
مجید فلاح: استفاده نابجا از گوشیهای همراه، تبدیل به یک معضل اساسی در جامعه ما شده است. بعضی از افراد بدون در نظر گرفتن شرایط و محیطی که در آن هستند، با گوشیهای همراه خود مکالمههای عجیب و گاه طولانی دارند. در مترو، تاکسی، مطب دکتر، اتوبوس، بانک و... دیگر باید سینما را نیز به آن اضافه کرد. یادم میآید چندین سال پیش در جشنواره فیلم فجر، قبل از هر فیلمی از حاضران در سالن سینما میخواستند که با گوشیهای خود صحبت نکنند! متأسفانه تأثیر آنچنانی نداشت و اهالی سینما خیلی راحت در حین تماشای فیلم، با گوشی حرف میزدند! این اتفاق در همه جشنوارههای سینمایی رخ میدهد. حالا در جشنواره سینما حقیقت هم شاهد هستیم که برخی اهالی سینما بدون توجه به تمرکز دیگران روی فیلم، به راحتی و با صدای بلند با مخاطب تلفنی خود حرف میزنند. آنان حتی به اعتراضهای دیگران هم توجهی ندارند! هنگام تماشای یکی از فیلمهای جشنواره، یکی از هنرمندان که گویا خودش هم در جشنواره فیلم داشت (با دوستش حرف میزد) آنقدر راحت با گوشیاش حرف میزد که انگار نه انگار در سالن سینمای جشنواره فیلم حقیقت نشسته است! وقتی پس از پایان مکالمهاش اعتراض کردم، معذرت خواست ولی دقایقی بعد، باز هم گوشیاش زنگ خورد و او همچنان با صدای بلند کارهای اداریاش را از سینما مدیریت میکرد! وقتی دوباره به او اعتراض کردم، به راحتی گفت اگر ناراحتم، صندلیام را عوض کنم و به جای دیگر سالن بروم!
کلارا - پویان وزیری
«کلارا» حکایت زنی ایرلندی به این نام است که در زیمبابوه تلاش میکند تا سرپرستی دو کودک آفریقایی را به عهده بگیرد! او در این راه تلاش زیادی میکند چراکه عاشقانه کودکان را دوست دارد! در تاریخ دردناک سیاهان آفریقا، رنج و عذاب فراوانی نهفته است. متأسفانه نژاد سیاه، به عنوان برده جزو کالای سفیدپوستان بوده و شخصیتهای بزرگی چون «نلسون ماندلا» برای احقاق حقوق سیاهان، سالها مبارزه کردند. بهرغم اینکه جامعه جهانی با قانونگذاری و اجرای بخشنامهها و قوانین گوناگون حق و حقوقی یکسان برای سیاهان قائل است اما همچنان شاهد ظلم و جنایت علیه سیاهان مظلوم هستیم. در میادین ورزشی علیه آنان شعار داده میشود و رفتار نژادپرستانه غربیان همچنان آنان را میآزارد. در میان این نگاه غرب علیه جامعه سیاه، وقتی زنی ایرلندی تلاش میکند تا دو کودک سیاه آفریقایی را به فرزندی قبول کند، موضوع خیلی جالب میشود. پویان وزیری که این فیلم را تنهای تنهای تنها در زیمبابوه ساخت، زحمات زیادی کشید تا در به تصویرکشیدن واقعیتهای این اتفاق موفق باشد. کلارا قبل از اینکه خودش صاحب کودک شود، تلاش میکرد تا سرپرستی 2 کودک آفریقایی را به عهده بگیرد. او قبل از اینکه با این کودکان آشنا شود، چندین بار حامله شد ولی هر بار با سقطجنین مواجه میشد! اما وقتی به کودکان آفریقایی، مهربانی میکرد، صاحب دختری شد! کلارا این لطف خدا را به خاطر حضور آن 2 کودک میدانست. پرورشگاهی که این کودکان به همراه جمعی دیگر از بچهها در آن زندگی میکردند، شرایط بسیار بدی داشته، محیطی غیربهداشتی با تغذیه نامناسب برای بچهها. بهرغم این شرایط، کلارا نمیتوانست سرپرستی دائمی بچهها را به عهده بگیرد! قوانین عجیب زیمبابوه این اجازه را به او نمیداد. گویا کلارا، همچنان درگیر این است که بتواند بچهها را برای همیشه نزد خود داشته باشد. آن 2 کودک زیمبابوهای، حالا دیگر 12 - 10 ساله شدهاند و کلارا آن دو را با کودک سفیدپوست خود نگهداری میکند... ساخت یک فیلم مستند، آن هم بهتنهایی خیلی سخت است تازه وقتی در کشوری غریب باشی با آدمهایی غریب. همه فیلم شکلی واقعی دارد، گریهها و شادیهای کلارا. حتی در بعضی صحنهها شاهد اتفاقات غیرقابل پیشبینی هستیم. در سکانسهای پرورشگاه، نور کم و گاه پلان سیاه به خوبی تداعیکننده وضعیت تاسفبار محیط آنجا بود. کلارا را باید یک فیلم انسانی دانست که در آن از مهربانی و عاطفه سخن به میان میآید، از انسانیت، جایی که انسانها را با رنگ رخسار مقایسه نمیکنند، بلکه عیار به انسان بودن آنهاست.
