندگی سازنده را داشته باشد می‌تواند درخواست خود را ارائه نماید. از نظر وزارت صنعت، معدن و تجارت هیچ محدودیتی در مجوز دادن به نمایندگی‌های شرکت‌های بین‌المللی نیست و در صورتی که یک برند به یک یا چند شرکت نمایندگی بدهد این وزارتخانه هم به آنها مجوز می‌دهد اما معمولا برندهای بین‌المللی در کشورها به یک شرکت نمایندگی را می‌دهد.
۲- صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس
بر اساس تبصره یک ماده ۸ قانون حمایت از انقلاب اسلامی مردم فلسطین مصوبه مجلس شورای اسلامی کمیته‌ای تخصصی تشکیل شده و شرکت‌ها و افراد صهیونیستی مشخص و اعلام می‌شوند. در این تبصره آمده است:
«کمیته‌ای تخصصی مرکب از وزارتخانه‌های امور خارجه، امور اقتصادی و دارایی، بازرگانی، اطلاعات، نفت، بانک مرکزی و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران تشکیل می‌شود که فهرست کامل شرکت‌ها و موسسات صهیونیستی در سطح جهان و فهرست اشخاص حقیقی و حقوقی موضوع تحریم را به صورت شفاف ظرف دو ماه پس از تصویب این قانون ارائه کند و به صورت سالانه یا حسب ضرورت به‌روزرسانی کند». دبیرخانه این کمیته در وزارت امور خارجه مستقر است و وزارت صنعت، معدن و تجارت در نامه‌ای رسمی از این کمیته درخواست کرد تا نظر تخصصی خود را درباره صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس اعلام نماید. این کمیته در تاریخ 16/6/93 تشکیل جلسه داد سپس طی نامه‌ای رسمی در تاریخ 30/6/93 به وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد مستنداتی دال بر صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس وجود ندارد. لذا با توجه به صراحت قانون مبنی بر ملاک بودن نظر این کمیته، وزارت صنعت، معدن و تجارت اقدام به صدور مجوز نموده است.
۳- دلیل اعطای مجوز واردات و تولید داخل محصولات شرکت فیلیپ موریس
صدور مجوز واردات و تولید داخل محصولات شرکت فیلیپ موریس (سیگار مارلبرو و باند استریت) در راستای اجرای بند ۳ ماده ۱۰۲ قانون برنامه پنجم توسعه به شرح زیر بوده است و در مجوز صادره نیز صراحتا به اجرای این ماده قانونی اشاره شده است.
در تبصره 3 قانون آمده است: «ممنوعیت ورود کالاهای غیرضروری طی برنامه پنجم برای سیگار لازم‌الاجرا نیست. دولت مکلف است اقدامات لازم را مشتمل بر کاهش مصرف، تولید سیگار خارجی معتبر با نشان تجاری اصلی در داخل کشور مشروط بر تعهد شرکت مذکور به عدم واردات را به عمل آورد به نحوی که تا پایان برنامه توازن تولید در داخل با مصرف برقرار گردد». لازم به ذکر است که در 5/2 سال اول قانون برنامه پنجم توسعه اقدام موثری برای اجرایی شدن تبصره 3 صورت نگرفته بود و از یک سال قبل با پیگیری مناسب به عمل آمده از مجموع واردکنندگان رسمی 14 میلیارد نخ سیگار، تعهدات لازم جهت اجرای تبصره 3 اخذ و برای حدود 10 میلیارد نخ وارداتی مجوزهای لازم جهت ایجاد خطوط تولید در داخل کشور صادر شده است و اجرای کامل قانون به صورت مستمر در حال پیگیری است. در مجوز صادر شده، شرکت مذکور متعهد گردید در اجرای تبصره یک ماده 102 قانون برنامه پنجم توسعه از کمپانی تولیدکننده و مالک برند، برنامه و تعهد تولید در ایران ظرف 2 سال از آغاز واردات را اخذ و به مرکز ارائه نماید.
