کشف و شهود «آوینی»
شخصیت کم‌نظیرش، تاثیرات شگفتی در زمینه‌های فرهنگی و هنری داشت. تمام شخصیت، اندیشه و گام‌های این مرد، از چشمه خلوص سیراب می‌شد و با همان خلوص و پاکی، چشم از جهان فروبست و به دیار شهدا شتافت.
به اندازه سر سوزنی زهدفروشی و ریا را شایسته نمی‌دانست. نگاه او محدود به دنیای اطراف نبود و به وسعت جهان و تاریخ، از اوضاع زمانه، تحلیل‌های کاربردی و امروزی را به ارمغان می‌آورد. با شعله‌ور شدن جنگ تحمیلی شاهد بودم که حتی یک‌دم نیاسود و شبانه روز برای ثبت صحنه‌های این جنگ نابرابر، آرام و قرار نداشت.
سبک مستند جنگی او یکجور کشف و شهود بود و آوینی از روی دست کسی، به قواعد فیلمسازی مستند نگاه نمی‌کرد. مستند‌های گزارشی او به گونه‌سینما حقیقت نزدیک است. آثار او به مثابه یک موسیقیدان یا نقاش که بداهه کاری می‌کند، در لحظات تصویربرداری، فیلمبرداری، مونتاژ و صداگذاری، مستانه خلق می‌شدند. تمام آثار ماندگار شهید آوینی، در روی میز تدوین با نگاه تیزبین و خالص او، ارزش هنری پیدا می‌کرد، اما هرگز ارزش هنری هدف اصلی او نبود.
آثار مستند تلویزیونی او با قدم و قلم شخص او و با صدای زلال خالص خودش، شکل گرفت و از آنتن پخش می‌شد و در همان لحظه تاثیر لازم را که همانا روحیه مقاومت بود، برجای می‌گذاشت زیرا می‌دانید: سخن کز دل برآید، لاجرم بر دل نشیند. اکنون که ازآن روزگار فاصله گرفته ایم مستند‌های او ماندگار شده اند و هر روز بر ارزش آنها افزوده می‌شود.
اما چشمان پرمهر او در نظرم آمد و برای آنکه روح او را شاد کنم از کسان دیگری که آثار مستند ماندگار از جنگ تحمیلی ساختند، نام می‌برم: از استاد محمدرضا اسلاملو: آبادان شهر مظلوم، از بهادری: مستند فاخری به نام بربال ملائک و از مهدی مدنی: پل آزادی را یادآوری می‌کنم که بلافاصله به 35 میلی‌متری تبدیل شد. از غلامرضا جنت‌خواه: فیلم‌های مائده، مثنوی عشق، آبادان مدرسه عشق، محسن گلگیرساز، مجموعه تلویزیونی موج‌شکنان ساحل که در باره نیروی دریایی بود، را به یاد می‌آورم که همگی با استفاده از نگاتیو 16 میلی‌متری ساخته شدند.
این فیلم‌ها هرگز از خاطرم نمی‌روند، همچنان‌که شأن و منزلت کسانی که از هستی ما دفاع کردند، آنقدر بالاست که کلمات در بیان آن قاصر است. جنگ تحمیلی ازسوي عراق در نوار مرزی گسترده‌اش، در عمق خاک کشورعزیزمان، در هیچ دوربینی جا نشد که نشد!... و دوربین‌های سینمایی، تلویزیونی و عکاسی در بیان آن به طور طبیعی وا ماندند.
هرکس بنا بر بضاعت خودش فقط توانست گوشه کوچکی را ثبت کند. باید سال‌های سال از خاطرات برجای مانده از جبهه‌ها، تا دیر نشده فیلم سینمایی و مستند بازسازی شده، بسازیم. زیرا کمتر ازچند سال، تمام کسانی که از گوشه‌های این میدان وسیع جنگ، خاطراتی در سینه دارند، بنا بر قانون دنیای فانی از دنیا می‌روند. پس تا دیر نشده، باید فکری کرد.
