۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۰۲:۰۰

تقویم تاریخ

آغاز تأسیس تهران جدید در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار (1246ش)
با آغاز سلسله قاجاریه، تهران به‌عنوان پایتخت کشور، معرفی شد و پادشاهان در آن، اقامت داشتند. این روال بیش از 70 سال ادامه یافت تا اینکه در بیست و یکمین سال سلطنت ناصرالدین شاه قاجار، بر اثر فزونی جمعیت، وی تصمیم گرفت شهر را وسعت داده و شهری با نام خود در کنار تهران قدیم یا عتیق بنا کند. از این رو، در این روز برابر با 11 شعبان 1284ق کلنگ توسعه تهران و احداث شهر جدید با نام دارالخلافه ناصری را به زمین زد و از این پس، تهران به این نام خوانده می‏شد. بدین ترتیب، شهر تهران از اطراف توسعه یافت و خندق‏هایی در جهات مختلف ایجاد شد. همچنین در هر طرف شهر، ۳ دروازه با شکل‏های زیبای مشرق‌زمینی و کاشیکاری و مناره کوچک ساخته شد و شهر، وسعت یافت.
بلوای نان در تهران و توقیف روزنامه‏‌ها (1321ش)
پس از روی کار آمدن قوام به نخست‏وزیری، با وجود تشکیل وزارت خواربار و تخصیص اعتبار برای خرید گندم و آرد، وضع نان نه‌تنها بهبود نیافت بلکه روز به روز بدتر و نان نامرغوب‏تری تحویل مردم داده می‏شد. از بامداد روز 17 آذر 1321 ش، به علت فشار زندگی، نبودن مایحتاج اولیه و پایین‌بودن دستمزدها، عده زیادی از دانش‏آموزان و دانشجویان به طرف میدان بهارستان حرکت کردند. در همان حال که فریاد «نان می‏خواهیم» آنها در طول مسیر طنین‏انداز بود، عده زیادتری از مردم و دانش‏آموزان در میدان بهارستان اجتماع کرده و ناگهان به مجلس هجوم بردند. پس از ضرب و شتم نمایندگان، میز و صندلی و تابلوهای مجلس را شکسته و عده‏ای از مهاجمان، اموال مجلس را غارت کردند. به دنبال آن بازار تهران تعطیل شد و برخی از مردم به چپاول مغازه‏های خیابان‏ها پرداختند. فرماندار نظامی تهران برکنار شد و سپهبد امیراحمدی با اختیارات کامل منصوب و به دستور وی به روی مردم آتش گشوده شد و عده زیادی کشته و زخمی شدند. در همین روز، خانه نخست‌وزیر به آتش کشیده شد و احمد قوام دستور توقیف کلیه روزنامه‏ها و مجلات را صادر کرد. این آشوب، تهران را از حالت عادی خارج نمود. حوادثی که در بلوای نان در تهران اتفاق افتاد نشان می‏دهد بسیاری از حرکات، سازمان‌یافته و از قبل طراحی‌شده بوده است و نمی‏توان تمام آن را خودانگیخته دانست. در این حوادث، دست پنهان عده‏ای خاص و حتی شاه و دربار برای تحت فشار قرار دادن قوام دیده می‏شود.
درگذشت سیدحسین مکی، سیاستمدار، مورخ و نویسنده معاصر (1378ش)
سیدحسین مکی در سال 1290ش به دنیا آمد. وی پس از گذراندن تحصیلات مقدماتی، به تهران رفت و به خدمات دولتی پرداخت. مکی بعد از شهریور 1320 و ایجاد فضای باز سیاسی، فعالیت‏های رسمی خود را در مطبوعات آغاز کرد و نوشته‏های تاریخی، تحقیقی و ادبی او، بخش مهمی از مندرجات روزنامه‏های درجه اول تهران بود. او در این زمان نخستین جلدهای کتاب تاریخ 20 ساله ایران را به نگارش درآورد و به شهرت رسید. مکی در سال‏های بعد به عضویت حزب ایران و حزب دموکرات ایران درآمد و این، سرآغاز فعالیت‏های سیاسی او در مجلس پانزدهم، شانزدهم و هفدهم شد. او از طرفداران سرسخت دکتر مصدق به شمار می‏رفت و در مبارزات ملی کردن صنعت نفت، تلاش زیادی از خود نشان داد. مکی عضو هیات خلع‌ید از کمپانی جنوب بود و به علت خدماتش، به سرباز فداکار ملقب شد. وی پس از کودتای 28 مرداد 32، به حاشیه رانده شد و هنگامی که در سال 1339، به فعالیت‏های سیاسی روی آورد، رژیم مانع فعالیت مکی شد. حسین مکی از آن پس به کارهای علمی و ادبی روی آورد و آثار متنوعی را به نگارش درآورد. تاریخ 20 ساله ایران در 8 جلد، کتاب سیاه در 8 جلد، خاطرات سیاسی در دو جلد، زندگانی سیدحسن مدرس در دو جلد، وقایع 30 تیر و تصحیح دیوان مشتاق و فرخی‌یزدی از جمله آثار او است. حسین مکی، به‌عنوان آخرین فرد از رجال و اطرافیان دکتر محمد مصدق در جریان ملی شدن صنعت نفت، سرانجام در اواسط آذر سال 1378ش در 88‌سالگی در تهران درگذشت.

ارسال نظر
captcha
پربیننده