4- توجه به سلامت عمومی مردم و اجرای قانون
قطعا کالایی که به صورت رسمی وارد می‌شود از نظر ضوابط استاندارد و بهداشت بهتر قابل کنترل است تا کالایی که به صورت قاچاق وارد می‌شود و هیچ نظارتی بر آنها نیست. به دلیل واردات غیررسمی محصولات شرکت فیلیپ موریس (قاچاق) به کشور علاوه بر مخاطرات مضاعفی که برای سلامتی مصرف‌کنندگان دارد موجب عدم وصول حقوق دولت مطابق قوانین مربوطه شده است، لذا صدور این مجوز علاوه بر اجرای تکلیف قانون برنامه پنجم توسعه موجب احقاق حقوق دولت و کنترل مشخصات محصولات وارداتی در گمرکات به لحاظ رعایت استانداردها می‌شود. هم‌اکنون وقتی محصول دخانی به صورت رسمی وارد شود در گمرکات کشور کارشناسان با نمونه‌برداری، کاملا بر کیفیت و بهداشتی بودن محصولات نظارت می‌کنند.
پاسخ وطن امروز
1- جوابیه وزارت صنعت، معدن و تجارت به نوعی تاییدیه گزارش «وطن امروز» درباره نقش نعمت‌زاده، وزیر صنعت در صدور مجوز عجیب و غریب به یک شرکت عجیب و غریب برای واردات سیگار مارلبرو بود. «وطن امروز» در گزارش «تجارت دود» درباره فرآیند عجیب و اصرار غیرطبیعی وزیر صنعت برای صدور مجوز واردات سیگار مارلبرو اسنادی را منتشر کرد و تاکید شده بود که «با وجود همه مخالفت‌ها در آبان 1393 وزیر صنعت، معدن و تجارت شخصا پای مجوزهای واردات و تولید سیگار مارلبرو را امضا می‌کند در حالی که چنین مجوزی را باید رئیس مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات کشور امضا کند. بدین ترتیب حتی رئیس جدید مرکز نیز پای این مجوزها را امضا نکرده تا بیش از پیش مشخص شود وزیر صنعت اصرار عجیبی برای این کار داشته است. به‌طور معمول در صورت در دسترس نبودن یک مدیر، با توجه به قانون، مدیر پایین‌تر می‌تواند از طرف وی دستوری بدهد و نامه‌ای امضا کند اما وزیر صنعت پای مجوز و نوشته‌ای را «از طرف» امضا کرده که به مراتب پایین‌تر از وزارت بوده و نشان می‌دهد انگار وزیر برای امضای آن چاره‌ای نداشته و از نامه‌بازی‌ها و دستوردادن‌ها خسته شده است!» در جوابیه وزارت صنعت درباره این موضوع پاسخی داده نشده است.
2- همچنین در گزارش مذبور آمده بود: «گویا نعمت‌زاده از نامه‌نگاری‌ها (و عدم صدور مجوز برای واردات سیگار مارلبرو توسط مسؤول مربوطه) خسته می‌شود و ناگهان نیک‌منش، رئیس مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات از کار برکنار می‌شود! و «رمزی» جایگزین وی می‌شود البته 6 ماه زمان می‌برد که حکم سرپرستی رمزی تبدیل به حکم ریاست شود.» در جوابیه وزارت صنعت به این مورد هم اشاره نشده است.
3- در گزارش «وطن امروز» آمده بود که «رئیس جدید مرکز برنامه‌ریزی و نظارت بر دخانیات کشور حسب دستور وزیر مجوز را برای آقای «ح» رئیس شرکت مذکور صادر می‌کند که متعاقب آن با حکم دادستان کل کشور مورخ 3/6/93 مجوز یادشده ابطال و به رئیس مرکز ابلاغ شده که از هرگونه صدور مجوز برای شرکت صهیونیستی خودداری کند. با وجود همه مخالفت‌ها در آبان 1393 وزیر صنعت، معدن و تجارت شخصا پای مجوزهای واردات و تولید سیگار مارلبرو را امضا می‌کند.» در جوابیه مذکور درباره اصرار وزیر با وجود ابطال مجوز توسط دادستان کل هم مطلبی نگاشته نشده است.