وآزادی - لعیا عباسمیرزایی
«برای آزادی» عنوان یک فیلم سینمایی است به کارگردانی «حسین ترابی» که وی در بحبوحه انقلاب اسلامی ساخته است. «برای آزادی» تصویرگر مردم انقلابیای است که برای رسیدن به هدف بزرگ خود، دوشادوش هم، دست در دست، مبارزه کردند، شهید شدند و عاقبت پیروزی رهاورد دلاوریهایشان شد. تصاویر بکر و زیبای این فیلم، بارها و بارها از شبکههای مختلف سیما پخش شده است اما چه کسی این اثر را کارگردانی کرده و چگونه این فیلم در آن شرایط خاص ساخته شده را کمتر کسی میداند. «و آزادی» حکایت «برای آزادی» حسین ترابی است. ترابی در مقابل دوربین جوانی که از نسل سوم جامعه محسوب میشود، از چگونگی شکلگیری فیلم آزادی گفت. اینکه فیلم با امکانات بسیار محدودی ساخته شد، مردم انقلابی به گروه فیلمسازی کمک کردند تا بتوانند، تصاویر خوبی را فیلمبرداری کنند. یکی از تصاویر ناب فیلم «برای آزادی» زومبکی است که از یک ساختمان نیمهکاره میشود. انبوه مردم انقلابی در همه طبقات این ساختمان حضور دارند و با شعار مرگ بر شاه، فریادشان را به گوش نظام میرسانند! بدون شک این سکانس را بارها و بارها در تلویزیون شاهد بودید. یکی از زیباترین تصاویری که از پیروزی انقلاب اسلامی ایران برجای مانده است. میرزایی در فیلم «و آزادی» بهخوبی پشت صحنه فیلم «برای آزادی» را نمایان کرد و اگر قرار باشد روزی فیلم حسین ترابی وارد شبکه خانگی شود، «و آزادی» هم میتواند مکمل آن فیلم باشد اما ایکاش میرزایی به جای یک گفتوگوی دونفره با کارگردان فیلم، به صحنههایی که فیلم در آن فیلمبرداری شده بود میرفتند. اگر چنین میشد بدون تردید به بار تصویری «و آزادی» افزوده میشد اما حالا انگار در یک پلاتوی تلویزیونی گفتوگویی انجام شده و حین گفتوگو وقتی به صحنههایی اشاره میشود، تصویر شاهد در تدوین گنجانده میشود! اگر این اتفاق در لوکیشنهای واقعی فیلم میافتاد، به مراتب جذابیت بصری بهتری میداشت. گفتوگوی پلاتویی راحتترین راه ساخت چنین فیلمی بود که میرزایی آن را انتخاب کرد! «برای آزادی» فیلم بزرگی است و میتواند چند «و آزادی» دیگر برای آن ساخت.
من، انیشتین، مونالیزا- مجتبی حسینی
من، انیشتین، مونالیزا، پرترهای از احد حسینی، مجسمهساز معروف آذری است. مجسمهسازی که در دنیا بیشتر از ایران معروف است. فیلم از کودکی استاد آغاز و تا زندگی امروز این مجسمهساز را به تصویر میکشد. من، انیشتین...، فیلمی خوشساخت و آبرومند از استاد حسینی است که بدونشک قابل ارائه در جشنوارههای جهانی است اما کارگردان برای اینکه بیشتر به وجه بومی و جغرافیای محل زندگی استاد بپردازد، حضور استاد در فلورانس ایتالیا و فرانسه را نشانه رفته است. البته شاید این اتفاق به خاطر حضور فیلم در جشنوارههای غربی باشد اما پسندیده بود از شکلگیری باورهای سنتی و بومی استاد بیشتر سخن به میان میآمد. باورهایی که به هنر استاد جهت و سمت و سو داد چرا که در آثار استاد حسینی بهرغم مدرن بودن، نگاه خاص شرقی دیده میشود. به گفته استاد، 6 سال در فرانسه هنر مجسمهسازی را به صورت مداوم و خوب فراگرفت و چشمانداز تازهای به سوی هنر مدرن برایش ایجاد شد اما این هنر با پشتوانههای فرهنگی و قومی استاد درهم آمیخت و آثارش را خاص و دیدنیتر کرد. مبحث مهمی که در فیلم خیلی سریع از روی آن گذشته شده است، بخش مهمی از حرفهای استاد هنگامی بیان میشود که او مشغول ساخت مجسمهای است. در پایان فیلم مخاطب متوجه میشود که استاد تندیسی از ستارخان، مبارز بزرگ تبریز در زمان مشروطه را ساخته است. انتخاب بجا و زیبایی بود که استاد به جای ساخت مجسمهای از پرنده یا حیوانی دیگر، تندیس مبارزی را ساخته که در تاریخ این سرزمین چهرهای ماندگار است. فرخ نعمتی، گویندگی فیلم را عهدهدار بود که ایکاش فیلم بیشتر از صدای او بهره میبرد. در یک نگاه، من، انیشتین، مونالیزا را باید فیلم خوبی دانست و آرزوی موفقیت برای گروه سازندهاش کرد.