تقویم تاریخ 20 فروردین
شهادت سید مرتضی آوینی ـ 1372
تحصیلش در رشته معماری دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران همراه بود با شعر و داستان و مقاله نویسی و نیز نقاشی.سید مرتضی پس از انقلاب، معماری را کنار گذاشت و سراغ فیلمسازی رفت.شش روز در ترکمن صحرا برای غائله گنبد، خان گزیده‌‌ها درباره سیل خوزستان و ظلم خوانین به آن منطقه و... کارنامه سید مرتضی در این دوره است.سال70 آوینی به دستور مقام معظم رهبری «روایت فتح» را برای فیلمسازی مستند و سینمایی در حوزه دفاع مقدس و ادامه مجموعه رها شده روایت فتح تاسیس کرد. او و گروهش سفر به مناطق جنگی را مجددا شروع کردند و در یکی از همین سفرها آوینی در منطقه فکه بر اثر انفجار مین به شهادت رسید.
تخریب قبور ائمه بقیع ـ 1344
وهابی‌ها وارد مکه شدند؛ قبه‌های قبر عبدالمطلب جد پیامبر(ص) و نیز قبر ابوطالب(ع) و خدیجه ام‌المؤمنین و بنای زادگاه پیامبر (ص) و فاطمه زهرا(س) را با خاک یکسان کردند چرا که معتقد بودند ساختن بنا روی قبور و چراغ روشن کردن در اطراف قبور و نماز خواندن در کنار آنها حرام است. آنها ضریح پولادین روی قبور را که حاج امین‌السلطنه در سال 1312 در اصفهان ساخته بود و به بقیع آورده بود، برداشتند و پس از بردن فرش و شمعدان و چراغ و قندیل کل مقبره را خراب کردند.البته آنها از ترس مردم کاری با بارگاه رسول خدا نداشتند وگرنه ابایی از تخریب آن نداشتند.
تولد آلفرد نوبل ـ 1833
آلفرد برنارد نوبل شیمی‌دان، مهندس، مبتکر و اسلحه ساز سوئدی تمام وقت خود را به تحقیق درباره مواد منفجره، ایمن‌سازی و استفاده بهتر از نیتروگلیسیرین-که پیشتر توسط آسکانو سوبر رو کشف شده بود- اختصاص داد.او در پی آزمایش‌های گوناگون چند انفجار در کارخانه خانوادگی‌اش در هلن بورگ انجام داد که یکی از آنها به قیمت کشته شدن برادر کوچکش و چند کارگر تمام شد.اما سرانجام دینامیت را اختراع کرد و در سال ۱۸۶۷ به ثبت رساند.
محمد گرشاسبی یاد
کشف و شهود «آوینی»
شخصیت کم‌نظیرش، تاثیرات شگفتی در زمینه‌های فرهنگی و هنری داشت. تمام شخصیت، اندیشه و گام‌های این مرد، از چشمه خلوص سیراب می‌شد و با همان خلوص و پاکی، چشم از جهان فروبست و به دیار شهدا شتافت.
به اندازه سر سوزنی زهدفروشی و ریا را شایسته نمی‌دانست. نگاه او محدود به دنیای اطراف نبود و به وسعت جهان و تاریخ، از اوضاع زمانه، تحلیل‌های کاربردی و امروزی را به ارمغان می‌آورد. با شعله‌ور شدن جنگ تحمیلی شاهد بودم که حتی یک‌دم نیاسود و شبانه روز برای ثبت صحنه‌های این جنگ نابرابر، آرام و قرار نداشت.
سبک مستند جنگی او یکجور کشف و شهود بود و آوینی از روی دست کسی، به قواعد فیلمسازی مستند نگاه نمی‌کرد. مستند‌های گزارشی او به گونه‌سینما حقیقت نزدیک است. آثار او به مثابه یک موسیقیدان یا نقاش که بداهه کاری می‌کند، در لحظات تصویربرداری، فیلمبرداری، مونتاژ و صداگذاری، مستانه خلق می‌شدند. تمام آثار ماندگار شهید آوینی، در روی میز تدوین با نگاه تیزبین و خالص او، ارزش هنری پیدا می‌کرد، اما هرگز ارزش هنری هدف اصلی او نبود.
آثار مستند تلویزیونی او با قدم و قلم شخص او و با صدای زلال خالص خودش، شکل گرفت و از آنتن پخش می‌شد و در همان لحظه تاثیر لازم را که همانا روحیه مقاومت بود، برجای می‌گذاشت زیرا می‌دانید: سخن کز دل برآید، لاجرم بر دل نشیند. اکنون که ازآن روزگار فاصله گرفته ایم مستند‌های او ماندگار شده اند و هر روز بر ارزش آنها افزوده می‌شود.
