نیمی از تسهیلات حساب‌ ذخیره ارزی معوق شد

گروه اقتصادی: مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی درباره عملکرد بانک‌ها در پرداخت تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی نوشته است ۴ میلیارد دلار از تسهیلات 2/21 میلیاردی بازپرداخت شده و سرنوشت 6/1 میلیارد آن نامعلوم است. براساس بند «د» ماده «1» قانون برنامه چهارم توسعه به دولت اجازه داده شد از حداکثر معادل 50 درصد از مانده موجودی حساب ذخیره ارزی برای سرمایه‌گذاری و تأمین بخشی از اعتبار مورد نیاز طرح‌‌های تولیدی و... بخش غیردولتی که توجیه اقتصادی آنها به تایید وزارتخانه‌های تخصصی ذی‌ربط رسیده است، از طریق شبکه بانکی داخلی و بانک‌های ایرانی خارج از کشور به صورت تسهیلات با تضمین کافی استفاده کند. این امر باعث شد تا شهریورماه 1393 بانک‌های عامل اقدام به پرداخت حدود 2/21 میلیارد دلار تسهیلات از این محل کنند که هم‌اکنون حدود 4 میلیارد دلار آن بازپرداخت شده است، حدود 4 میلیارد دلار آن بابت بدهی دولت به بانک‌های واگذار شده، تهاتر شده و حدود 2/17 میلیارد دلار مانده (اصل و سود) تسهیلات اعطایی است. چنانچه حدود 2 میلیارد دلار جریمه تأخیر و حدود 6میلیارد دلار سررسید آتی از مجموع این رقم کسر شود در مجموع حدود 10 میلیارد دلار معوقات (تسهیلات غیرجاری) اصل باقی می‌ماند. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت حدود 50 درصد تسهیلات پرداختی از محل حساب ذخیره ارزی به صورت غیرجاری درآمده است که بیشترین آن در بانک‌های ملت، ملی و تجارت بوده است. همچنین تکلیف و سرنوشت حدود 6/1میلیارد دلار از منابع مصرف‌شده یاد‌شده نیز مشخص نیست و بانک مرکزی اطلاعات شفافی در این زمینه ندارد. باتوجه به اینکه 47 درصد تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی توسط بانک‌های دولتی پرداخت شده، 20 درصد از این منابع بازپرداخت شده، 46 درصد غیرجاری بوده و حدود 25 درصد نیز در سررسید آتی پرداخت می‌شود. همچنین 5/51 درصد از تسهیلات از محل حساب ذخیره ارزی نیز توسط بانک‌های دولتی واگذارشده، پرداخت شده است. 6/17 درصد از این منابع بازپرداخت شده و 45 درصد نیز غیرجاری شده است. همچنین حدود 19 درصد نیز بابت بدهی‌های دولت به بانک‌های یاد شده تهاتر شده و حدود 32 درصد نیز در سررسید آتی پرداخت می‌شود. دیگر بانک‌ها نیز 5/1 درصد از تسهیلات حساب ذخیره ارزی را پرداخت کرده‌اند که حدود 29 درصد آن بازپرداخت شده، 67 درصد غیرجاری مانده و حدود 35 درصد نیز در سرفصل آتی قرار گرفته است. در مجموع کل بانک‌ها، 19 درصد از تسهیلات اعطایی از محل حساب ذخیره ارزی بازپرداخت شده، 19 درصد تهاتر شده، 46 درصد در سرفصل مطالبات غیرجاری قرار گرفته است و مابقی نیز در سرفصل آتی قرار گرفته
یا عملکرد آن شفاف نیست.