4- محور اصلی گزارش «تجارت دود» «وطن امروز»، فرآیند عجیب صدور مجوز برای واردات یک کالای خارجی که غیراستراتژیک هم نیست، بود و از وزیر سوال شده بود صدور این مجوز چه اضطراری داشته که وزیر صنعت برای اجرای آن خود دست به کار شده در حالی که بسیاری از سایر صنایع و تولیدکنندگان منتظر گوشه‌چشمی از سوی وزیر هستند تا دستورات و برنامه‌ریزی‌های وزیر محترم، تولیدکنندگان و صنعتگران را از رکود خارج کند؟ موضوع صهیونیستی بودن شرکت فیلیپ موریس هم یک بحث حاشیه‌ای در گزارش «وطن امروز» بود که گویا وزارت صنعتی‌ها فقط توانستند درباره آن پاسخ بدهند تا به نوعی گزارش «وطن امروز» تایید شود. اما جالب اینکه بعد از ارسال این جوابیه رئیس کمیسیون اصل ۹۰ هم اعلام کرد که صهیونیستی بودن سیگار مارلبرو محرز شده است. محمدعلی پورمختار که میهمان تلفنی یک برنامه تلویزیونی بود با انتقاد از اظهارات متناقص وزارت امور خارجه در اعلام هویت یک شرکت که مجوز فعالیت در ایران را کسب کرده است، اظهار داشت: یک پرونده قطور در کمیسیون اصل 90 درباره وابستگی شرکت فیلیپ موریس تولیدکننده سیگار مارلبرو به صهیونیست‌ها تهیه شده است. به‌اعتقاد نمایندگان این کمیسیون، صهیونیستی‌بودن این شرکت قطعی است و در این رابطه باید اقدامات اساسی برای لغو مجوز فعالیت شرکت مارلبرو در ایران انجام شود. وی با اشاره به اینکه اسم مدیر شرکت به‌جای فیلیپ موریس در اصل دیاموند و اصلیت یهودی آلمانی‌تبار دارد، افزود: نماد این شرکت یک شیر غرّان است که این تمثیل صهیونیست‌های یهودی است. بسیاری از مدیران شرکت فیلیپ موریس مانند مدیر امور مالی از پیشگامان امضای قرارداد کمپ‌دیوید و حمله به طبس بوده‌‌اند. پورمختار با بیان اینکه مارلبرو برای آنکه ماهیت صهیونیستی بودن خود را پنهان کند، اقدام به تأسیس یک هلدینگ کرده و تحت پوشش آن فعالیت می‌کند، تصریح کرد: کمیسیون اصل 90 ایراد اصلی فعالیت این شرکت را در ایران متوجه وزارت امور خارجه می‌‌داند زیرا وزارت صنعت، معدن و تجارت به‌استناد گزارش وزارت امور خارجه در صهیونیستی نبودن این شرکت اقدام به ارائه مجوز فعالیت به این شرکت کرده است و حتی وزارت اطلاعات رسماً صهیونیست بودن شرکت مارلبرو را اعلام کرده است. رئیس کمیسیون اصل 90 با اعلام اینکه «هم‌اکنون منتظر بازگشت وزیر امور خارجه از وین هستیم تا با حضور در این کمیسیون توضیحات خود را در رابطه با گزارش‌های وزارت امور خارجه بیان کند» اظهار داشت: یکی از گلایه‌های اعضای کمیسیون اصل 90 مجلس از وزارت امور خارجه اعلام گزارش‌های متناقض است زیرا یک بار شرکت مارلبرو را صهیونیستی و بار دیگر آن را غیرصهیونیستی اعلام می‌کند. این موضوع برای نمایندگان با سوالات زیادی همراه است.
پورمختار اضافه کرد: یکی از دلایل وزارت امور خارجه در بلامانع بودن فعالیت شرکت مارلبرو در ایران حجم زیاد قاچاق سیگار مارلبرو به کشور است، حال باید پرسید: یعنی ما توانایی مقابله با قاچاق سیگار را نداشته و برای جلوگیری از این موضوع اجازه تأسیس شرکت مارلبرو را در ایران صادر کرده‌ایم تا از قاچاق این سیگار جلوگیری کنیم؟
5- بدین ترتیب جوابیه وزارت صنعت را می‌توان تاییدیه محورهای گزارش و اسنادی که برای اولین بار در «وطن امروز» منتشر می‌شد، دانست.