اما چشمان پرمهر او در نظرم آمد و برای آنکه روح او را شاد کنم از کسان دیگری که آثار مستند ماندگار از جنگ تحمیلی ساختند، نام می‌برم: از استاد محمدرضا اسلاملو: آبادان شهر مظلوم، از بهادری: مستند فاخری به نام بربال ملائک و از مهدی مدنی: پل آزادی را یادآوری می‌کنم که بلافاصله به 35 میلی‌متری تبدیل شد. از غلامرضا جنت‌خواه: فیلم‌های مائده، مثنوی عشق، آبادان مدرسه عشق، محسن گلگیرساز، مجموعه تلویزیونی موج‌شکنان ساحل که در باره نیروی دریایی بود، را به یاد می‌آورم که همگی با استفاده از نگاتیو 16 میلی‌متری ساخته شدند.
این فیلم‌ها هرگز از خاطرم نمی‌روند، همچنان‌که شأن و منزلت کسانی که از هستی ما دفاع کردند، آنقدر بالاست که کلمات در بیان آن قاصر است. جنگ تحمیلی ازسوي عراق در نوار مرزی گسترده‌اش، در عمق خاک کشورعزیزمان، در هیچ دوربینی جا نشد که نشد!... و دوربین‌های سینمایی، تلویزیونی و عکاسی در بیان آن به طور طبیعی وا ماندند.
هرکس بنا بر بضاعت خودش فقط توانست گوشه کوچکی را ثبت کند. باید سال‌های سال از خاطرات برجای مانده از جبهه‌ها، تا دیر نشده فیلم سینمایی و مستند بازسازی شده، بسازیم. زیرا کمتر ازچند سال، تمام کسانی که از گوشه‌های این میدان وسیع جنگ، خاطراتی در سینه دارند، بنا بر قانون دنیای فانی از دنیا می‌روند. پس تا دیر نشده، باید فکری کرد.
تقویم تاریخ 20 فروردین
شهادت سید مرتضی آوینی ـ 1372
تحصیلش در رشته معماری دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران همراه بود با شعر و داستان و مقاله نویسی و نیز نقاشی.سید مرتضی پس از انقلاب، معماری را کنار گذاشت و سراغ فیلمسازی رفت.شش روز در ترکمن صحرا برای غائله گنبد، خان گزیده‌‌ها درباره سیل خوزستان و ظلم خوانین به آن منطقه و... کارنامه سید مرتضی در این دوره است.سال70 آوینی به دستور مقام معظم رهبری «روایت فتح» را برای فیلمسازی مستند و سینمایی در حوزه دفاع مقدس و ادامه مجموعه رها شده روایت فتح تاسیس کرد. او و گروهش سفر به مناطق جنگی را مجددا شروع کردند و در یکی از همین سفرها آوینی در منطقه فکه بر اثر انفجار مین به شهادت رسید.
تخریب قبور ائمه بقیع ـ 1344
وهابی‌ها وارد مکه شدند؛ قبه‌های قبر عبدالمطلب جد پیامبر(ص) و نیز قبر ابوطالب(ع) و خدیجه ام‌المؤمنین و بنای زادگاه پیامبر (ص) و فاطمه زهرا(س) را با خاک یکسان کردند چرا که معتقد بودند ساختن بنا روی قبور و چراغ روشن کردن در اطراف قبور و نماز خواندن در کنار آنها حرام است. آنها ضریح پولادین روی قبور را که حاج امین‌السلطنه در سال 1312 در اصفهان ساخته بود و به بقیع آورده بود، برداشتند و پس از بردن فرش و شمعدان و چراغ و قندیل کل مقبره را خراب کردند.البته آنها از ترس مردم کاری با بارگاه رسول خدا نداشتند وگرنه ابایی از تخریب آن نداشتند.
تولد آلفرد نوبل ـ 1833
آلفرد برنارد نوبل شیمی‌دان، مهندس، مبتکر و اسلحه ساز سوئدی تمام وقت خود را به تحقیق درباره مواد منفجره، ایمن‌سازی و استفاده بهتر از نیتروگلیسیرین-که پیشتر توسط آسکانو سوبر رو کشف شده بود- اختصاص داد.او در پی آزمایش‌های گوناگون چند انفجار در کارخانه خانوادگی‌اش در هلن بورگ انجام داد که یکی از آنها به قیمت کشته شدن برادر کوچکش و چند کارگر تمام شد.اما سرانجام دینامیت را اختراع کرد و در سال ۱۸۶۷ به ثبت رساند.
محمد گرشاسبی ارسال نظر
پربیننده